นักวิชาการ ชมรัฐบาลอนุทิน กล้า รื้อสูตรน้ำมัน! 22 ปี ประหยัดปีละหมื่นล้าน จี้ถามรัฐบาลก่อนทำไมไม่ทำ เงินส่วนต่างตกอยู่กับใคร?

วันที่ 29 ตุลาคม 2569 ผศ.ดร.โอฬาร ถิ่นบางเตียว อาจารย์ประจำคณะรัฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยบูรพา ให้ความเห็นกรณีนายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพลังงาน ลงนามคำสั่งปรับโครงสร้างราคาน้ำมัน โดยยกเลิกต้นทุนสมมุติที่อยู่ในสูตรคำนวณราคามาตั้งแต่ปี 2547 ว่า เป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่มีนัยสำคัญต่อค่าครองชีพของประชาชน

ผศ.ดร.โอฬาร มองว่า ประเด็นที่น่าสนใจไม่ใช่เพียงการลดราคาน้ำมัน แต่เป็นการที่รัฐบาลตัดสินใจทบทวนสูตรคำนวณราคาที่ใช้มายาวนานถึง 22 ปี โดยเฉพาะค่าขนส่ง ค่าประกันภัย ค่าสูญเสียระหว่างขนส่ง และค่าสำรองน้ำมัน ซึ่งเป็นองค์ประกอบต้นทุนที่ถูกตั้งคำถามถึงความเหมาะสม เพราะไปอิงค่าขนส่งจากสิงคโปร์ ทั้งที่กลั่นในไทย

จากข้อมูลกระทรวงพลังงาน การปรับสูตรครั้งนี้จะลดราคา ณ โรงกลั่นได้ 0.0875–0.3548 บาทต่อลิตร คิดเป็นมูลค่าเฉลี่ยวันละ 29.70 ล้านบาท หรือ 10,839 ล้านบาทต่อปี โดยเฉพาะน้ำมันดีเซล B7 ที่ลดต้นทุนได้ 0.3548 บาทต่อลิตร คิดเป็นมูลค่าปีละ 6,795 ล้านบาท

ผศ.ดร.โอฬาร ตั้งข้อสังเกตว่า หากโครงสร้างราคาน้ำมันสามารถปรับลดต้นทุนได้ถึงปีละกว่าหมื่นล้านบาท คำถามสำคัญคือ เหตุใดรัฐบาลที่ผ่านมาไม่ดำเนินการแก้ไข ทั้งที่ปัญหาราคาน้ำมันเป็นภาระของประชาชนมาอย่างต่อเนื่อง

นอกจากนี้ ยังควรตรวจสอบว่า ต้นทุนส่วนต่างที่ถูกนำมาคำนวณในราคาน้ำมันตลอด 22 ปีที่ผ่านมา มีการกระจายผลประโยชน์อย่างไร ใครเป็นผู้ได้รับประโยชน์ และมีเหตุผลทางเศรษฐศาสตร์หรือข้อจำกัดทางกฎหมายใดที่ทำให้สูตรดังกล่าวคงอยู่มาได้ยาวนาน

ทั้งนี้ การตั้งคำถามเรื่องผู้ได้รับประโยชน์ ไม่ได้หมายความว่ามีการกระทำผิดหรือมีผู้ยักยอกเงิน แต่เป็นประเด็นความโปร่งใสที่หน่วยงานกำกับดูแลควรเปิดเผยข้อมูลให้ประชาชนตรวจสอบได้

“ต้องยอมรับว่ารัฐบาลชุดนี้มีความกล้าหาญทางนโยบายในการตัดสินใจแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้างที่สะสมมายาวนาน และกล้าลงมือทำในสิ่งที่รัฐบาลก่อนหน้านี้ไม่ได้ดำเนินการ ถือเป็นอีกหนึ่งผลงานสำคัญที่เป็นรูปธรรมของรัฐบาล อย่างไรก็ตาม เชื่อว่ายังมีปัญหาในลักษณะเดียวกันนี้อีกไม่น้อยที่ซ่อนอยู่ในโครงสร้างต้นทุนและระบบบริหารจัดการของประเทศ จึงอยากให้รัฐบาลเดินหน้าตรวจสอบ ทบทวน และปรับปรุงให้เหมาะสม เพื่อให้ประชาชนได้รับประโยชน์อย่างแท้จริง”.