นับเป็นอีกหนึ่งความสำเร็จของกลุ่มนักออกแบบอักษรกราฟิกร่วมสมัย“เซียมไท้ (Siam Type )” ที่ผลงานของสองสมาชิกในกลุ่มเซียมไท้คว้ารางวัลจากโครงการรางวัลการออกแบบยอดเยี่ยม ปี 2569 หรือ Design Excellence Award 2026 (DEmark 2026) ในกลุ่มผลงานการออกแบบกราฟิกและการสื่อสาร (Graphic & Communication Design) หมวดย่อย Group B : Typography & Editorial Design จาก 3 ผลงาน ได้แก่ ฟอนต์ซีที จีโอ (ZT Geo) โดยรองศาสตราจารย์อาวิน อินทรังษี คณบดีคณะมัณฑนศิลป์ มหาวิทยาลัยศิลปากร , อักษรประดิษฐ์ “ธ สถิตในดวงใจนิรันดร์ ดนตรีไทยอุดมศึกษาครั้งที่ 48” และฟอนต์สุริยการ โดยผู้ช่วยศาสตราจารย์ ดร.วิสิทธิ์ โพธิวัฒน์ อาจารย์สาขาวิชาครีเอทีฟกราฟิก มหาวิทยาลัยราชภัฏบ้านสมเด็จเจ้าพระยา ซึ่งอาจารย์ทั้งสองคนเป็นคณะกรรมการผู้ทรงคุณวุฒิในโครงการพัฒนาศักยภาพนักออกแบบรุ่นใหม่ (ชนช้างกราฟิก) ของสำนักงานศิลปวัฒนธรรมร่วมสมัย (สศร.) ในช่วงหลายปีที่ผ่านมา
โครงการDesign Excellence Award 2026 (DEmark 2026) จัดโดยกรมส่งเสริมการค้าระหว่างประเทศ กระทรวงพาณิชย์ มีเป้าหมายยกระดับความเชื่อมั่น เพิ่มมูลค่าให้แก่สินค้าหรือบริการ และเป็นเครื่องการันตีคุณภาพผลงานการออกแบบของนักออกแบบและผู้ประกอบการไทยให้ก้าวไปสู่การแข่งขันในเวทีโลก พิธีประกาศผลและมอบรางวัลจัดขึ้น ณ โรงแรมแบงค็อก แมริออท มาร์คีส์ ควีนส์ปาร์ค สุขุมวิท 22 กรุงเทพฯ เมื่อวันก่อน
รศ.อาวิน อินทรังษี กล่าวว่า การสร้างสรรค์ฟอนต์ “ZT GEO” อยู่บนแนวคิดในการออกแบบ ความเรียบง่ายที่สุด ในการสร้างตัวอักษรที่มีความเรียบง่าย ผ่านรูปทรงพื้นฐาน โดยเลือกใช้เส้นน้ำหนักเดียว (Monoline) คือไม่มีความหนา-บางของเส้นที่แตกต่างกัน และใช้รูปทรงเรขาคณิต” (Geometric shapes) ได้แก่ วงกลม สี่เหลี่ยม สามเหลี่ยม รวมถึงเส้นตรงทั้งแนวตั้งและแนวนอนมาเป็นโครงสร้างหลัก
” ชื่อของฟอนต์มีที่มาจากคำว่า “ZT” (Ziam Type) ผสมกับคำว่า “GEO” (Geometric) เป็นงานประเภท Display Font โจทย์หลักในการสร้างสรรค์ผลงาน คือ ความซับซ้อนของตัวอักษรไทย แม้จะเน้นความเรียบง่าย แต่ยอมรับว่า การออกแบบตัวอักษรไทยมีความยากและซับซ้อนกว่าตัวอักษรลาตินมาก เนื่องจากอักษรไทยมีโครงสร้างเฉพาะตัวหลายประการ ได้แก่ เรื่องของหัวพยัญชนะ ที่มีทั้งหัวบน หัวล่าง หัวกลาง หัวเข้า และหัวออก ความกว้างของตัวอักษรไทยที่ขนาดไม่เท่ากัน มีทั้งตัวที่กว้างปกติ เช่น ก ไก่ ส่วนขนาดตัวที่กว้างมาก เช่น ณ เณร, ญ หญิง และขนาดที่แคบ เช่น ง งู ร เรือเป็นต้น
ไฮไลต์ในการทำงานออกแบบชุดนี้ รศ.อาวิน กล่าวว่า ใช้จุดเชื่อมต่อของเส้นให้ตรงกับมุมของโครงสร้างเรขาคณิต เพื่อให้ฟอนต์ดูมีความลื่นไหลและต่อเนื่อง ซึ่ง ZT GEO จัดเป็นDisplay Font หรือฟอนต์เพื่อการสื่อสารทางการมองเห็น ไม่ใช่ Body Text (ฟอนต์สำหรับเนื้อหาที่มีรายละเอียดและความยาวของการเนื้อหาที่ต้องการสื่อสาร) เนื่องจากลักษณะของโครงสร้างเรขาคณิต อาจทำให้อ่านต่อเนื่องทำได้ยากหรือหากมีขนาดเล็กเกินไป ฟอนต์นี้จึงเหมาะสำหรับใช้พาดหัวข่าว (Headline) /ชื่อบนปกหนังสือ/งานโปสเตอร์ หรือ อินโฟกราฟิกที่เน้นความโดดเด่นของข้อความสั้นๆ
รศ.อาวิน กล่าวด้วยว่า ในยุคสมัยที่เทคโนโลยี AI มีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงในทุกๆ ด้าน มองว่า AI คือเครื่องมือ ไม่ได้เป็นอุปสรรคสำหรับนักออกแบบมืออาชีพ สามารถนำ AI มาใช้เสริมระบบการทำงานในออฟฟิศหรือช่วยในการสร้างสรรค์งานที่เน้นความรวดเร็วได้ แต่สำหรับงานที่ต้องการคุณภาพสูง และความประณีต ทักษะฝีมือและความชำนาญ ถือเป็นลายเซ็นของผู้ออกแบบ และศักยภาพในงานฝีมือของมนุษย์ยังคงเป็นสิ่งสำคัญที่เทคโนโลยีในปัจจุบันยังไม่สามารถทดแทนได้ทั้งหมด
ด้าน ผศ.ดร.วิสิทธิ์ โพธิวัฒน์ บอกว่า ปีนี้ได้สร้างสรรค์ผลงาน “ฟอนต์สุริยการ” และอักษรประดิษฐ์ “ธ สถิตในดวงใจนิรันดร์” ทั้งสองผลงานได้รับรางวัลในกลุ่มผลงานออกแบบกราฟิกและการสื่อสาร เป็นอีกช่วงเวลาหนึ่งที่สร้างความภาคภูมิใจให้อย่างมาก เนื่องจากเกิดจากความตั้งใจที่จะพัฒนางานออกแบบตัวอักษรไทย โดยเชื่อมโยงรากฐานทางภาษา ศิลปะ และวัฒนธรรมเข้ากับแนวทางการออกแบบร่วมสมัย สำหรับฟอนต์”สุริยการ” พัฒนาขึ้นจากความสนใจในโครงสร้างและสุนทรียภาพของตัวอักษรไทย โดยนำองค์ความรู้เดิมมาตีความผ่านกระบวนการออกแบบอย่างเป็นระบบ ทั้งในด้านสัดส่วน น้ำหนัก จังหวะ และความสัมพันธ์ระหว่างตัวอักษร เป้าหมายสำคัญคือการสร้างแบบอักษรที่มีบุคลิกเฉพาะตัว ขณะเดียวกันสามารถนำไปประยุกต์ใช้กับงานออกแบบและการสื่อสารในบริบทปัจจุบันได้ การออกแบบฟอนต์จึงไม่ใช่เพียงการสร้างรูปแบบตัวอักษรใหม่ แต่เป็นการต่อยอดมรดกทางอักษรของไทยให้ยังคงมีชีวิตและเดินหน้าต่อไปพร้อมกับสังคมร่วมสมัย
ส่วนอักษรประดิษฐ์ “ธ สถิตในดวงใจนิรันดร์” สร้างขึ้นเพื่อเป็นอัตลักษณ์ตัวอักษรสำหรับงานดนตรีไทยอุดมศึกษา ครั้งที่ 48 ซึ่งได้รับพระมหากรุณาธิคุณจากสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จฯ ทรงเปิดงาน ตนต้องการสื่อความจงรักภักดี น้อมสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณ และความผูกพันที่คนไทยมีต่อสถาบันพระมหากษัตริย์ ผ่านรูปอักษรที่สง่างาม และให้ความหมาย ตัวอักษรได้ออกแบบให้ทำงานร่วมกับภาพลายเส้นคนธรรพ์เล่นเครื่องดนตรีไทย และองค์ประกอบกราฟิกทางวัฒนธรรม เพื่อสร้างภาพรวมที่สะท้อนทั้งความงดงามและคุณค่าของศิลปวัฒนธรรมไทย
“การได้รับรางวัล DEmark 2026 พร้อมกันทั้งสองผลงาน ทำให้ได้เห็นชัดยิ่งขึ้นว่า งานออกแบบตัวอักษรไทยสามารถทำหน้าที่ได้มากกว่าการสื่อสารข้อความ เพราะตัวอักษรยังเป็นพื้นที่สำหรับบันทึก ถ่ายทอด และสร้างความหมายใหม่ให้แก่มรดกทางวัฒนธรรม รางวัลครั้งนี้ถือเป็นทั้งกำลังใจและแรงผลักดันให้มุ่งพัฒนางานออกแบบตัวอักษรไทยต่อไป “ผศ.ดร.วิสิทธิ์ กล่าว
สำหรัับผลงานออกแบบอักษรกราฟิกร่วมสมัยทั้ง 3 ผลงานคว้ารางวัล DEmark 2026 แสดงถึงศักยภาพและความคิดสร้างสรรค์ของนักออกแบบอักษรกราฟิกร่วมสมัยรุ่นใหม่ที่ได้นำศิลปะความเป็นไทยเข้าไปผสมผสานอยู่ในงานกราฟิกอย่างลงตัว โดดเด่นและงดงาม เป็นผลงานที่สามารถแข่งขันได้ในเวทีระดับนานาชาติและนำความเป็นไทยสู่สากล
