วิถีธรรม วิถีไทย วิถีใหม่ยกระดับสุขภาพคนไทย

สสส. สานพลัง สธ.-มูลนิธิอุทัยสุดสุข-ภาคีเครือข่าย ยกระดับกลไก-ขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพ ลดปัจจัยเสี่ยง NCDs ขยายต้นแบบ 13 จังหวัด 17 อำเภอ เตรียมต่อยอดนโยบายสุขภาพดีวิถีใหม่ระดับชาติ

นพ.ศักดา อัลภาชน์ รองปลัดกระทรวงสาธารณสุข กล่าวเปิดการประชุมสรุปผลการดำเนินงานโครงการยกระดับกลไกและเครือข่ายสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง สู่นโยบายระดับชาติ 2567-2569  โดยมุ่งเปลี่ยนบทบาทของประชาชนจาก "ผู้ป่วย" หรือ "ผู้รับบริการ" ไปสู่การเป็น "ผู้จัดการสุขภาพตนเอง" (Self-Health Manager) ที่มีความรู้ วินัย และแรงจูงใจในการดูแลสุขภาพของตนเองอย่างต่อเนื่อง การขับเคลื่อนดังกล่าวอาศัยบุคลากรสาธารณสุขระดับปฐมภูมิเป็นพี่เลี้ยงผ่านกลไก CEME (Coaching, Empowering, Monitoring, Evaluation) ควบคู่กับการทำงานเชิงรุกผ่านเครือข่าย "บวร.สออ." ซึ่งประกอบด้วย บ้านและชุมชน วัด โรงเรียน สถานบริการสุขภาพ อาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) และองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพื่อให้การสร้างเสริมสุขภาพเกิดขึ้นในวิถีชีวิตจริงของประชาชน

นพ.เฉวตสรร นามวาท ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการพัฒนาระบบสุขภาพ สสส. กล่าวว่า โรคไม่ติดต่อ (NCDs) ยังคงเป็นปัญหาสุขภาพสำคัญของประเทศและเป็นสาเหตุการเสียชีวิตของคนไทยกว่า 400,000 คนต่อปี หรือเฉลี่ยวันละกว่า 1,000 คน สร้างความสูญเสียทางเศรษฐกิจสูงถึง 1.6 ล้านล้านบาท ซึ่งหากปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพจะสามารถป้องกันการเกิดโรค NCDs ได้มากถึง 80% สสส. จึงสนับสนุนการพัฒนารูปแบบสร้างเสริมสุขภาพที่เชื่อมโยงระบบบริการสุขภาพกับชุมชน เพื่อให้ประชาชนสามารถดูแลสุขภาพตนเองได้อย่างต่อเนื่อง ลดปัจจัยเสี่ยงก่อนเกิดโรค และยกระดับกลไกและเครือข่ายสนับสนุนการขับเคลื่อนนโยบายสุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย วิถีเศรษฐกิจพอเพียง สู่การขับเคลื่อนในระดับประเทศ ผ่านความร่วมมือของทุกภาคส่วน

นพ.สุวรรณชัย วัฒนายิ่งเจริญชัย ผู้รับผิดชอบโครงการฯ กล่าวว่า ความสำเร็จของโครงการคือนำแนวทาง “3ส 3อ 1น.” มาใช้เป็นเครื่องมือสำคัญในการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาพ โดย 3ส ได้แก่ สวดมนต์ สมาธิ และสนทนาธรรม เพื่อเสริมสร้างสติและวินัยในการดูแลสุขภาพ ควบคู่กับ 3อ คือ อาหาร ออกกำลังกาย และอารมณ์ รวมถึง 1น คือ นาฬิกาชีวิต เพื่อปรับวิถีชีวิตให้สอดคล้องกับธรรมชาติของร่างกาย แนวทางดังกล่าวช่วยให้ผู้ป่วยเบาหวานชนิดที่ 2 สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ดีขึ้น จนเข้าสู่ภาวะ เบาหวานระยะสงบ (DM Remission) ส่งผลให้ผู้ป่วยจำนวนหนึ่งสามารถลดหรือหยุดการใช้ยาได้ ภายใต้การดูแลของแพทย์ สำหรับการดำเนินงานระยะต่อไป โครงการจะพัฒนาระบบ Digital Health Dashboard เพื่อใช้ติดตามผลลัพธ์ด้านสุขภาพอย่างต่อเนื่อง พร้อมผลักดันแนวทางนี้ให้เป็นนโยบายสำคัญของกระทรวงสาธารณสุขในการป้องกันและควบคุมโรค NCDs ของประเทศ

โครงการ “สุขภาพดีวิถีใหม่ วิถีธรรม วิถีไทย” จะช่วยส่งเสริมระบบบริการสุขภาพของประเทศโดยการลดภาระของหน่วยบริการทางการแพทย์ เป็นกลไกสำคัญในการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพในระดับชุมชน  ควบคู่กับการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและระบบ E-learning เพื่อยกระดับศักยภาพบุคลากรสาธารณสุข และสร้างความมั่นคงทางสุขภาพให้แก่ประชาชนอย่างยั่งยืน