รร.รักษ์โลกปี5 ชวน13โรงเรียน กทม.   คัดแยก MLP อย่างถูกวิธี

ขยะพลาสติกใกล้ตัวอย่างถุงขนม ซองกาแฟ และซองผลิตภัณฑ์ทำความสะอาด ส่วนหนึ่งคือ “ขยะวิบวับ” หรือพลาสติกหลายชั้น (MLP) ที่ผลิตจากพลาสติก 2–3 ชนิดซ้อนทับกัน บางประเภทมีอะลูมิเนียมฟอยล์หรือกระดาษเป็นส่วนประกอบ แม้มีคุณสมบัติแข็งแรงและใช้งานได้หลากหลาย แต่กลับจัดการได้ยากเมื่อกลายเป็นขยะ ด้วยข้อจำกัดด้านการคัดแยกและมูลค่ารับซื้อที่น้อยกว่าขวดพลาสติก MLP จึงมักถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไปและนำไปฝังกลบ การสร้างความเข้าใจและส่งเสริมการคัดแยกตั้งแต่ต้นทาง จึงเป็นอีกแนวทางสำคัญในการลดปริมาณขยะและเพิ่มโอกาสให้วัสดุเหล่านี้กลับเข้าสู่กระบวนการใช้ประโยชน์อีกครั้ง

เหตุนี้โครงการ “โรงเรียนรักษ์โลก แยกขยะลุ้นโชคกับมอนเดลีซ” (Trash Right Program) ซึ่งมอนเดลีซ อินเตอร์เนชันแนล (ประเทศไทย) ร่วมกับกรุงเทพมหานคร และแทรชลัคกี้ ดำเนินการต่อเนื่องเป็นปีที่ 5 โดยโรงเรียนวัดบึงทองหลางเป็นหนึ่งในโรงเรียนที่เข้าร่วม เพื่อส่งเสริมให้นักเรียนเรียนรู้และลงมือคัดแยก MLP อย่างถูกวิธี เพื่อส่งต่อพฤติกรรมจากโรงเรียนสู่ครอบครัวและชุมชน และร่วมขับเคลื่อนเศรษฐกิจหมุนเวียน

สำหรับโครงการ Trash Right ปีที่ 5 มีโรงเรียนในสังกัดกรุงเทพมหานครเข้าร่วมทั้งหมด 13 แห่ง ได้แก่ โรงเรียนวัดคู้บอน (วัฒนานันท์อุทิศ), โรงเรียนวัดนิมมานรดี, โรงเรียนคลองกุ่ม (เสรีไทย อนุสรณ์), โรงเรียนวัดบำรุงรื่น, โรงเรียนพิชัยพัฒนา, โรงเรียนวัดสามัคคีสุทธาวาส, โรงเรียนวัดบางเตย, โรงเรียนนาคนาวาอุปถัมภ์, โรงเรียนคลองลำเจียก(หวังทองบำรุง), โรงเรียนสุเหร่าคลองหนึ่ง (มานะราษฎร์บำรุง), โรงเรียนประภาสวิทยา, โรงเรียนวัดบึงทองหลาง (พิทักษ์วิทยาคาร) และโรงเรียนวัดกำแพง ทั้งนี้ ทางโครงการฯ มีแผนขยายการให้ความรู้สู่โรงเรียนที่สนใจด้านสิ่งแวดล้อมและการคัดแยกขยะอย่างถูกวิธีเพิ่มเติมอีก 3 แห่ง

ศานนท์ หวังสร้างบุญ รองผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร กล่าวว่าเป้าหมายสำคัญของกรุงเทพมหานครคือการลดปริมาณขยะโดยรวม เพราะขยะที่ลดลงหมายถึงค่าใช้จ่ายในการเก็บขนและกำจัดที่ลดลงตามไปด้วย ปัจจุบันกรุงเทพฯ มีขยะประมาณ 9,000 ตันต่อวัน จากเดิมราว 10,000 ตัน และใช้งบประมาณกำจัดขยะประมาณ 7,000 ล้านบาทต่อปี การคัดแยกตั้งแต่ต้นทางจึงเป็นแนวทางสำคัญในการลดภาระของเมือง ขณะเดียวกันยังเปิดโอกาสให้นำขยะบางส่วนกลับมาใช้ประโยชน์หรือสร้างมูลค่าได้

อย่างไรก็ตาม ศานนท์ กล่าวว่า การคัดแยกขยะยังทิชาภา ช่วยนคร (คนที่ 2 นับจากซ้าย) และเพื่อนร่วมทำผ้ากันเปื้อนจาก MLPมีข้อสงสัยในหมู่ประชาชนว่าแยกแล้วจะถูกนำไปรวมกันอีกหรือไม่ หรือขยะที่แยกแล้วจะถูกนำไปจัดการอย่างไร กรุงเทพมหานครจึงเดินหน้าแนวทางไม่เทรวม พร้อมปรับระบบการจัดเก็บให้รองรับการคัดแยกมากขึ้น เพื่อสร้างความมั่นใจว่าขยะที่ประชาชนแยกจะได้รับการจัดการอย่างเหมาะสม ขณะเดียวกัน โรงเรียนก็เป็นพื้นที่สำคัญในการสร้างความรู้และปลูกฝังพฤติกรรมการคัดแยกขยะ ซึ่งสามารถส่งต่อจากนักเรียนไปสู่ครอบครัวและชุมชนได้

“ความร่วมมือกับภาคเอกชนโครงการโรงเรียนรักษ์โลก แยกขยะลุ้นโชคกับมอนเดลีซ  โดยมีโรงเรียนเข้าร่วมแล้ว 13 แห่ง ปีนี้มุ่งเน้นการเรียนรู้เรื่องMLP หรือพลาสติกหลายชั้น ผ่านการบูรณาการกับการเรียนการสอน ทั้งวิทยาศาสตร์ สังคมศึกษา และวิชาอื่น ๆ เพื่อให้นักเรียนเข้าใจประเภทของขยะ วิธีคัดแยก และสามารถนำความรู้ไปใช้ในชีวิตประจำวัน ซึ่งแนวทางการคัดแยกถือเป็นพื้นฐานโรงเรียนในสังกัดกรุฃเทพฯ ที่ส่งเสริมองค์ความรู้ให้กับเยาวชน”ศานนท์กล่าว

ไอดารา หวัง กรรมการผู้จัดการใหญ่ บริษัท มอนเดลีซ อินเตอร์เนชันแนล (ประเทศไทย) จำกัด กล่าวว่า เพื่อสร้างความรู้ด้านการจัดการขยะและความยั่งยืนให้เด็กและเยาวชน ปัจจุบันมีนักเรียนผ่านการเรียนรู้จากโครงการแล้วกว่า 30,000 คน โดยมุ่งให้เด็กนำความรู้จากโรงเรียนไปถ่ายทอดสู่ครอบครัว พร้อมฝึกการคัดแยกขยะให้เป็นส่วนหนึ่งของชีวิตประจำวัน การปลูกฝังตั้งแต่วัยเด็กจึงเป็นพื้นฐานสำคัญของการสร้างนิสัยและวินัยด้านสิ่งแวดล้อมในระยะยาว

ไอดารา กล่าวต่อว่า ล่าสุดสามารถรวบรวมขยะจากโรงเรียนที่เข้าร่วมโครงการฯได้ประมาณ 7,000 กิโลกรัม ปีนี้ตั้งเป้าเฉลี่ยอย่างน้อย 1 กิโลกรัมต่อนักเรียน 1 คน จากผู้เข้าร่วมประมาณ 12,000 คน ครอบคลุมพลาสติก แก้ว กระดาษ อะลูมิเนียม และวัสดุอื่น ๆ โดยเน้น MLP หรือพลาสติกหลายชั้น ซึ่งพบได้ทั่วไปและมักถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไปหากไม่ได้คัดแยกตั้งแต่ต้นทาง

“แต่การขับเคลื่อนให้เกิดผลต้องอาศัยความพร้อมของผู้บริหาร ครู และนักเรียน รวมถึงการติดตามและเสริมความรู้หลังจบกิจกรรม เพื่อให้โรงเรียนสามารถดำเนินงานต่อได้ด้วยตนเอง ส่วนการขยายสู่ต่างจังหวัดยังต้องพัฒนาโครงสร้างการรวบรวมและเส้นทางรีไซเคิลให้พร้อม ขณะที่เทคโนโลยีสำหรับ MLP เริ่มมีความก้าวหน้ามากขึ้น จึงเป็นจังหวะสำคัญในการสร้างความรู้และพฤติกรรมการคัดแยกตั้งแต่วันนี้ เพื่อขยายผลจากโรงเรียนสู่ครอบครัวและชุมชนในอนาคต” ไอดารา กล่าว

ณัฐภัค อติชาตการ ผู้ร่วมก่อตั้งบริษัท แทรช ลัคกี้ จำกัด กล่าวเสริมว่า ภาพรวมการรีไซเคิลของประเทศไทยยังอยู่ในระดับไม่สูงนัก โดยมีอัตราการรีไซเคิลต่ำกว่า 25% ขยะจำนวนมากจึงยังไม่ได้กลับเข้าสู่กระบวนการใช้ประโยชน์ การสร้างความตระหนักและคัดแยกตั้งแต่ต้นทางจึงเป็นหัวใจสำคัญ ควบคู่กับหลัก 3R ที่ควรเริ่มจากการลดขยะ และนำวัสดุที่รีไซเคิลได้กลับเข้าสู่ระบบแทนการเผาหรือฝังกลบ เพื่อรักษาทรัพยากรให้หมุนเวียน ซึ่ง MLP หรือพลาสติกหลายชั้น มีน้ำหนักเบาและต้องใช้ปริมาณมากจึงจะรวบรวมได้ 1 กิโลกรัม อีกทั้งยังมีจุดรับซื้อและตลาดรองรับน้อยกว่าขวดพลาสติก ทำให้ซองและบรรจุภัณฑ์ประเภทนี้จำนวนไม่น้อยถูกทิ้งรวมกับขยะทั่วไปและหลุดสู่สิ่งแวดล้อม

การสร้างระบบรีไซเคิล MLP ณัฐภัค กล่าวว่า ต้องร่วมมือทั้งเทคโนโลยี โรงงานรับวัสดุ ระบบโลจิสติกส์ และนโยบายสนับสนุนจากภาครัฐ ขณะเดียวกันภาคเอกชนสามารถเข้ามาช่วยขับเคลื่อนให้เกิดระบบรองรับเร็วขึ้น ปัจจุบัน MLP ส่วนใหญ่ยังมีปลายทางเป็นการฝังกลบ ขณะที่บางส่วนถูกนำไปเผา แต่ปัจจุบันในไทยเริ่มมีการนำกระบวนการไพโรไลซิสขยะพลาสติกหลายชั้นเพื่อเปลี่ยน MLP เป็นน้ำมันแนฟทา (Naphtha) โดยมีผู้ประกอบการในไทยเริ่มดำเนินการแล้วหลายราย

นิตยา ลิ่มประสิทธิอิสระ ครูผู้รับผิดชอบโครงการโรงเรียนรักษ์โลกฯ โรงเรียนวัดบึงทองหลาง กล่าวว่า โรงเรียนส่งเสริมการคัดแยกขยะทุกระดับชั้น ซึ่งโรงเรียนร่วมกับมอนเดลีซดำเนินกิจกรรมมาแล้วประมาณ 5 ปี ให้นักเรียนเรียนรู้วิธีสังเกต แยกประเภทก่อนทิ้ง ซึ่งในปีนี้เน้นประเภท MLP หรือพลาสติกหลายชั้น ซึ่งพบได้ทั้งในโรงเรียนและครัวเรือน โรงเรียน เช่น ถุงขนมและซองผลิตภัณฑ์ต่าง ๆ แต่ยังไม่เป็นที่รู้จักในกลุ่มนักเรียนเท่าขวดพลาสติกหรือกระดาษ โรงเรียนจึงให้ความรู้และประชาสัมพันธ์เป็นระยะ เพื่อสร้างความเข้าใจและแรงจูงใจในการคัดแยก ผลที่เกิดขึ้นไม่เพียงช่วยให้เด็กตระหนักถึงคุณค่าของวัสดุเหลือใช้ แต่ยังเปิดโอกาสให้นำ MLP และวัสดุอื่น ๆ มาประดิษฐ์เป็นสื่อหรือผลงาน ส่งเสริมให้การคัดแยกกลายเป็นส่วนหนึ่งของพฤติกรรมในชีวิตประจำวัน

ทิชาภา ช่วยนคร นักเรียนชั้นป.6 โรงเรียนวัดบึงทองหลาง เล่าว่า การได้เรียนรู้เรื่องการคัดแยกขยะทำให้หนูรู้จักพลาสติกหลายประเภทมากขึ้น ทั้ง PET จากขวดน้ำ และ MLP หรือพลาสติกหลายชั้นที่พบในถุงขนมและบรรจุภัณฑ์ต่าง ๆ และยังได้เรียนรู้ว่าวัสดุเหลือใช้สามารถนำมาสร้างสรรค์เป็นของใช้ได้ เช่น นำมาประดิษฐ์เป็นสิ่งของสำหรับใช้ที่โรงเรียนหรือที่บ้าน คิดว่าการแยกขยะตั้งแต่ต้นทางเป็นเรื่องที่ทุกคนช่วยกันได้ เพราะช่วยให้การจัดการขยะง่ายขึ้น และวัสดุที่ยังมีประโยชน์ก็สามารถนำกลับมาใช้ใหม่หรือรีไซเคิลได้ แทนที่จะถูกทิ้งรวมเป็นขยะทั่วไป