เผย 2.4 พันล้านคนทั่วโลก เตรียมเผชิญวิกฤตขาดแคลนน้ำสะอาด ซ้ำ กระทบภาคเกษตร-อาหาร

เผย 2.4 พันล้านคนทั่วโลก เตรียมเผชิญวิกฤตขาดแคลนน้ำสะอาด ซ้ำ กระทบภาคเกษตร-อาหาร กษ. - สสส. - FAO สานพลัง เปิดเวทีถกผลกระทบระบบนิเวศด้านอาหาร ร่วมวางแผนตั้งแต่ต้นทาง มุ่งสร้างระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืน

เมื่อวันที่ 30 ต.ค. 2566 ที่โรงแรมอมารี วอเตอร์เกท กรุงเทพฯ นายเศรษฐเกียรติ กระจ่างวงษ์ รองปลัดกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ กล่าวว่า น้ำ เป็นองค์ประกอบสำคัญต่อความมั่นคงทางอาหาร เกือบ 2.5 พันล้านคนทั่วโลก เผชิญวิกฤตขาดแคลนน้ำสะอาด ส่งผลกระทบต่อภาคเกษตรและอาหารอย่างรุนแรง แนวคิดที่ว่า “Water is life, Water is Food, Leave No One Behind” เนื่องในวันอาหารโลก 2566 จึงเป็นเป้าหมายที่สหประชาชาติให้ความสำคัญ กระทรวงเกษตรและสหกรณ์ (กษ.) สานพลัง สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) และองค์การเกษตรและอาหารแห่งสหประชาติ (FAO) จัดการประชุมสัมมนาเชิงปฏิบัติการ เรื่อง ระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืน อิ่มและดี 2030 เพื่อร่วมขับเคลื่อนการทำงานของทุกภาคส่วนที่เกี่ยวข้องที่มุ่งเป้าให้เกิดระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืนในอนาคต

“การเพิ่มของประชากร การขยายเมือง การพัฒนาเศรษฐกิจ รวมถึงการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศอย่างรุนแรง เป็นความท้าทายที่ส่งผลต่อปัญหาการขาดแคลนน้ำและมีผลกระทบต่อภาคการเกษตรและอาหาร การประชุมครั้งนี้ มุ่งสร้างความร่วมมือผลักดันนโยบายการจัดการระบบอาหารอย่างมีประสิทธิภาพ เตรียมพร้อมรับมือกับภัยธรรมชาติ ทั้งอุทกภัยและภัยแล้งจากสถานการณ์เอลนีโญ ที่คาดการณ์ว่ากำลังจะเกิดขึ้นไปจนถึง ปี 2568 โดยเฉพาะจะต้องมีการป้องกัน การอนุรักษ์ทรัพยากรน้ำตลอดทั้งทรัพยากรดิน การเพิ่มประสิทธิภาพการกักเก็บคาร์บอนในดิน การใช้เทคโนโลยีชีวภาพและนวัตกรรมการจัดการโรคพืช การวิจัยและพัฒนาเทคโนโลยีการผลิตพืชและปศุสัตว์ที่ปรับตัวกับการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศ ตลอดจนการลดการสูญเสียอาหาร และขยะอาหาร สิ่งเหล่านี้จำเป็นต้องอาศัยพลังขับเคลื่อนจากทุกภาคส่วน” นายเศรษฐเกียรติ กล่าว

ดร.นพ.ไพโรจน์ เสาน่วม ผู้ช่วยผู้จัดการกองทุน สสส. กล่าวว่า สสส. สนับสนุนให้เกิดการพัฒนาต้นแบบระบบอาหารที่ยั่งยืน โดยสานพลังภาคีเครือข่ายขับเคลื่อนยุทธศาสตร์เพื่อส่งเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะตลอดห่วงโซ่ ภายใต้วัตถุประสงค์หลัก 3 ข้อ 1.ส่งเสริมให้เกิดความรอบรู้และบูรณาการความร่วมมือหนุนเสริมการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะด้วยระบบอาหารที่ยั่งยืน ทั้งในภาวะปกติและภาวะวิกฤต 2.ส่งเสริมระบบตลาดอาหารปลอดภัยในชุมชน สร้างความมั่นคงทางอาหารในระดับครัวเรือน ชุมชน 3.ขับเคลื่อนนโยบายสาธารณะ สื่อสารรณรงค์สังคม ให้เกิดการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมและสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาพ

“สสส. พัฒนาต้นแบบระบบอาหารชุมชน เน้นให้ความสำคัญในการสร้างผลลัพธ์ทางสุขภาพอย่างก้าวกระโดดใน 3 ระดับ 1.ระดับต้นน้ำ พัฒนาต้นแบบแหล่งผลิตอาหารปลอดภัย อินทรีย์ เกิดผลผลิตตอบสนองความต้องการผู้บริโภค กระตุ้นเศรษฐกิจอาหารชุมชน 2.ระดับกลางน้ำ ส่งเสริมระบบการขนส่ง เชื่อมโยงผลผลิตและพัฒนารูปแบบการประกอบการให้เหมาะสมกับบริบทชุมชน วัฒนธรรม เกิดตลาดเขียว ตลาดชุมชน ตลาดเชิงสถาบันกว่า 80 แห่งทั่วประเทศ 3.ระดับปลายน้ำ สื่อสารความรอบรู้การบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ พัฒนาทักษะและสร้างจิตสำนึกสู่วิถีการบริโภคอาหารเพื่อสุขภาวะ ใส่ใจสิ่งแวดล้อม ลดหวาน มัน เค็ม ปรับเปลี่ยนพฤติกรรมสุขภาวะลดเสี่ยงโรคไม่ติดต่อ นำไปสู่การผลักดันนโยบายสาธารณะ” ดร.นพ.ไพโรจน์ กล่าว

ดร.นพ.ไพโรจน์ กล่าวอีกว่า ที่ผ่านมา สสส. ขับเคลื่อนระบบเกษตรและอาหารที่ยั่งยืนในระดับพื้นที่ได้อย่างเป็นรูปธรรม อาทิ การจัดการอาหารในโรงเรียน ที่ชุมชนคาบสมุทรสทิงพระ จ.สงขลา สร้างความมั่นคงทางอาหารด้วยนโยบายอาหารโรงเรียนอินทรีย์ ที่สุรินทร์โมเดล หรือเทศบาลเมืองน่าน ความสำเร็จในการผลักดันให้เป็นนโยบายสาธารณะที่เกิดขึ้น จำเป็นต้องสานพลังทุกภาคส่วน ตั้งแต่ระดับชาติ ถึงระดับท้องถิ่น เพื่อให้เกิดการเชื่อมประสานระยะยาว โดยเฉพาะเรื่องของการจัดซื้อจัดจ้างผลผลิตปลอดภัยและอินทรีย์ที่ใส่ใจสิ่งแวดล้อม ลดความเหลื่อมล้ำด้านอาหาร ส่งต่อจากเกษตรกรในชุมชนสู่การบริโภคเพื่อสุขภาวะของเด็ก เยาวชน และคนในชุมชน