รองโฆษกรัฐ อัด 'ไอซ์-สหัสวัต' วิจารณ์แรงแต่เหตุผลอ่อน ท้ากางตัวเลขปมประกันสังคม

‘ภัทร์ดารัสมิ์’ รองโฆษกรัฐบาล โต้ 2 สส.พรรคประชาชน ปมร่างกฎหมายประกันสังคมและมาตรการ ‘3 ขอ’ ถามกลับใช้ตัวเลขชุดไหนชี้กองทุนเสี่ยงเจ๊ง ย้ำต้องมีผลศึกษาคณิตศาสตร์ประกันภัยรองรับ แจงสิทธิลาคลอด 120 วัน กับเงินสงเคราะห์ 98 วันเป็นคนละส่วน รับเป็นคำถามที่ชอบธรรมต้องชี้แจง แต่ไม่ใช่เหตุสรุปว่าร่างกฎหมายชุ่ย

14 พฤศจิกายน 2569 - ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ ทองสลวยกร รองโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี กล่าวถึงกรณี น.ส.รักชนก ศรีนอก และนายสหัสวัต คุ้มคง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎร พรรคประชาชน ออกมาวิพากษ์วิจารณ์ร่างพระราชบัญญัติประกันสังคม (ฉบับที่ ..) พ.ศ. …. ซึ่งคณะรัฐมนตรีมีมติเห็นชอบเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2569 โดยเฉพาะมาตรการ ‘3 ขอ’ ความมั่นคงของกองทุนประกันสังคม และความแตกต่างระหว่างสิทธิลาคลอด 120 วัน กับเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อคลอดบุตร 98 วัน ว่า การตรวจสอบรัฐบาลเป็นสิทธิและหน้าที่ของฝ่ายค้าน แต่การวิจารณ์ควรอยู่บนพื้นฐานของข้อมูล ข้อเท็จจริง และข้อกฎหมาย ไม่ใช่ใช้ถ้อยคำรุนแรงโดยไม่มีหลักฐานรองรับ

ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าวว่า โดยเฉพาะข้อกล่าวอ้างว่ามาตรการ ‘3 ขอ’ อาจเร่งให้กองทุนประกันสังคมประสบปัญหาทางการเงิน จำเป็นต้องมีข้อมูลที่ตรวจสอบได้ รวมถึงผลการศึกษาทางคณิตศาสตร์ประกันภัย เพื่อประเมินผลกระทบต่อสถานะกองทุนในระยะยาว

‘ดิฉันขอถามกลับอย่างตรงไปตรงมาว่า ใช้ตัวเลขชุดไหนคำนวณคะ? มีผลการศึกษาทางคณิตศาสตร์ประกันภัยรองรับหรือไม่ ประเมินว่าผู้ประกันตนจะใช้สิทธิกี่เปอร์เซ็นต์ เงินจะไหลออกจากกองทุนเท่าไร และจะกระทบต่อผลตอบแทนจากการลงทุนหรือความสามารถในการจ่ายสิทธิประโยชน์ระยะยาวอย่างไร?

หากมีผลการศึกษา ก็ควรนำมาเปิดเผยให้ประชาชนตรวจสอบได้ เพราะคำว่า ‘กองทุนเสี่ยงเจ๊ง’ เป็นข้อกล่าวอ้างที่มีน้ำหนักมาก และควรมีหลักฐานรองรับในระดับเดียวกัน’ รองโฆษกรัฐบาลกล่าว

ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าวว่า รัฐบาลตระหนักถึงความสำคัญของเสถียรภาพกองทุนประกันสังคม และเห็นด้วยว่าทุกมาตรการที่กระทบต่อเงินชราภาพจำเป็นต้องประเมินความเสี่ยงอย่างรอบด้าน แต่การมีความเสี่ยงที่ต้องบริหารจัดการ ไม่ได้หมายความว่าจะต้องปฏิเสธการเพิ่มทางเลือกให้แก่ผู้ประกันตนทั้งหมด

สำหรับมาตรการ ‘3 ขอ’ ประกอบด้วย ‘ขอเลือก’ เปิดโอกาสให้ผู้ประกันตนที่เข้าเงื่อนไขสามารถเลือกรับบำนาญรายเดือนหรือบำเหน็จเงินก้อน ‘ขอคืน’ เปิดทางให้รับเงินชราภาพบางส่วนก่อนกำหนดในกรณีเกิดภัยพิบัติร้ายแรงตามเงื่อนไข และ ‘ขอกู้’ ให้นำสิทธิเงินชราภาพบางส่วนไปใช้เป็นหลักประกันสินเชื่อกับสถาบันการเงินที่เข้าร่วม โดยการใช้สิทธิขอคืนและขอกู้รวมกันมีเพดานตามร่างกฎหมาย ไม่ใช่การเปิดให้ผู้ประกันตนทุกคนถอนเงินทั้งหมดออกจากกองทุนได้ทันที

‘ผู้ประกันตนที่ส่งเงินสมทบมาไม่น้อยกว่า 180 เดือนและเข้าเงื่อนไขตามกฎหมายจึงจะมีทางเลือกในส่วนของบำเหน็จหรือบำนาญ ส่วนการขอคืนและขอกู้มีเงื่อนไขเรื่องระยะเวลาส่งเงินสมทบและวงเงินที่ใช้สิทธิได้ การอภิปรายผลกระทบจึงต้องเริ่มจากเงื่อนไขจริงของมาตรการ ไม่ใช่สมมติว่าทุกคนสามารถถอนเงินออกได้พร้อมกันทั้งหมด’ ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าว

รองโฆษกรัฐบาลกล่าวต่อว่า ส่วนข้อกังวลว่าผู้ประกันตนอาจบริหารเงินก้อนไม่เหมาะสม ถูกหลอกลวง หรือใช้เงินจนหมดนั้น เป็นความเสี่ยงที่รัฐต้องมีมาตรการรองรับ ทั้งการให้ความรู้ทางการเงิน การวางแผนเกษียณ และการป้องกันการฉ้อโกง แต่ไม่ควรนำความเสี่ยงที่อาจเกิดขึ้นกับประชาชนบางส่วนมาเป็นเหตุผลเพียงประการเดียวในการจำกัดทางเลือกของทุกคน

‘คำถามที่ดิฉันอยากชวนคิดคือ เราจะสร้างระบบที่ช่วยให้ประชาชนตัดสินใจได้ดีขึ้น หรือจะใช้ความกังวลว่าประชาชนอาจตัดสินใจผิด มาเป็นเหตุผลไม่ให้เขามีทางเลือกตั้งแต่ต้น?

ผู้ประกันตนแต่ละคนมีภาระและความจำเป็นแตกต่างกัน บางคนต้องดูแลครอบครัว บางคนมีหนี้สิน บางคนต้องการเงินก้อนในยามวิกฤต ขณะที่อีกหลายคนต้องการความมั่นคงจากบำนาญรายเดือน รัฐจึงควรออกแบบทางเลือกที่เหมาะสม พร้อมอธิบายผลดี ผลเสีย และความเสี่ยงของแต่ละทางเลือกอย่างครบถ้วน’ รองโฆษกรัฐบาลกล่าว

ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ ย้ำว่า การให้อิสระในการตัดสินใจต้องควบคู่กับการคุ้มครองผู้ประกันตน โดยเฉพาะการทำให้ประชาชนเข้าใจว่าเงินก้อนอาจหมดลงได้ ขณะที่บำนาญรายเดือนมีบทบาทสำคัญต่อหลักประกันรายได้ในวัยเกษียณ การเพิ่มทางเลือกจึงไม่ใช่การส่งเสริมให้ทุกคนเลือกรับเงินก้อน แต่เป็นการเปิดโอกาสให้ตัดสินใจบนข้อมูลที่เพียงพอ

‘อย่าคิดแทนประชาชนจนลืมให้ข้อมูลแก่ประชาชนค่ะ การเคารพสิทธิในการตัดสินใจไม่ได้หมายถึงการปล่อยให้ประชาชนเผชิญความเสี่ยงตามลำพัง แต่หมายถึงการให้ทั้งทางเลือก ความรู้ และระบบคุ้มครองที่เหมาะสม’ รองโฆษกรัฐบาลกล่าว

สำหรับประเด็นสิทธิลาคลอด 120 วัน ตามกฎหมายคุ้มครองแรงงาน แต่ร่างกฎหมายประกันสังคมกำหนดเงินสงเคราะห์การหยุดงานเพื่อคลอดบุตรไว้ 98 วันนั้น ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ อธิบายว่า ต้องแยกสิทธิในการลาหยุดงานออกจากสิทธิได้รับเงินสงเคราะห์จากกองทุนประกันสังคม เนื่องจากมีฐานทางกฎหมายและแหล่งเงินที่ใช้จ่ายแตกต่างกัน

การเพิ่มวันลาตามกฎหมายคุ้มครองแรงงานจึงไม่ได้ทำให้ระยะเวลาจ่ายเงินสงเคราะห์จากกองทุนประกันสังคมเพิ่มขึ้นโดยอัตโนมัติ อย่างไรก็ตาม ความแตกต่างของระยะเวลาตามกฎหมายทั้งสองฉบับเป็นประเด็นที่ต้องพิจารณาว่าควรปรับสิทธิประโยชน์ให้สอดคล้องกันเพียงใด

‘การถามว่าเหตุใดร่างจึงยังคง 98 วันไว้เป็นคำถามที่ชอบธรรม และกระทรวงแรงงานควรชี้แจงให้ชัด ทั้งเหตุผลทางนโยบาย การประเมินภาระทางการเงิน และลำดับขั้นตอนการจัดทำร่าง แต่การมีข้อเสนอให้แก้ไขเพิ่มเติมไม่ได้หมายความว่าร่างเดิมขัดต่อกฎหมายโดยอัตโนมัติ’ ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าว

รองโฆษกรัฐบาลกล่าวถึงข้อวิจารณ์ที่ใช้ถ้อยคำว่าร่างกฎหมายของคณะรัฐมนตรีมีลักษณะ ‘ชุ่ย’ ว่า การประเมินคุณภาพของร่างกฎหมายต้องพิจารณาจากเนื้อหา ความสอดคล้องของบทบัญญัติ การประเมินผลกระทบ และขั้นตอนการจัดทำร่างอย่างครบถ้วน ไม่ใช่พิจารณาจากความแตกต่างของตัวเลขเพียงประเด็นเดียว

หากจะกล่าวหาว่าร่างกฎหมายมีข้อบกพร่อง ก็ควรระบุให้ชัดว่าบกพร่องตรงไหน เกิดขึ้นในขั้นตอนใด และส่งผลกระทบอย่างไร เพราะข้อเสนอให้แก้ไขกฎหมายกับข้อกล่าวหาว่าร่างไม่ชอบด้วยกฎหมายเป็นคนละประเด็นกัน

ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าวอีกว่า กระบวนการนิติบัญญัติเปิดโอกาสให้ สส.พิจารณาร่างกฎหมายทั้งในหลักการและรายละเอียด รวมถึงเสนอแก้ไขเพิ่มเติมในชั้นกรรมาธิการตามเงื่อนไขของกฎหมายและข้อบังคับการประชุม การแก้ไขร่างในชั้นดังกล่าวจึงเป็นกลไกตามปกติของฝ่ายนิติบัญญัติ ไม่ใช่หลักฐานว่าฝ่ายบริหารจัดทำร่างผิดพลาดเสมอไป

อย่างไรก็ตาม การมีอำนาจแก้ไขในชั้นกรรมาธิการไม่ได้ทำให้ฝ่ายบริหารพ้นจากหน้าที่ชี้แจงเหตุผลของร่างที่เสนอ โดยเฉพาะประเด็นที่เกี่ยวข้องกับสิทธิของประชาชนและภาระทางการเงินของกองทุน

‘รัฐสภาไม่ได้มีหน้าที่เพียงประทับตรารับรองร่างกฎหมายจากรัฐบาล แต่มีหน้าที่ตรวจสอบและพัฒนากฎหมายด้วย ขณะเดียวกัน รัฐบาลก็ไม่อาจใช้การพิจารณาของกรรมาธิการเป็นข้ออ้างเพื่อหลีกเลี่ยงการตอบคำถามต่อร่างของตนเองได้’ รองโฆษกรัฐบาลกล่าว

ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าวด้วยว่า ประสบการณ์การทำงานฝ่ายบริหารอาจทำให้เห็นรายละเอียดของกระบวนการจัดทำนโยบายและการประเมินผลกระทบแตกต่างจากการทำงานฝ่ายนิติบัญญัติ แต่ทุกฝ่ายสามารถตรวจสอบและวิจารณ์ได้โดยไม่จำเป็นต้องเคยดำรงตำแหน่งฝ่ายบริหารมาก่อน สิ่งสำคัญคือการใช้ข้อมูลและมาตรฐานทางกฎหมายเดียวกัน

‘การตรวจสอบที่มีคุณภาพต้องไม่หยุดอยู่เพียงการตั้งข้อสงสัย แต่ควรนำไปสู่การเปิดเผยข้อมูลและการพัฒนากฎหมายที่ดีขึ้น ฝ่ายค้านมีสิทธิเรียกร้องหลักฐานจากรัฐบาล ขณะเดียวกัน หากมีข้อกล่าวอ้างเกี่ยวกับผลกระทบทางการเงินอย่างรุนแรง ก็ควรเปิดเผยวิธีคำนวณและสมมติฐานให้สังคมตรวจสอบได้เช่นกัน’ รองโฆษกรัฐบาลกล่าว

รองโฆษกรัฐบาลกล่าวเพิ่มเติมว่า รัฐบาลควรเปิดเผยผลการประเมินความเสี่ยงและความยั่งยืนของกองทุนจากมาตรการ ‘3 ขอ’ รวมถึงแนวทางคุ้มครองผู้ประกันตนที่เลือกรับเงินก้อน เพื่อให้การพิจารณาในรัฐสภาเป็นไปอย่างรอบคอบและโปร่งใส

‘ความมั่นคงของกองทุนกับสิทธิในการตัดสินใจของผู้ประกันตนไม่จำเป็นต้องเป็นศัตรูกัน แต่ต้องออกแบบให้เดินไปด้วยกันได้ ถ้ากังวลว่ากองทุนจะขาดสภาพคล่อง ก็ต้องมีตัวเลขพิสูจน์ ถ้ากังวลว่าประชาชนจะบริหารเงินไม่เหมาะสม ก็ต้องมีมาตรการให้ความรู้และคุ้มครอง และถ้าเห็นว่าร่างกฎหมายควรแก้ไข ก็ต้องเสนอเหตุผลและแนวทางที่ชัดเจน เพราะอนาคตของกองทุนประกันสังคมและชีวิตผู้ประกันตนสำคัญเกินกว่าจะตัดสินด้วยคำกล่าวหาเพียงไม่กี่คำ’ ร.อ.หญิง ดร.ภัทร์ดารัสมิ์ กล่าว.