'ปกรณ์' เลิกคำ 'ปฏิรูประบบราชการ' ชี้ภาพจำล้มเหลว

“ปกรณ์” ขอเปลี่ยนจาก “ปฏิรูประบบราชการ” เป็น “พัฒนาประสิทธิภาพระบบราชการ” ชี้คำเดิมกลายเป็นภาพจำตั้งกรรมการ-คณะทำงานแต่ไม่ลงมือ เดินหน้าลดอัตรากำลัง ใช้เทคโนโลยีและ AI เชื่อมข้อมูลรัฐ ดัน Super License ลดใบอนุญาต พร้อมเปิดเอกชนสะท้อนปัญหา ทบทวนกฎหมายรองกว่า 7,600 ฉบับ

5 กันยายน 2569 - นายปกรณ์ นิลประพันธ์ รองนายกรัฐมนตรี กล่าวในรายการ “คุยกับ ครม.อนุทิน” ถึงการปฏิรูประบบราชการว่า ไม่ขอใช้คำว่า “ปฏิรูประบบราชการ” เพราะเป็นภาพจำของความล้มเหลว มีการตั้งคณะกรรมการ ตั้งคณะทำงาน แต่ไม่ลงมือทำ จึงขอใช้คำว่า “การพัฒนาประสิทธิภาพระบบราชการ” แทน

นายปกรณ์กล่าวว่า ปีนี้มีความท้าทายต่างๆ ของโลก ทั้งปัญหาภูมิรัฐศาสตร์ การค้าโลกที่ผิดปกติ สภาพอากาศที่เปลี่ยนแปลง รวมถึงประเทศไทยที่เข้าสู่สังคมผู้สูงอายุ หากไม่พัฒนาประสิทธิภาพระบบราชการ ก็จะไม่มีงบประมาณเพียงพอไปพัฒนาประเทศในด้านอื่น

สำหรับแนวทางดำเนินการ มี 3-4 ส่วน โดยส่วนหนึ่งคือการลดอัตรากำลัง หรือ “รีดไขมันออก” ด้วยการนำเทคโนโลยีเข้ามาช่วย ปรับกระบวนงาน (Reprocess) และเพิ่มประสิทธิภาพการทำงานให้ได้เท่าเดิม โดยใช้เทคโนโลยีเข้ามาทดแทนส่วนที่หายไป เพื่อช่วยลดงบประมาณประจำ และเพิ่มสัดส่วนงบลงทุนจากปัจจุบันประมาณ 20% เป็น 30% ซึ่งถือเป็นการพัฒนาประสิทธิภาพระบบราชการให้ดีขึ้น

นายปกรณ์กล่าวว่า หากเข้าใจว่าโลกปัจจุบันเป็นโลกแห่งเทคโนโลยี ก็สามารถนำมาปรับใช้ได้ โดยยกตัวอย่างสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกา ซึ่งก่อนหน้านี้เคยมีขั้นตอนต่างๆ ก่อนถึงโต๊ะทำงานของตนถึง 170 กระบวนงาน เมื่อนำเทคโนโลยีมาใช้ สามารถลดเหลือประมาณ 40-70 กระบวนงาน โดยต้องพยายามทำขั้นตอนให้สั้นที่สุดและมีประสิทธิภาพมากที่สุด

นายปกรณ์กล่าวว่า หัวใจสำคัญอีกเรื่องคือ Digital Government และ Open Government โดยต้องเปลี่ยนข้อมูลราชการจากกระดาษหรือไฟล์สแกนธรรมดา ให้เป็นข้อมูลที่เครื่องอ่านได้ เพื่อให้ AI สามารถนำไปใช้วิเคราะห์ข้อมูลภาครัฐที่เชื่อมโยงฐานข้อมูลไว้

ทั้งนี้ การใช้ AI ในภาครัฐต้องเริ่มจากฐานข้อมูลที่ถูกต้อง เชื่อมโยงกัน และสามารถอ้างอิงต้นทางได้ รัฐบาลจึงต้องทำให้ทุกหน่วยงานเป็นเจ้าของข้อมูลของตนเอง แต่สามารถเชื่อมฐานข้อมูลเข้าหากัน เพื่อให้บริการประชาชนได้รวดเร็วขึ้นและลดช่องทางการทุจริต

นายปกรณ์กล่าวว่า ที่สำคัญ ประชาชนไม่ควรถูกบังคับให้ถ่ายสำเนาเอกสารที่ราชการเป็นผู้ออกให้ แล้วนำกลับไปยื่นต่อหน่วยงานราชการอีก เพราะประชาชนมองรัฐเป็นหน่วยเดียว ไม่ได้สนใจว่าเอกสารนั้นอยู่กรมใดหรือกระทรวงใด หน้าที่ของรัฐคือต้องเชื่อมโยงข้อมูลกันเอง

นายปกรณ์กล่าวอีกว่า สำหรับการอนุมัติและอนุญาต รัฐบาลจะเดินหน้าระบบ Super License เช่น ธุรกิจโรงแรมที่เดิมต้องมีใบอนุญาตย่อยอย่างน้อย 18 ใบ ต่อไปควรมีใบอนุญาตหลักเพียงใบเดียว เพื่อลดภาระประชาชนและภาคเอกชน

นอกจากนี้ จะมีระบบ Fast Track สำหรับบริการปกติ เพื่อให้ประชาชนและภาคธุรกิจที่ต้องการความรวดเร็วสามารถเลือกใช้บริการตามคู่มืออย่างโปร่งใส โดยไม่ต้องทุจริต

ขณะเดียวกัน รัฐบาลจะทบทวนกฎหมายรอง เช่น กฎกระทรวงประมาณ 7,600 ฉบับ โดยเปิดให้ภาคเอกชน ซึ่งเป็นผู้ประสบปัญหาจริง สะท้อนข้อขัดข้องมายังรัฐบาล ก่อนเข้าสู่กระบวนการรับฟังความคิดเห็นและเสนอคณะรัฐมนตรีแก้ไขให้ตรงจุด โดยมีเป้าหมายให้ระยะเวลาการให้บริการประชาชนลดลงอย่างน้อย 20-30%