ดร.ณัฏฐ์ ชี้คดีบัตรเลือกตั้งไม่เปิดทาง 'ร้องสอด' สส.หมดสิทธิแทรกคดี

“ดร.ณัฏฐ์” ชี้คดีบัตรเลือกตั้ง กฎหมายไม่เปิดช่องให้กลุ่ม สส.“ร้องสอด” เข้าไปในคดี แม้จะอ้างรักษาฐานอำนาจตนเองก็ตาม

28 มีนาคม 2569 - สืบเนื่องจาก มี สส.กลุ่มหนึ่งของพรรคการเมืองใหญ่ได้จัดทำคำร้องเป็นคำร้องสอดจะยื่นเข้าไปในคดีคดีบัตรเลือกตั้งเพื่อโต้แย้งประเด็นการเลือกตั้ง สส.ว่า เป็นความลับ นั้น

ล่าสุด “ดร.ณัฏฐ์” หรือ ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม นักกฎหมายมหาชน ระบุว่า คดีรัฐธรรมนูญมีความแตกต่างจากคดีแพ่ง เนื่องจากบทบัญญัติ พรป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2561 ประกอบข้อกำหนดศาลรัฐธรรมนูญว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2562 ไม่ได้บทบัญญัติรองรับให้บุคคลภายนอกร้องสอดเข้าไปในคดีได้ แตกต่างจากคดีแพ่ง เปิดช่องตามประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่งมาตรา 57 ให้บุคคลภายนอกคดีร้องสอดได้

ประเด็นข้อพิพาทแห่งคดีในคดีบัตรเลือกตั้ง ลับ-ไม่ลับ ขัดต่อรัฐธรรมนูญหรือไม่ โดยมีคำขอให้การเลือกตั้ง สส.วันที่ 8 ก.พ.2569 ตกเป็นโมฆะ หากศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยไปในทางใด ย่อมเสร็จเด็ดขาดและมีผลผูกพันทุกองค์กร ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 211 วรรคสี่ กฎหมายไม่เปิดช่องให้บุคคลผู้มีส่วนได้เสีย ยื่นคำร้องสอดเข้ามาในคดีได้

เหตุที่เป็นเช่นนี้ เพราะคดีรัฐธรรมนูญ ผลของคำวินิจฉัยชี้ขาดเสร็จเด็ดขาดและผูกพันทุกองค์กร ตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 211 วรรคสี่ แตกต่างจากคำพิพากษาคดีแพ่งมีผลผูกพันเฉพาะคู่ความ จึงเปิดช่องให้ผู้มีส่วนได้เสียยื่นคำร้องหรือศาลมีหมายเรียกให้เข้ามาเป็นคู่ความฝ่ายที่สามโดยการร้องสอด โดยอาศัยช่อง ป.วิแพ่งมาตรา 57 ได้

ที่ผ่านมา หากเป็นคดีเลือกตั้ง หรือคดีเพิกถอนสิทธิการเลือกตั้ง ในศาลฎีกาแผนกคดีเลือกตั้ง เพราะสามารถนำเรื่องร้องสอดตาม ป.วิแพ่ง มาบังคับใช้โดยอนุโลมได้

กรณี สส.กลุ่มหนึ่ง ได้ปล่อยเนื้อหาข้อโต้แย้ง ผ่านสื่อเป็นคำร้องสอดในประเด็นต่างๆเพื่อยื่นเข้าไปในคดีนั้น ต้องถามว่า มีส่วนได้เสียหรือไม่ มีกฎหมายรองรับหรือไม่ หากเป็นการยื่นคำร้องสอดเข้าในคดีบัตรเลือกตั้ง ไม่อาจกระทำได้เพราะไม่มีกฎหมายรองรับ

ทั้งผลแห่งคดี ไม่ทำให้ สส.กลุ่มรายนั้น หรือกลุ่มนั้น ถูกเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งเฉพาะราย เพราะไม่ใช่ประเด็นข้อพิพาทเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง จึงไม่มีส่วนได้เสียตามกฎหมาย

แม้จะอ้างว่า ตนได้รับรองจาก กกต.ให้เป็น สส.ตามรัฐธรรมนูญมาตรา 85 วรรคสี่ ในทำนองเพื่อรักษาฐานอำนาจของตนเอง ย่อมไม่อาจเป็นผู้มีส่วนได้เสียในคดีได้ เพราะกระบวนจัดทำบัตรเลือกตั้ง บาร์โค้ด บัตรสีชมพู -คิวอาร์โค้ด บัตรสีเขียว ของ กกต. มีผลทางกฎหมาย ทำ กกต.จัดทำบัตรเลือกตั้งมีรหัสพิเศษ ขัดต่อรัฐธรรมนูญ มาตรา 83 วรรคสอง ประกอบ มาตรา 85 วรรคหนึ่งหรือไม่ ทำให้กระบวนการเลือกตั้งเสียไปทั้งหมดหรือบางส่วนหรือไม่

หากอ่านเนื้อหาและข้อโต้แย้งของกลุ่ม สส.ยังห่างไกลที่ไปโต้แย้งแทน กกต.และนายแสวง บุญมี เลขาธิการ กกต. ผู้ถูกร้องทั้งสองได้ เพราะ สส.กลุ่มนี้ ไม่ได้มีหน้าที่จัดการเลือกตั้งและควบคุมการเลือกตั้ง สส.ตามรัฐธรรมนูญ ส่วนที่ กกต.ประกาศรับรองผลการเลือกตั้ง สส.โดยได้รับอานิสงค์ได้เป็น สส.นี้ ย่อมเป็นไปตามรัฐธรรมนูญ มาตรา 85 วรรคสี่ ตามกลไกรัฐธรรมนูญที่กำหนดให้ กกต.จะต้องรับรองไม่ช้ากว่า 60 วันนับแต่วันเลือกตั้ง

แต่มีช่องทางหนึ่ง หากยื่นคำร้องสอดเข้าไปในคดีรัฐธรรมนูญ ศาลอาจไม่รับคำร้องสอด หากพิจารณาและเนื้อหาแห่งคดี จะต้องระบุให้ชัดถึงการมีส่วนได้เสียคดีตามกฎหมาย ศาลย่อมใช้ดุลพินิจเสียงข้างมากอนุญาตเข้าร่วมคดีได้