'EGCO Base 'ชวนเยาวชน เรียนรู้'ปรากฎการณ์เอลนีโญ'

ทุกวันนี้เราต้องเผชิญกับอากาศที่ร้อนขึ้น คลื่นความร้อนที่รุนแรงกว่าเดิม หรือแม้แต่ฝนที่ตกยาวนานจนกระทบต่อการใช้ชีวิต เป็นความเปลี่ยนแปลงที่สัมผัสได้ใกล้ตัวมากขึ้น โดยเฉพาะเมื่อ “เอลนีโญ” ปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ส่งผลต่อสภาพอากาศในหลายพื้นที่ทั่วโลก กำลังถูกจับตามองถึงแนวโน้มความรุนแรงที่อาจเพิ่มขึ้น ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องอาศัยกลไกทางวิทยาศาสตร์ในการค้นหาแนวทางการป้องกัน การทำความเข้าใจสิ่งที่เกิดขึ้นรอบตัว และค้นหาวิธีรับมือกับความท้าทายในอนาคต 

เด็กและเยาวชนก็เป็นอีกหนึ่งกำลังสำคัญที่จะร่วมเรียนรู้และนำความรู้ทางวิทยาศาสตร์มาต่อยอดเป็นแนวคิดและนวัตกรรมใหม่ ๆ บริษัท ผลิตไฟฟ้า จำกัด (มหาชน) หรือ EGCO Group จึงได้จัดงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์ ประจำปี 2569 ต่อเนื่องเป็นปีที่ 9 ของศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม ภายใต้แนวคิด “นวัตกรรมวิทย์พลิกโลก ตอน EGCO Base: Expedition Beyond El Niño สำรวจล้ำก้าวข้ามปรากฏการณ์เอลนีโญ” ที่จะพาเหล่านักสำรวจรุ่นเยาว์ออกเดินทางค้นหาคำตอบในเปลี่ยนเรื่องยากอย่างปรากฏการณ์เอลนีโญให้กลายเป็นการเรียนรู้ที่สนุก ผ่านกิจกรรม ทดลอง และนวัตกรรม เปิดพื้นที่ให้เยาวชนได้คิด ค้น และลงมือหาคำตอบด้วยตัวเอง เพื่อเตรียมพร้อมก้าวข้ามความเปลี่ยนแปลงของโลกไปด้วยกัน ณ ศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมประจำปี 2569 ตั้งแต่วันนี้ – 10 กันยายน 2569เวลา 09.00 – 16.00 น.

พินทุ์สุดา เปี่ยมปิติ ผู้จัดการส่วนกิจกรรมองค์กรและสังคม เอ็กโก กรุ๊ป กล่าวว่า การเรียนรู้เรื่องพลังงานและสิ่งแวดล้อมจำเป็นต้องปรับให้เท่าทันสถานการณ์ของโลกที่เปลี่ยนแปลงอยู่เสมอ โดยเฉพาะปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศที่เกิดขึ้นถี่และรุนแรงขึ้น ทำให้เรื่องที่เคยดูไกลตัวกลายเป็นสิ่งที่ส่งผลต่อชีวิตประจำวันของผู้คนทั่วโลก เอลนีโญเป็นหนึ่งในปรากฏการณ์ที่สะท้อนความเชื่อมโยงดังกล่าว เมื่อสภาพภูมิอากาศเปลี่ยนแปลงรุนแรงขึ้น ยิ่งทำให้สภาพอากาศผันผวนและคาดการณ์ได้ยาก

พินทุ์สุดา กล่าวต่อว่า การรับมือกับความเปลี่ยนแปลงจึงไม่ใช่เพียงการพยายามเอาชนะหรือควบคุมธรรมชาติ แต่คือการทำความเข้าใจและปรับตัวให้สอดคล้องกับธรรมชาติมากขึ้น ตั้งแต่การดำเนินชีวิต การใช้พลังงาน การบริโภค ไปจนถึงการออกแบบพื้นที่และอาคาร โดยมีวิทยาศาสตร์และนวัตกรรมเป็นเครื่องมือสำคัญ ขณะเดียวกัน การสร้างความตระหนักก็เป็นจุดเริ่มต้น เพราะการรับมือกับปัญหาสภาพภูมิอากาศไม่อาจเป็นหน้าที่ของใครคนใดคนหนึ่ง แต่ต้องอาศัยความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

“สำหรับเด็กและเยาวชน การเปิดพื้นที่ให้ได้เรียนรู้จากประสบการณ์จริง ตั้งคำถาม ค้นคว้า วิเคราะห์ข้อมูล และลงมือทดลอง จึงเป็นอีกกลไกสำคัญในการสร้างความเข้าใจและแรงบันดาลใจ โดยเฉพาะเยาวชนในพื้นที่ที่สามารถนำความรู้กลับไปเชื่อมโยงกับอาชีพ วิถีชีวิต และสิ่งแวดล้อมรอบตัว เป้าหมายจึงไม่ใช่เพียงการถ่ายทอดข้อมูล แต่คือการสร้างกระบวนการเรียนรู้ที่ช่วยให้คนรุ่นใหม่คิดอย่างเป็นระบบและใช้วิทยาศาสตร์ทำความเข้าใจโลกได้มากขึ้น” พินทุ์สุดา กล่าว 

 แนวคิดนี้สอดคล้องกับการดำเนินงานของ EGCO Group ที่ยึดมั่นว่าต้นทางดี จะก่อกำเนิดผลลัพธ์ปลายทางที่ดี และให้ความสำคัญกับการสร้างโอกาสทางการเรียนรู้ผ่านศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม ซึ่งปีนี้จะชวนเยาวชนมาสำรวจล้ำก้าวข้ามปรากฏการณ์เอลนีโญ ในบทบาท Climate Explore ออกเดินทางสำรวจสัญญาณของโลก ผ่าน 4 โซนนิทรรศการและ 6 ฐานกิจกรรม เพื่อค้นพบว่า วิทยาศาสตร์ไม่ได้มีไว้เพียงตอบคำถาม แต่ยังช่วยให้เราเข้าใจโลก ปรับตัว และเตรียมพร้อมก้าวผ่านความเปลี่ยนแปลงไปด้วยกัน

สำรวจทะเลทราย

อาคารศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมที่มีการจัดแสดงนิทรรศการถาวร จำนวน 7 โซน ได้สอดแทรกผสมผสานการจัดแสดง 4 โซนนิทรรศการพิเศษ และ 6 ฐานภารกิจย่อย ให้เป็นการสำรวจล้ำก้าวข้ามปรากฏการณ์เอลนีโญ ผ่าน โดยผู้เข้าชมจะสวมบทบาทเป็นClimate Explorer and Detective นักสำรวจและนักสืบสภาพภูมิอากาศ ที่ต้องออกตามหาคำตอบจากสัญญาณต่าง ๆ ของธรรมชาติ พร้อมทำความเข้าใจว่า ปรากฏการณ์เอลนีโญที่เกิดขึ้นในมหาสมุทรแปซิฟิก สามารถเชื่อมโยงไปถึงสภาพอากาศ ระบบนิเวศ และวิถีชีวิตของผู้คนทั่วโลกได้อย่างไร

สีหน้าที่ดูตื่นเต้นของเยาวชนจากหลายโรงเรียนที่ได้เดินทางมาถึงอาคารศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอม และพร้อมก้าวเข้าสู่โซน Living Planet พาไปรู้จักโลกในวันที่ระบบธรรมชาติยังทำงานอย่างสมดุล ผ่านพื้นที่สำคัญอย่างป่าฝนอเมซอน ซึ่งมีบทบาทในการดูดซับคาร์บอนและช่วยรักษาสมดุลของสภาพภูมิอากาศ ก่อนเข้าสู่โซน Something is Wrong ฐานบัญชาการ EGCO Base ที่ได้ฉายหนังสั้นจำลองสถานการณ์ความเปลี่ยนแปลงของอุณหภูมิผิวน้ำทะเลในมหาสมุทรแปซิฟิก ให้เห็นภาพตั้งแต่จุดเริ่มต้นของเอลนีโญ ไปจนถึงการเปลี่ยนแปลงที่ส่งต่อไปยังพื้นที่ต่าง ๆ ของโลก

จากนั้นภารกิจจะพาเข้าสู่ The Broken World เพื่อสำรวจผลกระทบของเอลนีโญผ่าน 4 พื้นที่ตัวแทนได้แก่ The Desert ที่สะท้อนภัยแล้งและความแห้งแล้งรุนแรง, Ocean Crisis ที่พาไปรู้จักปัญหาปะการังฟอกขาวและระบบนิเวศทางทะเล ผ่านแว่น 3 มิติที่ช่วยให้สัมผัสใกล้ชิดโลกใต้ทะเลมากขึ้น , Changing Community ที่แสดงให้เห็นผลกระทบต่อชุมชนชายฝั่งและวิถีชีวิต และ Antarctica ที่ชวนทำความเข้าใจการเปลี่ยนแปลงของน้ำแข็งขั้วโลก ซึ่งล้วนเชื่อมโยงกลับมาสู่ระบบภูมิอากาศของโลก

ปิดท้ายภารกิจที่ EGCO Expeditors War Room พื้นที่ที่ชวนเรียนรู้ว่า นักวิทยาศาสตร์ใช้ข้อมูลและเทคโนโลยีเพื่อเฝ้าติดตาม คาดการณ์ และรับมือกับการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศอย่างไร ผ่านกิจกรรม Ocean Observation, Forecast AI และ Community Planning และสรุปภารกิจที่ให้เยาวชนได้เสนอไอเดียใน Mission for Changeเพราะการดูแลโลกอาจไม่ได้เริ่มต้นจากการเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ แต่เริ่มจากความเข้าใจและพลังเล็ก ๆ ของคนแต่ละคนที่รวมกันเป็นพลังสำคัญสำหรับอนาคต

เมธกา สุขเกษม นักเรียนชั้นป.4 โรงเรียนขจรเกียรติศึกษา จังหวัดภูเก็ต เล่าว่า มาที่อาคารศูนย์เรียนรู้โรงไฟฟ้าขนอมเป็นครั้งแรก ที่ชื่นชอบมากที่สุดคือ โซนทะเลทราย เพราะได้เรียนรู้เรื่องความร้อนและสภาพอากาศ ส่วนที่โซนป่าอเมซอนได้เห็นสิ่งมีชีวิตหลากหลาย ทั้งงู นก และกบ รวมถึงได้เข้าใจเรื่องปรากฏการณ์เอลนีโญมากขึ้นว่าเกี่ยวข้องกับความร้อนและส่งผลให้โลกมีอุณหภูมิสูงขึ้น ประสบการณ์ครั้งนี้ทำให้รู้สึกสงสารสัตว์ในแอนตาร์กติกาเมื่อเห็นผลกระทบจากน้ำแข็งละลาย จึงตั้งใจที่จะช่วยดูแลโลกจากเรื่องใกล้ตัว ทั้งปลูกต้นไม้ ไม่ตัดต้นไม้ ใช้รถส่วนรวม และแยกขยะ 

วุฒิภัทร หนูกลับ นักเรียนชั้นป.6 โรงเรียนบ้านท่าน้อย จังหวัดนครศรีธรรมราช เล่าว่า มาเยี่ยมชมศูนย์การเรียนรู้ที่โรงไฟฟ้าขนอมเป็นประจำ ที่กลับมาอีกครั้งเพราะประทับใจและติดใจกับความรู้ที่ได้รับ โดยแต่ละปีจะมีการเปลี่ยนธีมและรูปแบบการเรียนรู้ ทำให้รู้สึกสนุกและได้ความรู้ใหม่ ๆ สำหรับปีนี้ได้เรียนรู้เรื่องปรากฏการณ์เอลนีโญ ซึ่งเป็นปรากฏการณ์ทางธรรมชาติที่ส่งผลกระทบต่อสภาพอากาศและโลก ยังได้เรียนรู้เกี่ยวกับสัตว์และระบบนิเวศในทะเล รวมถึงผลกระทบที่เกิดขึ้นกับปะการัง โดยเฉพาะเมื่ออุณหภูมิโลกสูงขึ้น ปะการังอาจเกิดการฟอกขาว ทำให้เข้าใจมากขึ้นว่าการเปลี่ยนแปลงของสภาพภูมิอากาศไม่ได้ส่งผลเฉพาะกับมนุษย์ แต่ยังส่งผลต่อสิ่งมีชีวิตและธรรมชาติรอบตัวQuick