กรณ์จี้เปิดบทลงโทษชัดเจน ปมกระเป๋าโดยสารตกค้างในสนามบิน

29 กันยายน 2569 – กรณ์ จาติกวณิช  รองหัวหน้าพรรคประชาธิปัตย์ โพสต์ข้อความระบุว่า น้ำท่วมไม่ใช่ต้นเหตุ มันแค่เปิดให้เห็นปัญหาที่มีมานาน

ตั้งแต่วันที่ 26 กันยายน ผู้โดยสารที่สนามบินสุวรรณภูมิต้องยืนรอกระเป๋า 5-6 ชั่วโมง กระเป๋าตกค้างจาก 52 เที่ยวบิน #การบินไทย ต้องยกเลิกเที่ยวบินเพิ่มอีก 22 เที่ยว และสุดท้ายต้องขอให้ทหารมาช่วยยกกระเป๋า

คำอธิบายที่ได้รับคือ “น้ำท่วม พนักงานมาทำงานไม่ได้ รถลำเลียงเสีย”

ผมอยากชวนมองให้ลึกกว่านั้นครับ

ข้อสังเกตที่ 1

ท่วมเหมือนกัน แต่เจ็บไม่เท่ากัน

ผู้บริหาร AOT ยืนยันเองว่าปัญหาเกิดเฉพาะเที่ยวบินที่ใช้บริการภาคพื้นของการบินไทย ผู้ให้บริการรายอื่นไม่มีปัญหา และที่ดอนเมืองซึ่งการบินไทยไม่ได้ให้บริการภาคพื้นก็ไม่ได้รับผลกระทบ น้ำท่วมกรุงเทพฯ ครั้งนี้กระทบคนทำงานแทบทุกบริษัท คำถามคือ ทำไมรายหนึ่งรับมือได้ อีกรายรับมือไม่ได้?

ข้อสังเกตที่ 2

สัญญา 35 ปี ที่ไม่มีค่าปรับ

AOT เปิดเผยว่าสัญญาภาคพื้นของการบินไทยทำไว้ราว 20 ปีก่อน อายุ 35 ปี ไปจนถึงประมาณปี 2578 และไม่มีเงื่อนไขค่าปรับหรือบทลงโทษกรณีบริการล่าช้าเลย

พูดภาษาธุรกิจง่าย ๆ คือ ในสัญญากับเจ้าของสนามบิน บริการดีก็ไม่ได้อะไรเพิ่ม บริการแย่ก็ไม่มีค่าปรับ แล้วแรงจูงใจที่จะลงทุนเพิ่มคน เพิ่มอุปกรณ์ เพิ่มแผนสำรอง จะมาจากไหน?

ข้อสังเกตที่ 3

นี่ไม่ใช่ครั้งแรก AOT บอกว่านี่เป็นครั้งที่ 2 แล้วที่เกิดปัญหากระเป๋าล่าช้าลักษณะนี้ ครั้งแรกคือช่วงโควิด และพยายามขอแก้สัญญาเพื่อใส่บทลงโทษมาตลอด แต่ทำไม่ได้ เพราะต้องผ่าน ครม. และต้องได้ความยินยอมจากคู่สัญญา ซึ่งแน่นอนว่าไม่มีคู่สัญญาคนไหนอยากเซ็นให้ตัวเองโดนปรับ

ข้อสังเกตที่ 4

ผู้โดยสารถูกทิ้งไว้กับความไม่รู้

ผมได้รับรายงานโดยตรงจากผู้โดยสารว่า ระหว่างรอไม่มีใครให้ข้อมูลว่ากระเป๋าอยู่ไหน จะได้เมื่อไร QR code ที่ให้สแกนใช้งานไม่ได้ เบอร์โทรที่ให้ไว้ก็โทรไม่ติด

ปัญหาหน้างานอาจเกิดจากเหตุสุดวิสัยได้ แต่การสื่อสารเป็นสิ่งที่เตรียมไว้ล่วงหน้าได้ และไม่ต้องใช้คนยกกระเป๋าแม้แต่คนเดียว

ที่สำคัญ จนถึงวันนี้ผมยังไม่เห็นการเสนอชดเชยใด ๆ ให้ผู้โดยสารที่ต้องรอกระเป๋าหลายชั่วโมงหรือหลายวัน นอกจากการยกเว้นค่าเปลี่ยนตั๋วและคืนเงินสำหรับเที่ยวบินที่ยกเลิก ทั้งที่ตามอนุสัญญามอนทรีออลซึ่งไทยเป็นภาคี ผู้โดยสารมีสิทธิเรียกค่าเสียหายจากกระเป๋าล่าช้าได้อยู่แล้ว แต่มีกี่คนที่รู้?

ข้อสังเกตที่ 5

ทางออกที่ถูกเสนอ ก็ต้องถูกตรวจสอบเช่นกัน

ทางออกที่ AOT เสนอคือผู้ให้บริการรายที่ 3 คือ AOTGA ซึ่ง ครม. เพิ่งอนุมัติเมื่อ 9 กันยายน เป็นสองสัญญา (ภาคพื้นและคลังสินค้า) อายุ 25 ปี มูลค่ารวมราว 6.7 หมื่นล้านบาท และกำลังจะลงนาม

ผมเห็นด้วยว่าการแข่งขันเป็นเรื่องดี แต่ขอตั้งคำถามว่า

สัญญาใหม่นี้มี KPI และค่าปรับที่ชัดเจนหรือไม่?

เปิดเผยต่อสาธารณะได้หรือไม่ ก่อนลงนาม?

เมื่อ AOT เป็นทั้งผู้ให้สัมปทาน คู่สัญญา และผู้ถือหุ้น 49% ใน AOTGA ใครจะเป็นคนลงโทษถ้ารายใหม่บริการไม่ดี?

ถ้าเราแก้ปัญหาสัญญาที่ไม่มีบทลงโทษ ด้วยการเพิ่มผู้เล่นที่ก็ไม่มีบทลงโทษที่เข้มพอ เราก็แค่ย้ายปัญหา ไม่ได้แก้ปัญหา

สิ่งที่ผมอยากเห็น

เปิดเผยสัญญาภาคพื้นทุกฉบับที่สุวรรณภูมิ โดยเฉพาะเงื่อนไขมาตรฐานบริการ

สัญญาใหม่ทุกฉบับ รวมถึง AOTGA และการต่ออายุสัญญาของ BFS ที่เพิ่งหมดอายุเมื่อ 27 กันยายน ต้องมี KPI เวลาส่งกระเป๋า และค่าปรับที่มีผลจริง

ผู้ให้บริการทุกรายต้องมีแผนรับมือภัยพิบัติที่ตรวจสอบได้ ไม่ใช่ขอทหารเมื่อเกิดเรื่อง

ต้องมีมาตรฐานการสื่อสารกับผู้โดยสารในภาวะวิกฤต ช่องทางติดตามกระเป๋าต้องใช้งานได้จริง และต้องแจ้งสิทธิการชดเชยให้ผู้โดยสารทราบโดยไม่ต้องร้องขอ

สนามบินคือ ประตูบ้านของประเทศ นักท่องเที่ยวที่ยืนรอกระเป๋า 6 ชั่วโมงโดยไม่มีใครบอกอะไรเขาเลย ไม่ได้สนใจว่าใครถือสัญญาอะไร เขาจำแค่ว่า “ประเทศไทย” ทำให้เขารอ