ยันการเงินไทย ระบบยังแกร่ง ดีอีผนึกApple

"ไชยชนก" หารือ Apple ขยายความร่วมมือรับมือภัยไซเบอร์ เผยส่งแจ้งเตือนกว่า 150 ประเทศทั่วโลก ย้ำแค่แจ้งเตือนไม่ใช่ถูกแฮ็กแล้ว กรณีที่มีการระบุคำว่า "เพกาซัส" ไม่ใช่โปรแกรมที่ใช้โจมตี แต่เพื่อให้เข้าใจถึงระดับศักยภาพและรูปแบบการโจมตี ให้ตระหนักและตรวจสอบ ไม่ให้ตกเป็นเป้าของภัยไซเบอร์ ขณะที่คลังยืนยันมาตรการป้องกันของสถาบันการเงินไทยมีความแข็งแกร่งอย่างมาก

เมื่อวันที่ 11 พฤศจิกายน 2569 ที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) นายไชยชนก  ชิดชอบ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) กล่าวหลังหารือกับ Apple โดยมีสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.)  และสำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) เข้าร่วมด้วย ถึงกรณีภัยคุกคามทางไซเบอร์ที่เกิดขึ้นทั่วโลก และมีการแจ้งเตือนผู้ใช้งานในหลายประเทศ รวมถึงประเทศไทยว่า ต้องขอบคุณ Apple ที่ให้ความสำคัญกับประเทศไทย และดีใจที่ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศแรกๆ ที่มีโอกาสพูดคุยหลังเกิดเหตุ เบื้องต้นเป็นการหารือเกี่ยวกับการแจ้งเตือนภัยคุกคาม ซึ่งขณะนี้ Apple ส่งข้อมูลอัปเดตไปมากกว่า 150 ประเทศ อย่างไรก็ตาม ยังไม่สามารถเปิดเผยรายละเอียดการดำเนินการหรือวิธีการของ Apple ได้ เพราะเป็นสิทธิและข้อมูลที่บริษัทต้องรักษาความลับ แต่ทั้งสองฝ่ายมีทิศทางการมองปัญหาตรงกัน และจะขยายความร่วมมือด้านการป้องกันและต่อต้านภัยคุกคามดังกล่าวต่อไป

นายไชยชนกกล่าวว่า Apple ให้คำแนะนำ 2 ส่วน โดยส่วนแรกคือ การได้รับแจ้งเตือนไม่ได้หมายความว่าเครื่องถูกแฮ็กแล้ว 100% ส่วนที่สองคือ กรณีที่มีการระบุคำว่า เพกาซัส หรือ Pegasus ในข้อความแจ้งเตือน (Message Notification) ไม่ได้หมายความว่าเพกาซัสเป็นโปรแกรมที่ใช้โจมตี แต่เนื่องจากเป็นหนึ่งในโปรแกรมที่มีชื่อเสียงที่รุนแรงระดับโลกรู้จัก การระบุชื่อนี้ช่วยให้ผู้คนเข้าใจถึงระดับศักยภาพและรูปแบบการโจมตี เพื่อให้ตระหนักและตรวจสอบ  ไม่ให้ตกเป็นเป้าของภัยไซเบอร์ ที่รูปแบบการโจมตีมีเป็นลักษณะ No-click หรือการโจมตีโดยไม่จำเป็นต้องกดลิงก์หรือกดเข้าไปดำเนินการใดๆ ผู้โจมตีก็สามารถเข้าถึงอุปกรณ์ได้หากมีการเจาะจงเป้าหมาย โดย Apple ยืนยันว่าไม่มีข้อมูลที่ระบุว่าเหตุการณ์ครั้งนี้เป็นการโจมตีด้วยเพกาซัสหรือเป็นมัลแวร์ชนิดใด

ทั้งนี้ หากประชาชนได้รับการแจ้งเตือนและมีความกังวล สามารถนำเครื่องมาตรวจสอบที่ สมช. หรือหน่วยงานภายนอกที่ไว้วางใจได้ โดยทางกระทรวงจะขอให้ Apple แนะนำกลุ่มผู้ให้บริการที่สามารถตรวจสอบ เพื่อประชาสัมพันธ์ให้ประชาชนทราบ นอกจากนี้ Apple ยังแนะนำระบบ Lockdown Mode เพื่อหยุดการทำงานของสปายแวร์ ซึ่งอยู่ในเมนู Settings หากเปิดใช้งานจะช่วยป้องกันภัยคุกคามได้ แม้ได้รับการแจ้งเตือนไปแล้วก็ยังสามารถเปิดใช้งานได้ แนะนำให้เปิดโหมดดังกล่าวและปิด-เปิดเครื่องใหม่  เพื่อช่วยให้ผู้โจมตีเข้าถึงอุปกรณ์ได้ยากขึ้นหรือไม่สามารถเข้าถึงได้ แม้การใช้งานฟังก์ชันทั่วไปยังทำได้ แต่อาจมีขั้นตอนหรือสเต็ปเพิ่มขึ้น ซึ่งทาง Apple มีคำแนะนำผ่านช่องทางอย่างเป็นทางการอยู่แล้ว แต่อาจมีการสื่อสารไม่ทั่วถึง  กระทรวงจึงขอให้ Apple ออกประกาศเพิ่มเติม  เพื่อให้ประชาชนเข้าใจสถานการณ์และแนวทางป้องกันตนเองได้ชัดเจนขึ้น

นายไชยชนกกล่าวว่า เท่าที่ทราบยังไม่มีรายงานว่านายกรัฐมนตรีหรือรัฐมนตรีท่านใดถูกโจมตีเพิ่มเติม คิดว่าเหตุการณ์เกิดขึ้นเป็นล็อตเดียวในช่วงแรก เบื้องต้นผู้ที่เกี่ยวข้องจะต้องอัปเดตซอฟต์แวร์และนำอุปกรณ์ไปตรวจสอบตามคำแนะนำที่ได้แจ้งไว้ ส่วนในวันที่ 12 พ.ย. จะหารือกับผู้ประกอบการหลายราย ทั้งกลุ่มแพลตฟอร์ม ซอฟต์แวร์ ฮาร์ดแวร์ และภาคธุรกิจที่เกี่ยวข้อง เพื่อบูรณาการและรวบรวมข้อมูลว่า ที่ผ่านมาแต่ละรายถูกโจมตีในรูปแบบใด มีแนวทางปฏิบัติอย่างไร จะคาดการณ์และรับมือกับสถานการณ์ต่อไปอย่างไร รวมถึงแนวทางที่หน่วยงานภาครัฐจะร่วมมือกันรับมือได้อย่างไร

นายไชยชนกกล่าวว่า สำหรับจำนวนอุปกรณ์ที่ได้รับแจ้งเตือนนั้น Apple แจ้งเพียงว่ามีการส่งการแจ้งเตือนไปแล้วมากกว่า 150 ประเทศ แต่ไม่ได้ระบุตัวเลขจำนวนเครื่องในประเทศไทย เนื่องจากมีนโยบายคุ้มครองความเป็นส่วนตัว จึงไม่สามารถทราบได้ว่าอุปกรณ์ดังกล่าวเป็นของใคร  หรือถูกแฮ็กสำเร็จแล้วหรือไม่ สิ่งที่ Apple ตรวจพบจาก Metadata คือมีความพยายามโจมตีเท่านั้น จึงส่งการแจ้งเตือนไปยังบัญชีที่เกี่ยวข้อง  ส่วนการขยายมาตรการไปยังระบบปฏิบัติการ Android เป็นสิ่งที่จะต้องพูดคุยกันต่อไป โดยได้หารือกับผู้จัดงาน Global Anti-Scam Summit (GASS) ซึ่งตัดสินใจขยายระยะเวลาการจัดงานที่เดิมจะสิ้นสุดในวันที่ 11 พ.ย.นี้ นอกจากนี้ ยังได้เชิญผู้ประกอบการหรือสมาชิกให้อยู่ร่วมพูดคุยกับไทยต่อ เพื่อหารือแนวทางรับมือและขยายความร่วมมือ เนื่องจากเห็นว่าปัญหาดังกล่าวกำลังเกิดขึ้นในประเทศไทยและจำเป็นต้องร่วมมือกันดำเนินการ

นายธีรวุฒิ วิทยากรณ์ รองเลขาธิการ สกมช. และรักษาการแทนเลขาธิการ สกมช. กล่าวว่า จากการประชุมกับ Apple พบว่าเครื่องที่ได้รับแจ้งเตือนอาจไม่ได้ถูกโจมตีสำเร็จหรือถูกเจาะระบบทั้งหมด แต่ถ้าหากประชาชนมีความกังวล สามารถนำเครื่องมาตรวจสอบที่ สมช. หรือหน่วยงานภายนอกที่ไว้วางใจได้ โดยขั้นตอนการตรวจสอบจะตรวจดูว่าในคอมพิวเตอร์หรือโทรศัพท์มีซอฟต์แวร์ผิดปกติหรือไม่ เนื่องจากหากมีการฝังมัลแวร์เข้าไปในอุปกรณ์ มัลแวร์ดังกล่าวจะสร้างการเชื่อมต่อไปยังระบบ  Command and Control ของผู้โจมตี เพื่อส่งข้อมูลต่างๆ ออกไป ทั้งนี้ สมช.มีเครื่องมือที่สามารถตรวจสอบได้ว่าอุปกรณ์มีการติดตั้งซอฟต์แวร์ผิดปกติหรือไม่ และมีการสร้างการเชื่อมต่อและส่งข้อมูลไปยังที่อยู่ IP ใดบ้าง จึงสามารถตรวจสอบได้ว่าอุปกรณ์ถูกโจมตีหรือไม่ โดยผู้ตรวจสอบจะสามารถทราบข้อมูลภายในเครื่องที่นำมาตรวจสอบได้ด้วยว่า มีซอฟต์แวร์ผิดปกติติดตั้งอยู่หรือไม่ รวมถึงมีการเชื่อมต่อไปยังระบบของผู้โจมตีและส่งข้อมูลใดออกไปบ้าง

นายธีรวุฒิกล่าวว่า ส่วนกรณีการบินไทยถูกแฮ็กข้อมูลผู้โดยสาร จากรายงานที่ได้รับพบว่า ระบบ Amadeus ซึ่งเป็นระบบให้บริการของการบินไทย ถูกเจาะระบบโดยใช้ Username และ Password ในการเข้าถึงระบบ โดยเหตุการณ์เกิดขึ้นตั้งแต่ช่วงเดือน ส.ค.ที่ผ่านมา ทั้งนี้ ผู้ให้บริการที่เป็นเทิร์ดปาร์ตีได้ดำเนินการรีเซต Username และ Password ที่ถูกนำไปใช้ในการเข้าถึงระบบแล้ว ซึ่งภายหลังการรีเซตยังไม่พบปัญหาเพิ่มเติม ส่วนข้อมูลที่ได้รับผลกระทบตามรายงานมีประมาณกว่า  60,000 รายการ ขณะนี้อยู่ระหว่างการสืบสวนและตรวจสอบรายละเอียดเพิ่มเติม หากมีรายละเอียดหรือความคืบหน้าเพิ่มเติมจะรายงานให้ทราบต่อไป

นายวรณัฐ คงเมือง รองเลขาธิการ สมช. กล่าวว่า ปัญหาที่เกิดขึ้นในปัจจุบันเรียกว่าเป็นภัยความมั่นคงในยุคใหม่ ซึ่ง สมช.ร่วมกับหน่วยงานด้านความมั่นคงทางไซเบอร์ ติดตามสถานการณ์มาตลอดตั้งแต่ต้น จึงขอย้ำถึงการให้ความสำคัญของเหตุการณ์นี้ ส่วนแนวทางที่เราจะดำเนินการในพาร์ตต่อไป ซึ่งจะมีกฎหมายระเบียบและแนวทางในปัจจุบันที่ได้มีการประชุมหารือร่วม และซักซ้อมกันระหว่างหน่วยงาน ขอให้ประชาชนมีความมั่นใจในการทำงานร่วมกันของภาครัฐและภาคเอกชน แล้วจะมีการแจ้งเตือนแนะนำประชาชนในการดำเนินการต่อไป

ที่กระทรวงการคลัง นายลวรณ แสงสนิท  ปลัดกระทรวงการคลัง กล่าวถึงกรณีความกังวลของประชาชนจากการโจมตีทางไซเบอร์ต่อระบบสถาบันการเงินในหลายประเทศ จนสร้างความตื่นตระหนกต่อความปลอดภัยของระบบการเงินไทยว่า ขอให้ประชาชนมั่นใจว่าระบบของสถาบันการเงินไทยมีความแข็งแกร่งอย่างมาก และข้อมูลที่เกี่ยวข้องเป็นข้อมูลส่วนบุคคล ถือเป็นข้อมูลที่มีความสำคัญ ซึ่งระบบของสถาบันการเงินไทยที่แข็งแกร่งมากในขณะนี้ ยืนยันว่าแฮ็กเกอร์ไม่สามารถเจาะเข้ามาได้อย่างแน่นอน

ขณะเดียวกัน นายเอกนิติ นิติทัณฑ์ประภาศ รองนายกรัฐมนตรีและ รมว.การคลัง ได้สั่งการให้ทุกหน่วยงานในสังกัดกระทรวงการคลังให้เร่งกลับไปพิจารณาและให้ความสำคัญเกี่ยวกับการยกระดับความปลอดภัยเพื่อป้องกันการโจมตีทางไซเบอร์อย่างมีประสิทธิภาพมากที่สุด.