'สกุล อินทกุล'จากวิศวกรผู้หลงไหลดอกไม้สู่ศิลปินนานาชาติ

สกุล อินทกุล หรือ ‘อ๋อง’ ศิลปินผู้ใช้ ‘ดอกไม้’ เป็นสื่อกลาง และแรงบันดาลใจในการสร้างสรรค์ผลงานศิลปะอันงดงามและน่าทึ่งในเวลาเดียวกัน สกุลได้รับการยอมรับและสร้างชื่อเสียงในเวทีระดับนานาชาติ รวมถึงความสำเร็จของหนังสือ “Tropical Colors : The Art of Living with Tropical Flowers” (ตีพิมพ์ครั้งแรกในปี 2002) ที่สร้างนิยามใหม่ให้วงการศิลปะการจัดดอกไม้ไทย ด้วยมุมมองร่วมสมัยและพลังแห่งสีสันของพฤกษาเขตร้อน ผลงานชุดนี้เป็นหมุดหมายสำคัญที่เปิดประตูสู่วงการระดับโลกให้กับศิลปิน

สกุลเคยได้รับเกียรติสูงสุดในชีวิต จากการถวายงานรับใช้สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ในช่วงหลายปีที่ได้ถวายงานนั้น สกุลได้มีโอกาสออกแบบการจัดดอกไม้ตกแต่งงานพระราชพิธีทั้งในพระบรมมหาราชวัง พระราชวังจังหวัด และ ณ ต่างประเทศ ในหลายครั้งหลายโอกาสด้วยกัน และจากการถวายงานนั้นเอง สกุลได้แรงบันดาลใจในการเขียนหนังสือ “ดอกไม้ไทย: วัฒนธรรมดอกไม้ของชาติ” เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติแด่พระองค์ท่านเนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 77 พรรษา ต่อมาในปี 2012 เขาได้ก่อตั้ง พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติอีกคราหนึ่ง เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา 80 พรรษา พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ได้ทำหน้าที่ อนุรักษ์ ส่งเสริมและเผยแพร่ งานวัฒนธรรมดอกไม้ไทยอัน งดงามและทรงคุณค่า จนกระทั่งได้ปิดทำการไปในปี 2022 และจากงาน Installation Art ‘บุษบัญชลี มาลีนพรัตน์ เฉลิมพระเกียรติ’ ณ สยามพารากอน เพื่อร่วมเทิดพระเกียรติในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษาพระเจ้าอยู่หัว ในรัขกาลปัจจุบัน

เมื่อปี 2024 นั้น มีงานหัตถกรรมกลุ่มหนึ่งซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของงานจัดแสดง อันถ่ายทอดแรงบันดาลใจมาจาก ดอกกล้วยไม้คัทลียาควีนสิริกิติ์ ดอกไม้พระนามของสมเด็จพระบรมราชชนนีพันปีหลวง ผ่านงานประติมากรรมดอกไม้ที่เป็นสัญลักษณ์ของความอ่อนโยน ความสง่างาม และความละเอียดอ่อนประณีตอย่างไทย   จากผลงานการจัดดอกไม้ในพิธีวิวาห์ของ ‘เหลียงเฉาเหว่ย’ และ ‘หลิวเจียหลิง’ ที่ภูฏาน จนถึงโปรเจกต์โฆษณากับผู้กำกับในตำนานอย่าง ‘หว่องกาไว’ ที่อินเดียเส้นทางของสกุลสะท้อนการข้ามพรมแดนของศิลปะ วัฒนธรรม และอารมณ์ ดอกไม้ในมือสกุลจึงไม่ใช่เพียงองค์ประกอบในการตกแต่ง หากขยายกลายเป็นบทสนทนาระหว่างชีวิต ธรรมชาติ ปรัชญา และกาลเวลา ราวกับบันทึกชั่วขณะของชีวิตที่ผลิบานและโรยรา บนเส้นทางอาชีพที่โรยด้วยกลีบดอกไม้ เมื่อศิลปะการจัดดอกไม้ กลายเป็นภาษาของวัฒนธรรมร่วมสมัย ศิลปินนักออกแบบจัดดอกไม้ที่มีชื่อเสียงระดับสากล ผู้หลอมรวมความงามของธรรมชาติเข้ากับแนวคิดร่วมสมัยอย่างมีเอกลักษณ์

ผลงานของสกุลมักตีความ “ดอกไม้” ให้กลายเป็นภาษาทางศิลปะที่พูดถึงวัฒนธรรม ปรัชญา อารมณ์ และจิตวิญญาณของมนุษย์ได้อย่างเรียบง่ายทว่าลุ่มลึกในเวลาเดียวกัน ความผูกพันของ ‘สกุล’ กับ ‘ดอกไม้’ เริ่มต้นตั้งแต่เมื่อครั้งยังเด็ก คุณแม่ได้ปลูกฝังเมล็ดพันธุ์แห่งความสุขลงในหัวใจของสกุลมาตั้งแต่จำความได้ ครอบครัวที่มีลูกชาย 3 คน เติบโตมากับวิถีชีวิตย่ายฝั่งธนฯ ไม่ไกลนักจากแม่น้ำเจ้าพระยา ในละแวกสวนผลไม้ย่ายบางพลัดที่เขียวชอุ่มและบรรยากาศผ่อนคลาย เดินทะลุสวนผลไม้ไปบนทางเดินคอนกรีตแคบๆ ปลายทางคือริมท่าน้ำวัดกัลยาณมิตรสถานที่เล่นซนและหล่อหลอมความรักที่มีต่ธรรมชาติ   “ทุกวันหยุดคุณแม่จะพาเราสามคนพี่น้องไปเที่ยวตลาดต้นไม้ริมคลองหลอด ให้เงินคนละ 20 บาทไปเลือกซื้อต้นไม้ที่ตัวเองชอบ

มันเป็นความสุขเล็ก ๆ ที่ปลูกฝังความรักในธรรมชาติและดอกไม้ให้เรามาตั้งแต่นั้น” แม้จะมีใจรักในศิลปะและการวาดรูป แต่ด้วยสกุลเป็นเด็กหัวดีและกระตือรือร้นมาตั้งแต่เด็ก เขาจึงเรียนต่อคณะวิศวกรรมศาสตร์ สถาบันเทคโนโลยีพระจอมเกล้าเจ้าคุณทหารลาดกระบัง ก่อนจะเริ่มต้นงานแรกในบริษัทญี่ปุ่น แต่แล้วโชคชะตาก็นำพาให้สกุลค้นพบเส้นทางของตัวเอง เมื่อโรงเรียนสอนจัดดอกไม้ญี่ปุ่นสไตล์คลาสสิคมาเปิดสอนในตึกที่ทำงานเดียวกันนั้นเอง จากความตั้งใจแรกที่อยากเรียนเพียงเป็นงานอดิเรก กลับกลายเป็นความหลงใหลอย่างลึกซึ้ง สกุลทุ่มเทให้กับการเรียนรู้ควบคู่กับการทำงานประจำนานถึงสองปี เมื่อจบหลักสูตรการจัดดอกไม้ชั้นสูง สกุลจึงพบคำตอบที่ชัดเจนที่สุดในชีวิต เขาตัดสินใจลาออกจากงานเพื่อเริ่มต้นเส้นทางใหม่ในฐานะ “นักจัดดอกไม้มืออาชีพ” เต็มเวลาในฐานะเจ้าของสตูดิโอ Sakul Intakul Studio ศิลปินนักออกแบบจัดดอกไม้ร่วมสมัยผู้สร้างผลงานที่ข้ามพรมแดนทั้งในเชิงศิลปะและวัฒนธรรม ผลงานจำนวนมากมายได้สร้างชื่อเสียงให้สกุลในระดับสากล จนถึงการร่วมงานกับศิลปินดังและแบรนด์หรูมากมาย สกุลยังคงเชื่อมั่นว่า “ดอกไม้ไม่เพียงสวยงาม แต่คือพลังชีวิตที่เชื่อมโยงผู้คนเข้าด้วยกัน”  The Bloom That Never Fades : ดอกไม้ที่ยังผลิบานในความทรงจำ

ครั้งหนึ่งสกุลเคยเปิดสถานที่แห่งความฝันชื่อ ‘พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้’ หรือ The Museum of Floral Culture ใจกลางกรุงเทพฯ พื้นที่ที่หลอมรวมความเป็นศิลปะ วัฒนธรรม และธรรมชาติให้กลายเป็นประสบการณ์เดียวกัน โครงการในฝันของสกุลเปิดประตูต้อนรับผู้มาเยือนครั้งแรกในปี 2012 ภายในบ้านไม้สไตล์โคโลเนี่ยลอายุกว่า 100 ปี กลางสวนร่มรื่นย่านดุสิต ที่นี่ไม่ใช่เพียงแค่แกลเลอรีจัดแสดงศิลปะจากดอกไม้ แต่คือ space ที่ทำให้ ผู้มาเยือนทั้งไทยและเทศได้เรียนรู้และซาบซึ้งถึง “คุณค่าของงานในวัฒนธรรมดอกไม้ของไทย“ ที่แบ่งบานงดงามเป็นหนึ่งในงานหัตถศิลป์ไทยซึ่งทรงคุณค่า เอกอุดมด้วยอัตลักษณ์ไทยอันนับได้ว่าเป็นหนึ่งเดียวในโลก

ตลอดระยะเวลาเกือบทศวรรษที่พิพิธภัณฑ์แห่งนี้ผลิบาน มันไม่ได้เป็นเพียงแกลเลอรีจัดแสดงศิลปะจากดอกไม้ แต่คือ “พื้นที่ที่ทำให้ความงามมีชีวิต” แหล่งรวมเรื่องเล่าของพืชพรรณ ดอกไม้ไทย และวัฒนธรรมการจัดดอกไม้ ตลอดจนเรื่องราวความผูกพันของดอกไม้ในทุกจังหวะชีวิตของผู้คนในดินแดนตะวันออก ทั้งจากประเทศไทย และจากประเทศต่างๆ ในเอเชีย ที่สกุลตั้งใจร้อยเรียงด้วยหัวใจ ผู้มาเยือนจะได้สัมผัสกับผลงานศิลปะ อาหารคาวหวานอันจัดแต่งอย่างสวยงามที่สกุลคัดสรรทุกเมนูอย่างละเมียด และร้านน้ำชาดอกไม้สุดชิคที่เต็มไปด้วยแรงบันดาลใจ มันคือ urban oasis ที่ที่เวลาเนิบช้า เปิดพื้นที่ให้ผู้คนได้พักหายใจ ท่ามกลางความงามของธรรมชาติกลางเมือง ที่ดอกไม้ ใบไม้ พูดคุยกับใจเราผ่านความเงียบงาม

แม้พิพิธภัณฑ์ และร้านน้ำชาดอกไม้แห่งนี้จะปิดตัวลงในช่วงการแพร่ระบาดของโควิด-19 หากแต่กลิ่นหอมของวันวานยังคงอบอวลอยู่ในความทรงจำของทุกคน ที่เคยก้าวเข้าไปสัมผัสความสงบงามในสวนสวรรค์แห่งนั้น Floral Artist to Contemporary Visual Artist: ศิลปินผู้ถ่ายทอดจิตวิญญาณแห่งดอกไม้ในรูปแบบทัศนศิลป์ร่วมสมัย การปิดตัวของ พิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้ไม่ได้ทำให้ไฟแห่งการสร้างสรรค์ของสกุลมอดดับลง หากแต่กลับกลายเป็นจุดเริ่มต้นของบทบาทใหม่ในฐานะศิลปินผู้สร้างสรรค์งานประติมากรรม งานศิลปะจัดวาง และงานทัศนศิลป์ร่วมสมัย สกุลนำแรงบันดาลใจจากรูปทรงอันงดงามอ่อนช้อยโครงสร้างอันน่าทึ่งตามธรรมชาติ และรายละเอียดอันซับซ้อนของดอกไม้ ถ่ายทอดสู่ผลงานทางศิลปะหลากแขนง ที่คงความงามและจิตวิญญาณของธรรมชาติไว้อย่างโดดเด่น และในขณะเดียวกันก็แฝงไว้ด้วยปรัชญาและวิถีแห่งตะวันออกไว้อย่างลึกซี้งแยบยล ผลงานของสกุลเดินทางไปจัดแสดงในหลายประเทศทั่วโลก อาทิ อิตาลี รัสเซีย ไต้หวัน ญี่ปุ่น และอินเดีย สร้างความประทับใจให้ผู้คนได้เห็นถึงความสามารถของศิลปินทัศนศิลป์ร่วมสมัย และศิลปินนักออกแบบจัดดอกไม้ชื่อดังชาวไทย ผลงานศิลปะของสกุลสะท้อนถึงการเจริญทางจิตวิญญาณของมนุษยชาติ หลอมรวมปรัชญา คำสอน และความเชื่อของทุกศาสนาในโลกตะวันออกเข้าด้วยกัน

สกุลเรียกช่วงเวลาแห่งการค้นพบความสงบและแรงบันดาลใจนี้ว่า “Moments of Hallelujah” ครั้งแรกเกิดขึ้นประมาณ 2 ปี หลังกลับจากอเมริกาสมัยวัยรุ่นที่เป็นนักเรียนแลกเปลี่ยน สกุลตัดสินใจเก็บของสะสมทุกอย่างลงในกล่องและไม่เปิดมันออกมาอีกเลย ครั้งต่อมาเกิดขึ้นในระยะแรกของการทำงานออกแบบและงานศิลปะ เมื่อสมองไม่เคยหยุดคิด ความเครียดและความทุกข์จึงรุมเร้า สกุลจึงเริ่มนั่งสมาธิวันละ 5 นาที จึงค้นพบความสงบหลังหลุดพ้นจากห้วงแห่งความคิด เขาจึงเรียกช่วงเวลานั้นว่า ‘Hallelujah’ ช่วงเวลาแห่งการค้นพบ ความสงบ และแรงบันดาลใจที่ลึกซึ้ง   Future in Bloom: นิทรรศการครั้งยิ่งใหญ่

และก้าวต่อไปในปี 2026-2027 เมื่อค้นพบช่วงเวลาแห่งความสงบและเต็มไปด้วยแรงบันดาลใจ สกุลเชื่อว่า โชคชะตากำลังนำพาเขาไปสู่บทเรียนใหม่ของชีวิตอีกครั้ง เขาเตรียมตัวสำหรับโปรเจกต์สำคัญในปี 2026-2027 จัดแสดงผลงานประติมากรรมขนาดใหญ่ ที่ได้แรงบันดาลใจจากความงามของดอกไม้และธรรมชาติ เขาตั้งชื่อว่า “มัดมาลัย” เพื่อสื่อถึงสรรพสิ่งที่ผูกมัดและยึดโยงเราไว้กับอัตตา แม้แต่ความสัมพันธ์ที่เกี่ยวรัดเราไว้อย่างเหนียวแน่นหรือเปราะบาง เพื่อมองหาจุดสมดุลในความสัมพันธ์ ด้วยการนำข้าวของเครื่องใช้ต่าง ๆ ที่เคยจัดแสดงในพิพิธภัณฑ์วัฒนธรรมดอกไม้มาร้อยเรียงกันด้วยเชือก ซึ่งเปรียบเสมือน ‘บ่วง’ ที่ตรึงรัดเราไว้ในความผูกพันกับทุกสรรพสิ่งในชีวิต เขายังเตรียมสร้างสรรค์ผลงานชุด Dance of the Lotus หรือ “บงกชลีลา” เพื่อสื่อถึงการเคลื่อนไหวของจักรวาล ที่ไม่ต่างอะไรกับการร่ายรำของดอกไม้ผลิบาน ทั้งยังมีแพลนเดินทางไปร่วมงาน India Art Fair 2026 และเตรียมจัดแสดงผลงานในนิทรรศการต่าง ๆ ทั้งในไทยและต่างประเทศ

ในปี 2026 สกุลยังเตรียมโปรเจกต์พิเศษ นิทรรศการ ‘Tiger & Torma: Timeless Tales of Nepal’ ซึ่งเป็นการร่วมกับมือ (Collaboration) กับ ศิลปิน และช่างฝีมือชาวเนปาล ห้าแขนงงาน อาทิ โรงทอพรม Mechi Surshar Carpet Industries โดย Mingur Dorjee และ Tenzin Norbu ศิลปินชาวทิเบต–เนปาลจากภูมิภาค Dolpo ผู้มีความเชี่ยวชาญด้านลวดลายศิลปะหิมาลายัน เป็นต้น โดยผลงานที่จัดแสดงได้รับแรงบันดาลใจมาจาก พรมลายเสือมงคลแบบดั้งเดิม, Torma (เครื่องบูชาที่ทำจากแป้ง เนย และน้ำผึ้ง ในพุทธศาสนาของธิเบตและเนปาล) และเรื่องเล่าตำนานพื้นเมือง ทั้งนี้นิทรรศการ Tiger & Torma นี้ เป็นนิทรรศการที่ได้รับการสนับสนุนทางวัฒนธรรม จากสถานทูตเนปาล ประจำประเทศไทย ผลงานของสกุลมักผสานศิลปะดั้งเดิมเข้ากับงาน contemporary art installation ด้วยมุมมองที่สดใหม่ทว่าลุ่มลึกในเชิงปรัชญาและจิตวิญญาณ อันเอื้อให้เกิดบทสนทนาอันสวยงาม และเชื้อเชิญให้ครุ่นคิด เป็นบทสนทนาระหว่างวัฒนธรรม ความเชื่อ และความร่วมสมัยอันเป็นปัจจุบัน สกุลจึงนำแรงบันดาลใจจาก พรมลายเสือ และ Torma ผสมผสานกับโครงสร้างของงานดอกไม้ไทยและลวดลายร่วมสมัยร้อยเรียงเรื่องราวของความเชื่อ ความงาม และธรรมชาติ เข้ากับแนวคิด contemporary art ทำให้ผู้ชมได้สัมผัสประวัติศาสตร์และความสดใหม่ในเวลาเดียวกัน เพื่อให้คนรุ่นใหม่ได้เห็นการตีความศิลปะแบบข้ามวัฒนธรรม

ช่วงต้นเดือนธันวาคม 2025 นี้ สกุลได้รับเชิญจากสถานกงสุลใหญ่ ณ เมืองดูไบ ให้ไปจัดงานแสดงงาน Installation Art ในงานเลี้ยงฉลองครบรอบ 50 ปี ความสัมพันธ์ทางการทูตระหว่างประเทศสหรัฐอาหรับเอมิเรตส์และประเทศไทย และในเดือนเมษายนปี 2026 สกุลเตรียมเดินทางไปจัดแสดงงาน Installation Art ที่ประเทศญี่ปุ่น ก่อนจะจัดแสดงนิทรรศการเดี่ยวแสดงผลงานประติมากรรม, Installation Art และ Painting ที่ River City Bangkok ในเดือนพฤษภาคม 2026 และอีกครั้งในช่วงเดือนสิงหาคม 2026 กันนิทรรศการ ‘Tiger & Torma: Timeless Tales of Nepal’ ณ River City Bangkok อีกเช่นกัน และหลังจากนั้นในช่วงเดือนตุลาคมถึงพฤศจิกายน 2026 เขาจะเดินทางไปจัดแสดงผลงานนิทรรศการ ‘Tiger & Torma: Timeless Tales of Nepal’ อีกครั้งที่กาฐมาณฑุ เมืองหลวงของประเทศเนปาล เรียกได้ว่า 2026-2027 เป็นช่วงเวลาแห่งการเริ่มต้นครั้งสำคัญของสกุล ที่เปี่ยมด้วยแรงบันดาลใจความท้าทาย และความมีชีวิตชีวา รวมถึงงานประติมากรรมชิ้นพิเศษในประเทศญี่ปุ่นปี 2027 ซึ่งคงต้องขออุบรายละเอียดเอาไว้ก่อน นี่คือช่วงเวลาที่ศิลปะวัฒนธรรมร่วมสมัย ดอกไม้ และการสร้างสรรค์ข้ามพรมแดนมาบรรจบกัน และเราทุกคนกำลังได้รับเชิญให้เป็นส่วนหนึ่งของการเดินทางครั้งนี้