“Active Youth เท่สุด...ให้หยุดดื่ม” เมื่อเยาวชนรุ่นใหม่ขีดเส้นชีวิตไม่พึ่ง L

ท่ามกลางเสียงวิพากษ์วิจารณ์ในสังคมไทย ว่าการทดลองดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ของเด็กเล็กอายุต่ำกว่า 10 ขวบเริ่มกลายเป็นเรื่อง “ปกติ” ทั้งที่ความจริงไม่ควรจะเกิดขึ้น หากย้อนกลับไปในยุค 90 ภาพจำของการ “ดื่มครั้งแรก” มักผูกติดกับการก้าวเข้าสู่รั้วมหาวิทยาลัยหรือปาร์ตี้สังสรรค์ แต่เวลานี้โลกเปลี่ยนไป เทรนด์คนรุ่นใหม่ไม่เพียงให้ความสำคัญกับสุขภาพมากขึ้น แต่ยังยืดเวลาการอยู่กับครอบครัว เลือกหากิจกรรมสร้างสรรค์ทดแทนการดื่ม จนการดื่มสุรากลายเป็นพฤติกรรมที่ค่อยๆ ลดความนิยมลง

สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) เห็นสัญญาณที่ดีนี้ และตัดสินใจจุดประกายพลังผ่านกิจกรรม “Active Youth เท่สุด...ให้หยุดดื่ม” ร่วมกับเครือข่ายเยาวชน มูลนิธิเด็ก เยาวชน และครอบครัว เพื่อสร้างพื้นที่ให้คนรุ่นใหม่ได้แสดงพลังเลือกชีวิตปลอดเหล้า โดยใช้ช่วงเข้าพรรษาเป็นจุดเริ่มต้นของการ “เปลี่ยนแปลง”

เด็กไทยดื่มน้อยลง-ตัวเลขบอกชัดเจน

น.ส.รุ่งอรุณ ลิ้มฬหะภัณ ผู้อำนวยการสำนักสนับสนุนการควบคุมปัจจัยเสี่ยงหลัก (สำนัก 1) สสส. เผยว่า ข้อมูลการสำรวจของสำนักงานสถิติแห่งชาติ ปี 2567 ชี้ให้เห็นว่าอัตราการดื่มสุราในกลุ่มเยาวชนอายุ 15-24 ปี ลดลงจาก 34.7% ในปี 2564 เหลือเพียง 24.8% ในปี 2567 ถือเป็นสัญญาณเชิงบวกที่สะท้อนว่า คนรุ่นใหม่เริ่มตระหนักถึงผลเสียของเครื่องดื่มแอลกอฮอล์มากขึ้น

อย่างไรก็ดี ปัญหายังไม่หมดไป เพราะการดื่มที่เหลืออยู่ยังเชื่อมโยงกับอุบัติเหตุ การทะเลาะวิวาท ความรุนแรงในครอบครัว รวมถึงเพศสัมพันธ์ที่ไม่ปลอดภัย สสส.จึงต้องทำงานเชิงรุกมากขึ้น ทั้งการสกัดนักดื่มหน้าใหม่ การสร้างทางเลือกกิจกรรมที่เข้าถึงง่าย และการรณรงค์อย่างต่อเนื่อง

โลกกำลังเปลี่ยน-เยาวชนรักสุขภาพมากขึ้น

ไม่ใช่แค่ไทยเท่านั้นที่เห็นการเปลี่ยนแปลง รศ. ดร. นพ.อุดมศักดิ์ แซ่โง้ว จากมหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์ เปิดเผยงานวิจัยที่สำรวจเยาวชนอายุ 11-18 ปี ใน 39 ประเทศรายได้สูงทั่วโลก พบว่าอัตราการดื่มแอลกอฮอล์ลดลงอย่างต่อเนื่องตั้งแต่ปี 2540 เช่น สหรัฐฯ ลดจาก 50% เหลือ 30% อังกฤษลดจาก 60% เหลือ 30% ออสเตรเลียลดจาก 50% เหลือ 25% ส่วนไอซ์แลนด์ลดลงถึง 80%

สิ่งที่ผลักดันปรากฏการณ์นี้คือ การเปลี่ยนค่านิยมของสังคม คนรุ่นใหม่ใช้เวลาอยู่กับครอบครัวนานขึ้น สนใจสุขภาพมากขึ้น และมีสื่อออนไลน์เป็นพื้นที่ใช้เวลาจนแทบไม่เหลือช่องว่างให้การดื่มแอลกอฮอล์ อีกทั้งการรณรงค์และนโยบายควบคุมที่เข้มงวดในหลายประเทศก็มีส่วนสำคัญ

สำหรับไทย แม้อัตราการดื่มในเยาวชนเพิ่มขึ้นเพียงเล็กน้อยจาก 8.9% ในปี 2564 เป็น 9.6% ในปี 2567 แต่สิ่งที่น่ากังวลคือ กลุ่มวัยทำงานที่มีรายได้เริ่มหันมาดื่มมากขึ้นถึง 9% ปัญหาจึงไม่ได้หยุดแค่เยาวชน แต่ยังต้องมองทั้งระบบที่เกี่ยวพันกับเศรษฐกิจและกฎหมายควบคุมการดื่มที่ยังผ่อนปรนอยู่

เสียงสะท้อนจากเยาวชน-เลือกกิจกรรมแทนการดื่ม

ผลสำรวจโดยเครือข่ายเยาวชนลดปัจจัยเสี่ยง ระหว่างวันที่ 18-30 กรกฎาคม 2568 ในกลุ่มตัวอย่าง 2,200 คนในกรุงเทพฯ และปริมณฑล พบว่าแม้ 65.7% เคยดื่ม แต่กว่า 68.8% ระบุว่าดื่มเพียง “นานๆ ครั้ง” ขณะเดียวกันถึง 72.3% ต้องการกิจกรรมทางเลือกในช่วงเข้าพรรษา ไม่ว่าจะเป็นการทำศิลปะ งานคราฟต์ ออกกำลังกาย ทำคอนเทนต์ออนไลน์ หรือกิจกรรมจิตอาสา

นางสาวปาลิณี ต่างสี ผู้ประสานงานเครือข่ายฯ ชี้ว่า เยาวชนจำนวนมากตระหนักว่าแอลกอฮอล์ไม่ใช่ทางออกของปัญหาในชีวิต โดยกว่า 50% เชื่อว่าการดื่มทำให้ทุกอย่างแย่ลง ขณะที่วิธีคลายเครียดที่ได้รับความนิยมสูงสุดคือการฟังเพลง ดูหนัง เล่นเกม รวมถึงการพูดคุยกับเพื่อนหรือคนสนิท

ประสบการณ์จริง-จากแก้วแรกสู่การเปลี่ยนแปลง

เรื่องเล่าของนายอาร์วิน ซอยสุเรน ประธานสภาเด็กและเยาวชนจังหวัดเลย สะท้อนความจริงที่หลายคนเคยเจอ เขาเริ่มดื่มครั้งแรกตอนอายุ 14 ปีเพราะแรงกดดันจากเพื่อน เมื่อดื่มเบียร์เพียง 2 แก้วก็รู้สึกหน้ามืดจนกลับบ้านไม่ได้ เหตุการณ์นั้นกลายเป็นบทเรียนสำคัญ ทำให้ตัดสินใจไม่ดื่มจนเมาและค่อยๆ ลดการดื่มลง

อาร์วินบอกว่า “เลิกเหล้าไม่ง่าย แต่ถ้าเลิกได้จะได้ทั้งสุขภาพและอนาคตที่มั่นคงกว่า สิ่งสำคัญคือไม่ต้องอายที่จะขอความช่วยเหลือจากครอบครัวหรือเพื่อน” เสียงสะท้อนนี้จึงเป็นเครื่องย้ำว่า แม้เยาวชนจำนวนไม่น้อยจะผ่านการลองผิดลองถูก แต่ก็ยังสามารถเปลี่ยนแปลงและเลือกเส้นทางชีวิตใหม่ได้

จากแคมเปญสู่การเปลี่ยนบรรทัดฐาน

กิจกรรม “Active Youth เท่สุด...ให้หยุดดื่ม” ไม่ได้หยุดอยู่แค่การรณรงค์เชิงสัญลักษณ์ แต่กำลังขับเคลื่อนให้เกิดบรรทัดฐานใหม่ในสังคมไทย ว่าการไม่ดื่มก็ “เท่” ได้ไม่แพ้ใคร และการสังสรรค์ไม่จำเป็นต้องมีแอลกอฮอล์เสมอไป

หากสังคมช่วยกันสร้างพื้นที่ปลอดภัยทางเลือกสร้างสรรค์ และเปิดโอกาสให้เยาวชนได้ใช้พลังในทางที่เป็นประโยชน์ ไม่เพียงลดจำนวนผู้ดื่มหน้าใหม่ แต่ยังเป็นการลงทุนระยะยาวเพื่อสุขภาวะและความปลอดภัยของสังคมไทยโดยรวม

สังคมไทยกำลังยืนอยู่บนทางแยกสำคัญ ระหว่างค่านิยมเก่าที่ผูกพันกับการดื่ม กับค่านิยมใหม่ที่ให้คุณค่ากับสุขภาพและเสรีภาพของการเลือกไม่ดื่ม หาก “Active Youth เท่สุด...ให้หยุดดื่ม” สามารถต่อยอดจากกิจกรรมในช่วงเข้าพรรษาไปสู่การสร้างสังคมปลอดเหล้าได้จริง วันหนึ่งเราอาจได้เห็นเยาวชนรุ่นใหม่ที่เติบโตอย่างเข้มแข็ง พร้อมสร้างอนาคตโดยไม่ต้องพึ่งพาแอลกอฮอล์เลยก็เป็นได้.

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

เปิดฉากเวทีสัมมนาฯ ความปลอดภัยทางถนน “ศปถ.-คมนาคม-สสส.” ผนึกภาคีเครือข่าย ยกระดับถนนปลอดภัย ตั้งเป้าลดอัตราการเสียชีวิตเหลือ 12 คนต่อแสนประชากร ภายในปี 2570

วันที่ 19 พ.ย. 2569 ที่ ศูนย์การประชุม อิมแพ็ค ฟอรั่ม เมืองทองธานี ศูนย์อำนวยการความปลอดภัยทางถนน (ศปถ.) กระทรวงคมนาคม กองทุนเพื่อความปลอดภัยในการใช้รถใช้ถนน สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) ร่วมกับ กรมการขนส่งทางบก กรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย กรมควบคุมโรค มูลนิธินโยบายถนนปลอดภัย

อย่ารอ..ให้สูงวัยแล้วค่อยดูแลสุขภาพ ชูยุทธศาสตร์ “สร้างนำซ่อม” ลด NCDs

ประเทศไทยกำลังก้าวเข้าสู่สังคมสูงอายุอย่างรวดเร็ว โดยโจทย์สำคัญไม่ใช่เพียงการรองรับประชากรสูงวัยที่เพิ่มขึ้น แต่คือการทำอย่างไรให้คนไทยมีอายุยืนอย่างมีคุณภาพ

25 ปี สสส. นวัตกรรมการสร้างเสริมสุขภาพ 25 ปี เปลี่ยนชีวิตทุกคนบนแผ่นดินไทย

ครบรอบ 25 ปี สสส. แสดงผลงานการขับเคลื่อนการสร้างเสริมสุขภาพ ชูความสำเร็จลด NCDs เหล้า-บุหรี่-อุบัติเหตุ ซึ่งทุกผลลัพธ์พิสูจน์ความคุ้มค่า

สสส.โชว์ผลงานปี 2567-2568 สร้างผลลัพธ์สุขภาวะรอบด้าน สส.รัฐบาล-ฝ่ายค้าน ร่วมชื่นชมผลงาน ประสานเสียงค้านแก้กฎหมายที่มารายได้กองทุน หวั่นกลไกป้องกันโรคถูกทำลาย 'อภิสิทธิ์' ยันวินัยการเงินการคลังแค่ข้ออ้าง

ในการประชุมสภาผู้แทนราษฎร ครั้งที่ 24 (สมัยสามัญประจำปีครั้งที่ 2) วาระรายงานประจำปี 2567-2568 สำนักงานกองทุนสนับสนุนการสร้างเสริมสุขภาพ (สสส.) นพ.พงศ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ ผู้จัดการกองทุน สสส. เป็นผู้ชี้แจง กล่าวถึงการขับเคลื่อนงานสร้างเสริมสุขภาพ 23 ผลงานเด่น ครอบคลุมการลดปัจจัยเสี่ยงทางสุขภาพ สร้างสภาพแวดล้อมที่เอื้อต่อสุขภาวะ และลดความเหลื่อมล้ำด้านสุขภาพ มีผลงานเป็นรูปธรรม