สังเวยอีก 6 ชีวิต ‘เครน’ ก่อสร้าง พระราม 2 ถล่ม

อีกแล้ว! คานปูนและเครนก่อสร้างถนนยกระดับถล่มบนถนนพระราม 2 บริเวณแยกต่างระดับเอกชัย คนงานดับแล้ว 6 เจ็บจำนวนมาก   "สุริยะ" จ่อลงโทษผู้รับเหมา ห้ามรับงาน 2 ปี  สมาคมวิศวกรโครงสร้างไทยเปิด 4 สมมุติฐานสาเหตุการพังถล่ม

เมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน 2567 เวลา 04.07 น. เกิดเหตุคานปูน (Segment)  และเครน (Launching Gantry Crane) ซึ่งเป็นชิ้นส่วนและอุปกรณ์ที่ใช้ก่อสร้างทางยกระดับโครงการก่อสร้างทางหลวงพิเศษหมายเลข 82 สายทางยกระดับบางขุนเทียน-บ้านแพ้ว ช่วงเอกชัย-บ้านแพ้ว ตอน 1 ช่วง กม.21+600 พื้นที่หมู่ที่ 2 ตำบลคอกกระบือ  อำเภอเมืองสมุทรสาคร จังหวัดสมุทรสาคร ถล่มขณะกำลังเชื่อมคานปูนเข้าด้วยกัน ส่งผลให้คนงานที่ปฏิบัติงานเสียชีวิตและได้รับบาดเจ็บ เจ้าหน้าที่กู้ภัยได้นำผู้บาดเจ็บส่งโรงพยาบาล

      ผู้ได้รับผลกระทบเป็นคนงานของบริษัท พีเอสซีไอ คอนสตรัคชั่น จำกัด เสียชีวิตล่าสุดรวม 6 ราย   คือ นายอภิวัฒน์ พะพันทาง อายุ 30 ปี สัญชาติไทย เสียชีวิตในที่เกิดเหตุ ศพอยู่ รพ.สมุทรสาคร,  นายเอยา อายุ 37 ปี สัญชาติเมียนมา เสียชีวิตที่  รพ.สมุทรสาคร, นายชิต โกโก สัญชาติเมียนมา  เสียชีวิตที่เกิดเหตุ ยังนำร่างออกมาไม่ได้ และมีผู้สูญหาย 3 ราย คาดว่าเสียชีวิตในที่เกิดเหตุคือ นายเพียว โกโก สัญชาติเมียนมา กับนายอ่อง เทียน เท สัญชาติเมียนมา อีกรายไม่ทราบชื่อ ส่วนผู้บาดเจ็บคงเหลืออยู่ในโรงพยาบาลจำนวน 9 คน

นายสุริยะ จึงรุ่งเรืองกิจ รองนายกรัฐมนตรีและ  รมว.คมนาคม เปิดเผยว่า เคยเน้นย้ำกับผู้รับเหมามาโดยตลอดคือการปฏิบัติภารกิจด้วยความปลอดภัย แต่หากมีอุบัติเหตุ ทางกรมทางหลวงก็มีสมุดพกที่จะประเมินตัดคะแนนผู้รับเหมา และประสานกับกรมบัญชีกลางเพื่อลดชั้นผู้รับเหมา  ปัจจุบันผู้รับเหมาชั้นพิเศษมีแต่ปรับขึ้น แต่ผลงานไม่ดีไม่มีการปรับลง ซึ่งขณะนี้ได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากกรมบัญชีกลาง และอย่างกรณีที่เกิดขึ้นนี้ทำให้มีผู้เสียชีวิต บริษัทผู้รับเหมาที่ทำให้เกิดเหตุจะถูกตัดสิทธิ์ไม่ให้เข้ามารับงาน ที่อาจจะถึง 2 ปี หลังจากนั้นหากปรับปรุงจนดีขึ้นอาจจะคืนสิทธิ์

"เราต้องมีความเด็ดขาดกับผู้รับเหมา แต่ที่ผ่านมาตัวมาตรการเหล่านี้ยังไม่มี เราประกาศไปแต่ยังไม่มีออกมาเป็นรูปธรรม ซึ่งเรื่องการควบคุมส่วนหนึ่งอยู่ที่กรมบัญชีกลาง ที่เราจะไปพูดคุยกัน และถ้ามีมาตรการออกมา จะทำให้ปัญหาลดน้อยลงไป 80-90 เปอร์เซ็นต์แน่นอน ผมคิดว่าภายในปีนี้จะทำให้เป็นรูปธรรมให้ได้" นายสุริยะกล่าว

ด้านนายนริศ นิรามัยวงศ์ ผู้ว่าราชการจังหวัดสมุทรสาคร เยี่ยมให้กำลังใจและมอบถุงยังชีพของเหล่ากาชาดจังหวัดสมุทรสาครให้กับผู้ได้รับบาดเจ็บ โดยมีปลัดจังหวัด, แรงงานจังหวัด, ประกันสังคมจังหวัด, ผู้อำนวยการโรงพยาบาลสมุทรสาคร, เหล่ากาชาดจังหวัด และหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เข้าร่วมเยี่ยมให้กำลังใจ

นายนริศเปิดเผยว่า ต้องดูเรื่องของการจราจร เบื้องต้น เพราะว่าเส้นทางพระราม 2 มีพี่น้องประชาชนใช้รถเยอะมาก ทางเจ้าหน้าที่ตำรวจและเจ้าหน้าที่แขวงทางหลวงได้ช่วยกันอำนวยความสะดวกโดยการปรับเส้นทาง ในขณะนี้เราได้ติดต่อบริษัทผู้ทำการก่อสร้างเร่งมาดำเนินการเก็บกู้และคืนสภาพถนนให้สามารถใช้งานได้โดยเร็วที่สุด  และในขณะนี้สิ่งที่สำคัญที่สุดเราจะเร่งพยายามเก็บเคลียร์ซากที่พังลงมา เพื่อจะคืนสภาพถนนให้สามารถใช้งานโดยเร็วที่สุด

นายวุฒินันท์ ปัทมวิสุทธิ์ ประธานสาขาวิศวกรรมเครื่องกล วิศวกรรมสถานแห่งประเทศไทยในพระบรมราชูปถัมภ์ กล่าวว่า สาเหตุยังไม่ทราบ แต่เบื้องต้นพบมีของที่คาอยู่ข้างบนชิ้นใหญ่คิดว่าประมาณ 100 ตัน และมีบล็อกที่แขวนคาอยู่คาดว่าเกิน 50 ตัน เวลาที่เราจะรื้อค่อนข้างจะยากนิดหนึ่ง เพราะว่ามันเกี่ยวโยงกัน คือคานตัวนี้เป็นปั่นจั่นชนิดหนึ่ง เอาไว้ยกกล่องคอนกรีต เข้าใจว่าที่มันร่วงก็คือตอนที่เราจัดเรียง ไม่แน่ใจว่าตัวไฮดรอลิกปั๊มหรือสลิงไรเดอร์ที่มันหล่นไป ซึ่งข้างบนจะรื้อมันยากนิดหนึ่ง เราต้องใช้เครนใหญ่รื้อแน่นอน เนื่องจากโครงสร้างตัวนี้ที่มันพาดอยู่ คาดว่าจะหนักเกิน 100 ตัน     แต่ว่ามันยึดโยงอยู่ และบางส่วนโดยห้อยกับตัวคอนกรีตที่เราเรียกว่า Segment น่าจะใช้เครนหลายตัว เพราะชิ้นหนึ่งน่าจะเกิน 200 ตัน ซึ่งเรามีทีมที่อยู่ดูแลเรื่องเครนอยู่ โดยตนจะให้ทีมงานมาช่วยประเมิน และขอให้ผู้เกี่ยวข้อง เช่น ผู้ควบคุมงาน ผู้รับเหมา มาให้ข้อมูลว่าแต่ละท่อนหนักเท่าไรกันแน่ น้ำหนักที่แน่ชัด เพื่อที่เวลาเราเอาเครนมาวางจะได้รู้ว่าเครนที่เรามีอยู่มันใหญ่พอไหม ซึ่งแนวทางเบื้องต้นน่าจะทยอยรื้อจากข้างบนเพื่อที่ข้างล่างพอเรารื้อออกจะได้นำผู้เสียชีวิตออกได้ โดยคาดว่าจะใช้เวลาในการรื้อถอนประมาณ 2-3 วัน

ศ.ดร.อมร พิมานมาศ นายกสมาคมวิศวกรโครงสร้างแห่งประเทศไทย ได้อธิบายว่า โครงสร้างเหล็กที่พังถล่มลงไปนั้น เป็นโครงถักเหล็กเลื่อน (Steel launching truss) ใช้สำหรับยกชิ้นส่วนสะพานหรือเซกเมนต์ ให้วางตัวในแนวเดียวกัน  จากนั้นจึงยึดชิ้นส่วนเข้าด้วยกันโดยการดึงลวดอัดแรง

โครงถักเหล็กที่ใช้มีลักษณะเป็นรูป 3 เหลี่ยม ใช้คู่กัน 2 ตัวเพื่อยกชิ้นส่วนสะพาน การพังถล่มคาดว่าเกิดขึ้นในขณะที่ทำการติดตั้ง segment ไม่ใช่เป็นขั้นตอนการเลื่อนโครงถักไปข้างหน้า ส่วนสาเหตุที่เกิดการพังถล่ม ขณะนี้ยังไม่สามารถระบุที่สาเหตุชัดเจนได้ เพียงแต่มีการตั้งข้อสังเกตหรือข้อสมมุติฐานที่อาจจะเป็นไปได้ โดยพิจารณาจากรูปถ่าย ภาพเคลื่อนไหว และคำบอกเล่าจากผู้เห็นเหตุการณ์ ดังนี้

1.ตำแหน่งที่เกิดการวิบัติของโครงถักเหล็กเกิดขึ้นที่ใกล้เสา ซึ่งเป็นจุดที่มีค่าแรงเฉือนสูง และขณะที่เกิดการพังถล่มมีข้อมูลว่าได้ทำการยกชิ้นส่วนครบทั้งช่วงเสาและจัดแนวแล้ว แสดงให้เห็นว่าโครงถักเหล็กอยู่ในสภาวะที่รับน้ำหนักเต็มที่ ค่าแรงเฉือนที่เกิดขึ้นจึงมีค่าที่สูงจนอาจทำให้ชิ้นส่วนใดชิ้นส่วนหนึ่งของโครงถักเกิดดุ้ง หักหรือขาด แล้วทำให้โครงถักเหล็กสูญเสียกำลังจนพังลงมา

2.ท่อนเหล็ก PT bar ที่ใช้หิ้ว segment อาจเกิดการขาดหรือหลุด ทำให้น้ำหนักเสียสมดุล และทำให้เกิดการถ่ายแรงจากโครงถักหนึ่งไปยังอีกโครงถักหนึ่ง ทำให้โครงถักต้องรับน้ำหนักมากขึ้น จนเกิดการบิดตัวและพังถล่มตามมา

3.โครงเหล็กวินช์ ที่ใช้ยก segment ที่ตั้งอยู่บนโครงถักเหล็ก และสามารถเลื่อนไปมาได้มีน้ำหนักมากหลายสิบตัน อาจหลุดออกจากรางในระหว่างที่ติดตั้งชิ้นส่วน และทำให้เกิดแรงกระแทกต่อโครงถักเหล็กจนพังถล่มลงมา

4.จุดยึดหรือรอยต่อระหว่างโครงถักเหล็กโดยใช้สลักเกลียวหรือท่อนเหล็ก PT bar มีการใช้วัสดุที่ได้คุณภาพ มีกำลังรับน้ำหนักที่เพียงพอหรือไม่ และปฏิบัติตามขั้นตอนการทำงานที่กำหนดไว้หรือไม่ ตลอดจนฐานรองรับของโครงเหล็กมีการยึดเข้ากับเสาอย่างแข็งแรงหรือไม่ เพียงใด

ศ.ดร.อมรกล่าวต่อว่า ปัจจัยต่างๆ ที่กล่าวมานี้ยังเป็นเพียงข้อสังเกตขั้นต้นเท่านั้น ยังไม่สรุปว่าเป็นสาเหตุที่แท้จริง ซึ่งอาจมีปัจจัยอื่นๆ เพิ่มเติมอีก และการที่จะระบุสาเหตุที่แท้จริงได้นั้น จะต้องรวบรวมข้อมูลทั้งหมดที่เกี่ยวข้อง เช่น แบบ รายการคำนวณ ข้อกำหนดวิธีการทำงาน และคุณภาพวัสดุ โดยหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง การวิบัติของโครงถักเหล็กเป็นเรื่องที่กระทบต่อความเชื่อมั่นและความปลอดภัยของการก่อสร้างโครงสร้างขนาดใหญ่ และที่ผ่านมาก็เกิดเหตุการณ์ลักษณะเดียวกันหลายครั้งแล้ว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องจะต้องมีมาตรการกำกับดูแลอย่างเข้มงวด เพื่อป้องกันเหตุซ้ำรอยในอนาคต.