เปิด’บ้านพิพิธภัณฑ์’และความตั้งใจใหม่ของเอนก นาวิกมูล

บ้านพิพิธภัณฑ์ มิวเซียมเล็กๆ  ถนนศาลาธรรมสพน์ ซอย 3  เป็นดินแดนของเหล่าผู้ที่ชื่นชอบของสะสม เป็นที่ๆ ผู้ใหญ่และเด็กๆ มากย้อนวันวานผ่านข้าวของในวิถีชีวิตชาวตลาดชาวเมือง  โดยเอนก นาวิกมูล  ศิลปินแห่งชาติ เป็นผู้ก่อตั้ง    ปีนี้ครบรอบ 22 ปี ที่บ้านพิพิธภัณฑ์ ทำหน้าที่กระตุ้นให้ทุกคนช่วยกันเก็บเสี้ยวของประวัติศาสตร์เพื่อเป็นประโยชน์ต่อการศึกษาเรียนรู้และอนุรักษ์วัฒนธรรมของชาติ   นอกจากบ้านพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ แฟนคลับเตรียมพบกับบ้านพิพิธภัณฑ์  2  ที่เอนก นาวิกมูล ทุ่มสุดชีวิตทำบนที่ใหม่ ใกล้วัดไทยาวาส ต.งิ้วราย อ.นครชัยศรี จ.นครปฐม 

เรียนรู้วิถีชีวิตผ่านของสะสมมากมายที่บ้านพิพิธภัณฑ์

ล่าสุด กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) จัดงานเปิดบ้านศิลปินแห่งชาติ นายเอนก นาวิกมูล ที่บ้านพิพิธภัณฑ์  เลขที่ 170/17 หมู่ที่ 17 ซอยศาลาธรรมสพน์ 3 แขวงศาลาธรรมสพน์ เขตทวีวัฒน กรุงเทพฯ   โดยนายโกวิท ผกามาศ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม มอบหมายให้นางสาววราพรรณ ชัยชนะศิริ รองอธิบดี สวธ. เป็นประธานพิธี  พร้อมเยี่ยมชม​บ้านพิพิธภัณฑ์  ซึ่งศิลปินแห่งชาติผู้รักการสะสมพาชมผลงานเขียนและของสะสมต่างๆ เริ่มจากบริเวณชั้น 1 จัดเป็นร้านของเล่น ร้านขายยา ร้านขายของจิปาถะ มุมหนังสือ และร้านขายของที่ระลึก ส่วนชั้น 2 จัดเป็นโรงหนัง โรงพิมพ์ ร้านตัดผม ร้านตัดเสื้อ ร้านให้เช่าหนังสือนิยาย ร้านถ่ายรูป ห้องครัว บ้านสุวัตถี และห้องจัดแสดงของทั่วไป และชั้น 3 จัดเป็นห้องเรียน ห้องนายอำเภอ  ร้านขายแผ่นเสียง ร้านทอง และร้านสรรพสินค้า

วราพรรณ ชัยชนะศิริ แสดงความยินดีวันเปิดบ้านศิลปินแห่งชาติ

วราพรรณ ชัยชนะศิริ รองอธิบดี  สวธ. กล่าวว่า ในโอกาสครบ 22 บ้านพิพิธภัณฑ์ ได้เปิดเป็นแหล่งเรียนรู้ทางวัฒนธรรมที่มีชีวิตของชุมชน นับเป็นบ้านหลังที่ 32 ที่ได้รับการเปิดเป็นบ้านศิลปินแห่งชาติ โดยบ้านพิพิธภัณฑ์มาจากแนวคิดของนายเอนก นาวิกมูล ที่ว่า “เก็บวันนี้ พรุ่งนี้ก็เก่า”และความร่วมมือของกลุ่มอาสาสมัครต่างๆ ที่มีอุดมการณ์เดียวกันร่วมจัดตั้งขึ้น บ้านพิพิธภัณฑ์ เป็นสถานที่รวบรวมของสะสมและองค์ความรู้ที่เป็นประโยชน์ ทั้งของสะสมส่วนตัวที่ศิลปินซื้อและของบริจาคจากผู้ที่ศรัทธา สิ่งของที่รวบรวมจัดแสดงที่นี่ถ่ายทอดประวัติศาสตร์ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษา นอกจากนี้  ตนประทับใจและเป็น FC ของอาจารย์เอนก จากงานเขียนสารคดีใช้ภาษาที่เข้าใจง่าย สร้างความเข้าใจให้กับผู้อ่าน งานวรรณศิลป์ของนักเขียนชั้นครูท่านนี้ให้ทั้งความรู้และความเพลิดเพลิน

“ บ้านพิพิธภัณฑ์แสดงให้เห็นถึงวิถีชีวิตและการดำเนินชีวิตของชาวบ้านร้านตลาดสมัยก่อน ในห้วงเวลายุคก่อนสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่ไม่สามารถหาดูได้ที่ไหนในปัจจุบัน ถือเป็นแหล่งเรียนรู้ที่สำคัญให้เด็ก เยาวชน และประชาชนที่สนใจได้มาย้อนวันวาน มาดูความร่ำรวยทางวัฒนธรรมของชาติ ที่นี่ตอบโจทย์ อยากเชิญชวนให้มาเยี่ยมชม อีกทั้งเมื่อที่เดิมคับแคบ มีผู้บริจาคของเข้ามาเรื่อยๆ ศิลปินแห่งชาติตัดสินใจทำบ้านพิพิธภัณฑ์ 2 สวธ.พร้อมสนับสนุนเป็นแหล่งเรียนรู้แห่งใหม่ในอนาคต   อีกทั้งภายในปีนี้ สวธ.มีแผนจะเปิดบ้านศิลปินแห่งชาติ ครูช่าง ชลประคัลภ์ จันทร์เรือง เป็นหลังที่ 33 ลำดับต่อไป  “ วราพรรณ กล่าวว่า

วราพรรณ ชัยชนะศิริ ย้อนวันวานในห้องเรียน บ้านพิพิธภัณฑ์

ด้าน  นายอนุกูล ใบไกล ผอ.กองกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรม กล่าวว่า กองกองทุนส่งเสริมงานวัฒนธรรมมีภารกิจส่งเสริมและขับเคลื่อนการดำเนินงานวัฒนธรรมของศิลปินแห่งชาติ บ้านศิลปินแห่งชาติ นายเอนก นาวิกมูล แห่งนี้ถือเป็นแหล่งเรียนรู้และแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมของชุมชนที่เก็บสั่งสมองค์ความรู้ ทั้งเครื่องมือทำมาหากินภูมิปัญญาชาวบ้าน เครื่องใช้ในชีวิตประจำวัน ภาพถ่ายมากมาย ที่จะพาเราไปสัมผัสกับอดีต โดยเฉพาะห้องจำลองที่จัดแสดงวิถีชีวิตของผู้คนและประวัติศาสตร์มีค่าจากของสะสม ผู้เข้าชมจะเกิดเป็นแรงบันดาลใจภาค ภูมิใจร่วมรักษามรดกภูมิปัญญาทางวัฒนธรรม

บ้านพิพิธภัณฑ์แห่งเรียนรู้มีชีวิต

เอนก นาวิกมูล ศิลปินแห่งชาติ กล่าวว่า บ้านพิพิธภัณฑ์ เปิดอย่างเป็นทางการเมื่อวันที่ 14 ก.ค.2544 จากความร่วมมือของกลุ่มคนที่รักการสะสมที่ต้องการให้มีพิพิธภัณฑ์แนวใหม่ และเสียดายของดีๆ ที่ถูกทิ้ง บ้านพิพิธภัณฑ์รองรับข้าวของที่ได้จากการบริจาคจากความรักและความศรัทธาที่อยากให้มีเกิดพิพิธภัณฑ์วิถีชีวิตชาวตลาด ที่นี่กระตุ้นให้คนช่วยเก็บสิ่งของในชีวิตประจำวัน เข้าใจว่าการเก็บของเป็นประโยชน์ แต่ด้วยของสะสมมีมากมาย เมื่อปี 2551 จึงขยับขยายหาที่ดิน ต.งิ้วราย จ.นครปฐม จัดสร้างบ้านพิพิธภัณฑ์ 2 นำตู้คอนเทนเนอร์ 15 ตู้ มาออกแบบทำเป็นห้องจัดแสดง มีคณะจิตอาสาทำทะเบียนสิ่งของและจัดของเข้าตู้ เราดำเนินการมา 6 ปี ที่ใหม่กำลังเร่งจัดของ เพื่อจะให้เป็นแหล่งเรียนรู้มีชีวิต ตามแผนจะเปิดอย่างเป็นทางการปลายปี 2566 นี้ 

“ การเปิดบ้านศิลปินแห่งชาติ ณ บ้านพิพิธภัณฑ์แสดงถึงการเป็นพิพิธภัณฑ์ที่ตั้งใจทำงานจริง สร้างแรงบันดาลใจให้กับทุกคน   ส่วนการทำบ้านพิพิธภัณฑ์ 2  บ้านไร่ใกล้ตลาด  ตัวพิพิธภัณฑ์จัดเป็นตลาดสมมติในตึกและตู้คอนเทนเนอร์ ด้านนอกปลูกต้นไม้ ดอกไม้ ปลูกผัก เป็นสวนเล็ก ปรับพื้นที่ จัดภูมิทัศน์ให้รื่นรมย์ให้คนได้พักผ่อน  รวมถึงจะเป็นพื้นที่จัดเวิร์คช็อปด้านศิลปวัฒนธรรมอีกด้วย ซึ่งยังต้องการเงินสมทบทุนและพลังจิตอาสามาลงแรงกายและแรงใจเพื่อทำบ้านพิพิธภัณฑ์แห่งใหม่นี้  “ อาจารย์เอนกเผย

ติดตามความคืบหน้าบ้านพิพิธภัณฑ์ 2

ศิลปินแห่งชาติ กล่าวว่า ในอายุ 70 ปี ยังทำงานตลอดเวลา เขียนหนังสือทุกวัน  เขียนเฟซทุกวันเพื่อเผยแพร่องค์ความรู้ ทำเหมือนการหยอดกระปุกออมสิน ช่วงเช้าเขียนหนังสือ แล้วขับรถไปเที่ยวถ่ายรูปนก ทุ่งนา ต้นไม้และธรรมชาติ  กลับมาก็เขียนหนังสือต่อ  ผลงานล่าสุด คือ สมุดภาพเอนกถ่าย รวบรวมภาพถ่ายส่วนตัวตั้งแต่ปี 2511 ถึงปัจจุบัน  มี 2 เล่ม  นอกจากงานเขียนที่รัก ก็ดูแลบ้านพิพิธภัณฑ์ทั้งที่เดิม ถนนศาลาธรรมสพน์ และที่ใหม่ที่งิ้วราย ​               ชวนมาเที่ยวบ้านพิพิธภัณฑ์ แหล่งเรียนรู้ของชุมชนที่เต็มไปด้วยมนต์เสน่ห์  เปิดให้ชมเฉพาะวันเสาร์-อาทิตย์  เวลา 10.00-17.00 น. ผู้ใหญ่ 40 บาท เด็กโต 10 บาท  ส่วนบ้านพิพิธภัณฑ์ 2 แหล่งเรียนรู้ใหม่ที่ตำบลงิ้วราย ซอยงิ้วราย 4 อ.นครชัยศรี  ปัจจุบันยังไม่เปิดอย่างเป็นทางการ แต่สามารถติดต่อนัดหมายเข้าชมได้ที่ อ.เอนก นาวิกมูล  089 200 2801 หรือ คุณวรรณา ภรรยา 089 666 2008