วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ฉีดกี่เข็ม เหมาะกับใคร อยู่ได้นานแค่ไหน?

ไวรัสตับอักเสบบีเป็นหนึ่งในสาเหตุสำคัญของโรคตับเรื้อรัง โดยผู้ติดเชื้อบางรายอาจไม่มีอาการผิดปกติในระยะแรก แต่เชื้อไวรัสสามารถก่อให้เกิดการอักเสบของตับ และเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดตับแข็งหรือมะเร็งตับได้ การฉีดวัควัคซีนไวรัสตับอักเสบบี จึงเป็นวิธีป้องกันการติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพ ทั้งในเด็กแรกเกิดและผู้ใหญ่ที่ยังไม่มีภูมิคุ้มกัน

หลายคนอาจสงสัยว่าวัคซีนชนิดนี้จำเป็นแค่ไหน ต้องฉีดทั้งหมดกี่เข็ม และภูมิคุ้มกันหลังฉีดอยู่ได้นานเท่าไร บทความนี้รวบรวมข้อมูลสำคัญเพื่อประกอบการตัดสินใจเข้ารับวัคซีนอย่างเหมาะสม

รู้จัก “ไวรัสตับอักเสบบี” คืออะไร

ไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B Virus: HBV) คือเชื้อไวรัสที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อและการอักเสบของตับ โดยติดต่อผ่านเลือด สารคัดหลั่ง และจากแม่สู่ลูกขณะคลอด ผู้ติดเชื้อบางรายอาจไม่มีอาการในระยะแรก แต่หากเกิดการติดเชื้อเรื้อรัง อาจนำไปสู่ภาวะตับแข็ง ตับวาย หรือมะเร็งตับ ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่อาจเป็นอันตรายถึงชีวิตได้

ดังนั้น การป้องกันด้วยการฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี จึงเป็นวิธีสำคัญในการลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อและผลกระทบต่อสุขภาพตับในระยะยาว

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี คืออะไร ป้องกันไวรัสตับอักเสบบีได้จริงไหม

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี (Hepatitis B Vaccine) เป็นวัคซีนที่ผลิตด้วยเทคโนโลยีพันธุวิศวกรรม (Recombinant DNA) โดยใช้โปรตีนผิวของเชื้อไวรัสเพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันจำเพาะต่อเชื้อไวรัสตับอักเสบบี (HBV) วัคซีนไม่มีเชื้อไวรัสที่มีชีวิต จึงไม่สามารถก่อให้เกิดการติดเชื้อจากวัคซีนได้ และช่วยลดความเสี่ยงต่อการติดเชื้อในอนาคต

การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีเป็นวิธีป้องกันการติดเชื้อที่มีประสิทธิภาพ โดยมีประโยชน์สำคัญดังนี้

• ลดความเสี่ยงโรคตับรุนแรง: ช่วยป้องกันการติดเชื้อ HBV ซึ่งอาจพัฒนาเป็นตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับ
• กระตุ้นภูมิคุ้มกันระยะยาว: เมื่อได้รับวัคซีนครบตามกำหนด ผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันปกติส่วนใหญ่จะสร้างภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบบีที่ช่วยป้องกันการติดเชื้อได้ยาวนาน
• มีความปลอดภัยสูง: วัคซีนมีการใช้อย่างแพร่หลาย โดยอาการไม่พึงประสงค์ส่วนใหญ่มักไม่รุนแรง เช่น ปวดบริเวณที่ฉีดหรือมีไข้ต่ำ ๆ และมักหายได้เอง

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี เหมาะกับใครบ้าง และใครที่ยังไม่ควรฉีด

การฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีเป็นสิ่งสำคัญสำหรับเด็กแรกเกิด รวมถึงผู้ใหญ่ที่ยังไม่มีภูมิคุ้มกัน โดยเฉพาะกลุ่มที่มีความเสี่ยงต่อการสัมผัสเชื้อไวรัสตับอักเสบบี ได้แก่

• เด็กแรกเกิดทุกคน
• ผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยได้รับวัคซีนหรือไม่มีภูมิคุ้มกัน
• ผู้ที่อาศัยอยู่ร่วมกับผู้ติดเชื้อไวรัสตับอักเสบบี
• คู่สมรสหรือคู่นอนของผู้ติดเชื้อ
• บุคลากรทางการแพทย์ที่มีโอกาสสัมผัสเลือดหรือสารคัดหลั่ง
• ผู้ป่วยโรคไตเรื้อรัง โดยเฉพาะผู้ที่ต้องฟอกเลือด

สำหรับผู้ที่เคยมีอาการแพ้รุนแรง (Anaphylaxis) ต่อวัคซีนไวรัสตับอักเสบบี หรือส่วนประกอบของวัคซีน เช่น ยีสต์ ไม่ควรรับวัคซีนชนิดดังกล่าวซ้ำ ส่วนผู้ที่กำลังเจ็บป่วยเฉียบพลันระดับปานกลางถึงรุนแรง ควรเลื่อนการฉีดวัคซีนออกไปจนกว่าอาการจะดีขึ้น ทั้งนี้ ควรแจ้งประวัติการแพ้และปรึกษาแพทย์ก่อนรับวัคซีนทุกครั้ง

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ควรฉีดกี่เข็ม มีแนวทางการฉีดอย่างไร

การฉีดวัคซีนป้องกันไวรัสตับอักเสบบี โดยทั่วไปต้องได้รับ 3 เข็ม เพื่อกระตุ้นให้ร่างกายสร้างภูมิคุ้มกันอย่างเหมาะสม โดยระยะเวลาการฉีดจะแตกต่างกันตามช่วงอายุ ดังนี้

• เด็กแรกเกิด: ฉีดเข็มแรกภายใน 24 ชั่วโมงหลังคลอด เข็มที่ 2 เมื่ออายุ 1–2 เดือน และเข็มที่ 3 เมื่ออายุ 6 เดือน
• ผู้ใหญ่ที่ยังไม่เคยฉีด: ฉีดเข็มแรกในวันที่เริ่มรับวัคซีน เข็มที่ 2 หลังจากเข็มแรก 1 เดือน และเข็มที่ 3 หลังจากเข็มแรก 6 เดือน
• กลุ่มเสี่ยงพิเศษ: เช่น บุคลากรทางการแพทย์ ผู้ป่วยโรคไต หรือผู้มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง อาจต้องตรวจระดับภูมิคุ้มกันและรับวัคซีนเพิ่มเติมตามคำแนะนำของแพทย์

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี อยู่ได้นานแค่ไหน จำเป็นต้องฉีดซ้ำไหม

ภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบบีหลังฉีดวัคซีนครบตามกำหนดสามารถคงอยู่ได้นานหลายสิบปี และอาจป้องกันการติดเชื้อได้ตลอดชีวิต ในผู้ที่มีระบบภูมิคุ้มกันปกติ เนื่องจากร่างกายมีความจำทางภูมิคุ้มกัน (Immune Memory) แม้ระดับแอนติบอดีจะลดลงตามเวลา โดยทั่วไปจึงไม่จำเป็นต้องฉีดกระตุ้นซ้ำเป็นประจำ

อย่างไรก็ตาม ผู้ที่มีภูมิคุ้มกันบกพร่อง ผู้ป่วยฟอกเลือด หรือบุคลากรทางการแพทย์บางกลุ่ม อาจต้องตรวจระดับภูมิคุ้มกันไวรัสตับอักเสบบี (Anti-HBs) และพิจารณาฉีดวัคซีนกระตุ้น (Booster Dose) ตามคำแนะนำของแพทย์

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบี ป้องกันการติดเชื้อและลดความเสี่ยงโรคตับ

วัคซีนไวรัสตับอักเสบบีเป็นวิธีสำคัญในการป้องกันการติดเชื้อ Hepatitis B Virus (HBV) ซึ่งอาจนำไปสู่ภาวะตับอักเสบเรื้อรัง ตับแข็ง และมะเร็งตับ โดยทั่วไปผู้ใหญ่ที่ยังไม่มีภูมิคุ้มกันควรได้รับวัคซีนครบ 3 เข็มตามระยะเวลาที่กำหนด เพื่อกระตุ้นภูมิคุ้มกันให้คงอยู่ในระยะยาว ทั้งนี้ ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินประวัติการรับวัคซีนและความจำเป็นในการตรวจภูมิคุ้มกันก่อนฉีด

โรงพยาบาลวิภาวดีให้บริการฉีดวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีผ่านศูนย์สร้างเสริมภูมิคุ้มกันด้วยวัคซีน (Vaccine Center) พร้อมให้คำปรึกษาเกี่ยวกับการรับวัคซีนตามประวัติสุขภาพและปัจจัยเสี่ยงของแต่ละบุคคล โดยมีแพ็กเกจวัคซีนไวรัสตับอักเสบบีทั้งแบบ 1 เข็มและ 3 เข็ม เพื่อรองรับผู้ที่ต้องการเริ่มรับวัคซีนหรือรับวัคซีนให้ครบตามกำหนด

• Facebook: Vibhavadi Hospital
• Line: @Vibhavadihospital
• Email: [email protected]
• Tel: 02-058-1111 หรือ 02-561-1111