เคาะเกณฑ์คุม ดาต้าเซ็นเตอร์ สกัดโบรกเกอร์

ครม.ไฟเขียวกติกาใหม่คุมกิจการ   "ดาต้าเซ็นเตอร์" แบ่ง 7 ระดับ เคาะเกณฑ์ใครได้ใบอนุญาตก่อสร้างก่อน 14 ส.ค.ได้ไปต่อ ส่วนรายใหม่ผ่าน "ศูนย์ OSS" สแกน บีบ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไปต้องอยู่ในนิคมฯ สกัดโบรกเกอร์กักตุนน้ำ-ไฟไม่ลงทุนจริง

ที่ทำเนียบรัฐบาล เมื่อวันที่ 10 พฤศจิกายน  นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การคลัง แถลงภายหลังการประชุมคณะรัฐมนตรี (ครม.) ว่า ที่ประชุม ครม.เห็นชอบนโยบายการกำกับกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ทั้งหลักเกณฑ์และระบบอนุมัติอนุญาตกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ในไทย โดยกำกับกลุ่มที่ใช้กำลังไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป ทั้งนี้ ครม.มอบหมายให้กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) ตั้งศูนย์บริการแบบเบ็ดเสร็จ (OSS) และมีการตั้งคณะกรรมการกลั่นกรองทำหน้าที่เป็นผู้อนุมัติในภาพรวม และกำหนดกติกาให้หน่วยงานต่างๆ   โดยผู้ประกอบการที่จะได้รับการอนุมัติต้องผ่านมาตรฐานขั้นต่ำ และสร้างประโยชน์สูงสุดให้แก่ประเทศไทย

นายเอกนิติกล่าวว่า ดาต้าเซ็นเตอร์เป็นโครงสร้างพื้นฐานสำคัญของปัญญาประดิษฐ์ (AI)  และเศรษฐกิจดิจิทัลที่เพิ่งเกิดขึ้นในช่วง 2-3 ปีที่ผ่านมา แต่ใช้ทรัพยากรทั้งไฟฟ้าและน้ำค่อนข้างมาก และอาจกระทบชุมชน ที่ผ่านมายังไม่มีกติกากำกับที่ชัดเจน แต่ละหน่วยงานแยกกันอนุมัติ จึงเกิดปัญหาทั้งการขอรับส่งเสริมจากบีโอไอ การกว้านล็อกปริมาณไฟฟ้าไว้ก่อนเพื่อนำไปขายต่อให้ผู้พัฒนาดาต้าเซ็นเตอร์ และการขออนุญาตจัดตั้งและก่อสร้างไว้ล่วงหน้า นายกรัฐมนตรีจึงตั้งคณะกรรมการชุดนี้ขึ้นมาวางกติกา

สำหรับนโยบายนี้มีวัตถุประสงค์ 2 ข้อ คือ สร้างความแน่นอนให้นักลงทุนว่าผู้ที่สร้างประโยชน์ให้ประเทศจะดำเนินธุรกิจต่อได้ และสร้างความสบายใจให้ประชาชนผ่านการกำกับด้านสิ่งแวดล้อม ชุมชน และพื้นที่ ครม.มอบหมายให้ดีอีทำระบบ Dashboard TH-DC เพื่อเปิดเผยข้อมูลว่าไทยมีดาต้าเซ็นเตอร์กี่แห่ง และตั้งอยู่ที่ใด พร้อมกำหนดนิยามตามมาตรฐานสากลโดยใช้เกณฑ์กำลังไฟฟ้า เพราะที่ผ่านมาศูนย์เก็บข้อมูลของธนาคาร บริษัท แอปพลิเคชันและโซเชียลมีเดีย ถูกเรียกรวมกันว่าดาต้าเซ็นเตอร์ทั้งหมด

ส่วนการลงทุนใหม่นั้น การอนุมัติจะไม่ดูเพียงเม็ดเงินลงทุน แต่จะดูการจ้างงาน การพัฒนาทักษะแรงงานไทย การสร้างรายได้ให้คนไทย การเชื่อมห่วงโซ่อุปทานของอุตสาหกรรมไทย และการใช้พลังงานสะอาด โดยจะให้ผู้ลงทุนแข่งกันเสนอเงื่อนไขการจ้างงานและการดึงห่วงโซ่อุปทานเทคโนโลยีและ AI เข้ามาในประเทศ ตามแนวทางที่สิงคโปร์ใช้ ส่วนโครงการใหม่จะถูกพิจารณาทุกมิติ ทั้งสิ่งแวดล้อม การใช้น้ำและไฟฟ้าอย่างมีประสิทธิภาพ และประโยชน์ต่อระบบเศรษฐกิจ

ด้านนายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ (สภาพัฒน์) ในฐานะเลขานุการคณะกรรมการนโยบายการประกอบกิจการดาต้าเซ็นเตอร์ ระบุว่า เกณฑ์กำกับครอบคลุมกลุ่มที่ใช้ไฟฟ้าตั้งแต่ 0.5 เมกะวัตต์ขึ้นไป เพราะกลุ่มที่ต่ำกว่านั้นมักเป็นศูนย์ข้อมูลในอาคารของหน่วยงานหรือธนาคารซึ่งไม่กระทบวงกว้าง ทั้งนี้ แบ่งเป็น 7 ระดับคือ ระดับ 1 ต่ำกว่า 0.5 เมกะวัตต์, ระดับ 2 ตั้งแต่ 0.5 ถึงต่ำกว่า 5 เมกะวัตต์, ระดับ 3 ตั้งแต่ 5 ถึงต่ำกว่า 10 เมกะวัตต์, ระดับ 4 ตั้งแต่ 10 ถึงต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์, ระดับ 5 ตั้งแต่ 20 ถึงต่ำกว่า 50 เมกะวัตต์, ระดับ 6 ตั้งแต่ 50 ถึงต่ำกว่า 200 เมกะวัตต์ และระดับ 7 ตั้งแต่ 200 เมกะวัตต์ขึ้นไป

นายดนุชากล่าวว่า มาตรการกำกับจะเข้มข้นมากตั้งแต่ขนาด 20 เมกะวัตต์ขึ้นไป ส่วนกลุ่มต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ (ระดับ 2-4) ต้องปฏิบัติตามข้อเสนอแนะแนวทางปฏิบัติ (Code of Practice: CoP) ด้านสิ่งแวดล้อม เช่น การคุมเสียง อุณหภูมิ และประสิทธิภาพการใช้ไฟฟ้า ซึ่งจะเปิดรับฟังความเห็นเพื่อกำหนดรายละเอียดต่อไป ด้านที่ตั้ง กลุ่มต่ำกว่า 20 เมกะวัตต์ตั้งในพื้นที่พาณิชยกรรมได้ ส่วนกลุ่มตั้งแต่ 20 เมกะวัตต์ขึ้นไปต้องตั้งในพื้นที่อุตสาหกรรมเท่านั้น

เมื่อถามถึงการทำรายงานประเมินผลกระทบสิ่งแวดล้อม (EIA) เลขาธิการสภาพัฒน์ชี้แจงว่า  ดาต้าเซ็นเตอร์โดยทั่วไปไม่ต้องทำ EIA เพราะเป็นอาคารติดตั้งเซิร์ฟเวอร์ คอมพิวเตอร์และระบบปรับอากาศ ไม่มีผลกระทบรุนแรงตามหลัก EIA แต่ CoP จะคุมเสียงจากเครื่องกำเนิดไฟฟ้าสำรองขณะไฟดับไม่ให้เกิน 70 เดซิเบลที่ขอบรั้วโครงการ คุมความร้อนรอบอาคารไม่ให้เพิ่มเกินราว 1-2 องศาเซลเซียส และคุมคุณภาพน้ำจากระบบระบายความร้อนแบบหมุนเวียนก่อนปล่อยออก หากตั้งในนิคมอุตสาหกรรมต้องปฏิบัติตาม EIA ของนิคมนั้น อย่างไรก็ตาม ในช่วงเปลี่ยนผ่าน ครม.ให้ยึดใบอนุญาตก่อสร้างที่ได้รับก่อนวันที่ 14 ส.ค. ซึ่งเป็นวันประกาศระเบียบในราชกิจจานุเบกษา หรือการได้รับส่งเสริมจากบีโอไอก่อนวันดังกล่าว ให้ดำเนินการต่อได้ โดย OSS จะตรวจความถูกต้องตามกฎหมาย และให้เวลาปรับตัวตาม CoP ราว 1 ปี โดยผู้ที่ลงทุนไปแล้วอย่างถูกกฎหมายจะไม่ถูกกระทบสิทธิเดิม แต่ต้องปรับตามมาตรฐานขั้นต่ำใหม่ โดยเฉพาะด้านสิ่งแวดล้อมและความปลอดภัยสาธารณะ ภายในเวลาที่กำหนด

นายดนุชากล่าวว่า สำหรับผู้ยื่นขอใบอนุญาตก่อสร้างหลังวันที่ 14 ส.ค.และผู้ประกอบการรายใหม่ ต้องเข้าสู่การพิจารณาของคณะกรรมการกลั่นกรองภายใต้ OSS เพื่อคัดผู้เก็งกำไรหรือโบรกเกอร์ที่จับจองไฟฟ้าและน้ำไว้โดยไม่ได้ลงทุนจริงออกไป เมื่อผ่านแล้ว สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) การไฟฟ้า การประปา และผู้ออกใบอนุญาตก่อสร้าง จึงจะออกใบอนุญาตตามผลพิจารณา การรวมศูนย์ทำให้รัฐเห็นภาพรวมผู้ประกอบการทั้งหมด จากเดิมที่ข้อมูลกระจัดกระจายและเห็นเพียงราว 90%

นายนฤตม์ เทอดสถีรศักดิ์  เลขาธิการคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (บีโอไอ) กล่าวว่า ณ เดือนเม.ย. บีโอไอได้อนุมัติส่งเสริมโครงการดาต้าเซ็นเตอร์แล้ว 57 โครงการ เปิดดำเนินการแล้วราว 17 โครงการ อีก 40 โครงการแบ่งเป็นได้ใบอนุญาตก่อสร้างแล้ว 20 โครงการ และอยู่ระหว่างเตรียมลงทุน 20 โครงการ  เมื่อ ครม.อนุมัติเกณฑ์แล้ว จะเข้าสู่การพิจารณาของบอร์ดบีโอไอและ OSS ตามเกณฑ์ใหม่ เพื่อให้มั่นใจว่าไม่สร้างปัญหาสิ่งแวดล้อม.