รัฐบาลจีนเริ่มใช้มาตรการตอบโต้รัฐบาลสหรัฐกรณีผ่านกฎหมายสนับสนุนผู้ประท้วงในฮ่องกงแล้วเมื่อวันจันทร์ ประเดิมด้วยการห้ามเรือรบของสหรัฐแวะเทียบท่าฮ่องกงอย่างไม่มีกำหนด และคว่ำบาตรเอ็นจีโออเมริกันหลายแห่ง

ชาวฮ่องกงเดินขบวนประท้วงในย่านจิมซาจุ่ยเมื่อวันอาทิตย์ที่ผ่านมา / AFP

    รายงานของเอเอฟพีและรอยเตอร์เมื่อวันที่ 2 ธันวาคม 2562 กล่าวว่า เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ภายหลังประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ลงนามบังคับใช้กฎหมายสิทธิมนุษยชนและประชาธิปไตยฮ่องกง รัฐบาลจีนเคยกล่าวเตือนไว้ว่าจีนจะใช้มาตรการตอบโต้ที่หนักแน่น และเมื่อวันจันทร์ หัว ชุนอิง โฆษกกระทรวงการต่างประเทศของจีน ประกาศระหว่างการแถลงข่าวประจำวันที่กรุงปักกิ่งว่า จีนได้ระงับการพิจารณาคำร้องขอเทียบท่าของกองทัพสหรัฐอย่างไม่มีกำหนด และจีนจะมีมาตรการเพิ่มเติมตามมาด้วย

    การตัดสินใจของจีนครั้งนี้เกิดในช่วงเวลาที่ประเทศเศรษฐกิจยักษ์ใหญ่ทั้งสองแห่งนี้กำลังพยายามบรรลุข้อตกลงระยะแรกเพื่อคลี่คลายสงครามการค้าที่ยืดเยื้อ

    "เพื่อตอบโต้พฤติกรรมไร้เหตุผลของทางสหรัฐ รัฐบาลจีนตัดสินใจระงับการพิจารณาคำขอสำหรับเรือรบของสหรัฐเพื่อมาเทียบท่าฮ่องกงเพื่อพักผ่อนหย่อนใจนับแต่วันนี้เป็นต้นไป" โฆษกจีนกล่าว และบอกอีกว่า "เราเรียกร้องให้สหรัฐแก้ไขความผิดพลาดและหยุดแทรกแซงกิจการภายในของเรา จีนจะดำเนินการเพิ่มเติมหากจำเป็น เพื่อธำรงเสถียรภาพและความเจริญรุ่งเรืองของฮ่องกง และอำนาจอธิปไตยของจีน"

    ในช่วงยามที่สภาวการณ์ปกตินั้น เรือของกองทัพเรือสหรัฐมักมาแวะเยือนฮ่องกงเป็นประจำทุกปี โดยประเพณีการแวะเทียบท่าเพื่อให้กำลังพลได้พักผ่อนหย่อนใจนี้มีมาตั้งแต่ยุคที่ฮ่องกงเป็นเมืองขึ้นของอังกฤษ และรัฐบาลจีนอนุญาตให้สืบทอดต่อไปภายหลังอังกฤษมอบคืนเกาะเมื่อปี 2540

    เมื่อเดือนสิงหาคม รัฐบาลจีนเคยปฏิเสธคำขอเทียบท่าฮ่องกงของเรือกองทัพเรือสหรัฐ 2 ลำ โดยจีนไม่ได้เปิดเผยเหตุผลที่ชัดเจน เรือรบสหรัฐลำสุดท้ายที่เทียบท่าฮ่องกงคือเรือยูเอสเอส บลูริดจ์ เมื่อเดือนเมษายน ก่อนหน้าที่จะมีการชุมนุมประท้วงครั้งใหญ่ในฮ่องกงเมื่อเดือนมิถุนายน

    ไมเคิล ราสกา นักวิจัยด้านความมั่นคงจากมหาวิทยาลัยเทคโนโลยีนันยางในสิงคโปร์ กล่าวกับเอเอฟพีว่า ในทางยุทธการจากมุมมองทางทหารนั้น การปฏิเสธของจีนไม่ได้สร้างความแตกต่างสำหรับสหรัฐเลย เพราะสหรัฐสามารถใช้ฐานทัพเรือมากมายในภูมิภาคนี้ อย่างไรก็ดี การดำเนินการของจีนครั้งนี้ส่งสัญญาณว่า ความตึงเครียดระหว่างสหรัฐกับจีนจะยังถลำลึกต่อไป

    เจ. ไมเคิล โคล นักวิจัยอาวุโสประจำสถาบันโกลบอลไต้หวันจากกรุงไทเป กล่าวว่า การดำเนินการของจีนมีความหมายในเชิงสัญลักษณ์เสียมาก แต่ก็เป็นสัญญาณอีกอย่างของการตอบโต้แลกหมัดกันอย่างบานปลายที่กระทบต่อความสัมพันธ์ทวิภาคี

    ในคำแถลงวันเดียวกัน หัวกล่าวด้วยว่า สหรัฐจะใช้มาตรการแซงก์ชันองค์กรเอกชนหลายแห่งที่มีฐานที่ตั้งอยู่ในสหรัฐด้วย แต่เธอไม่ได้เปิดเผยรายละเอียดว่ามาตรการเหล่านี้คืออะไร

    องค์กรเอกชนอเมริกันที่จีนประกาศแซงก์ชันในครั้งนี้ รวมถึงองค์กรส่งเสริมประชาธิปไตยแห่งชาติ, สถาบันประชาธิปไตยแห่งชาติเพื่อกิจการระหว่างประเทศ, สถาบันอินเตอร์เนชันแนลรีพับลิกัน, ฮิวแมนไรต์วอตช์ และฟรีดอมเฮาส์

    โฆษกหญิงของจีนกล่าวว่า มีข้อเท็จจริงและหลักฐานมากมายที่แสดงให้เห็นชัดเจนแล้วว่าเอ็นจีโอเหล่านี้สนับสนุนขบวนการต่อต้านจีน และยุยงปลุกปั่นกิจกรรมแบ่งแยกดินแดนเพื่อเอกราชของฮ่องกง เอ็นจีโอเหล่านี้คือผู้รับผิดชอบอย่างใหญ่หลวงต่อสถานการณ์โกลาหลวุ่นวายในฮ่องกง.