มหกรรมผ้าตีนจก'แม่แจ่ม' โชว์ภูมิปัญญาท้องถิ่น

ผ้าตีนจก อ.แม่แจ่ม จ.เชียงใหม่ เป็นที่รู้จักอย่างกว้างขวางในวงการผ้าทอของประเทศไทย และถูกยกให้เป็นสิ่งบ่งชี้ทางภูมิศาสตร์ (GI) ของอำเภอแม่แจ่ม ด้วยเป็นผ้าซิ่นที่มีเอกลักษณ์เฉพาะไม่เหมือนที่อื่น มีความละเอียดปราณีต ลวดลายอ่อนช้อย มีความหมายในตัวเอง ซึ่งปัจจุบันจังหวัดเชียงใหม่ กระทรวงวัฒนธรรม(วธ.)  กรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) เข้ามา ฟื้นฟูและพัฒนาผ้าซิ่นตีนจกร่วมกับชุมชน

“มหกรรมผ้าตีนจกและวัฒนธรรมชนเผ่า อำเภอแม่แจ่ม ครั้งที่ 29 ประจำปี 2567”  ที่จัดระหว่างวันที่ 14-18 ก.พ. 2567 ที่ผ่านมา เป็นกิจกรรมที่ตั้งใจแสดงพลังชาวอำเภอแม่แจ่มในการอนุรักษ์ผ้าตีนจกภูมิปัญญาท้องถิ่นที่โดดเด่น และผ้าทอชนเผ่า เหล่าแม่ครูผ้าทอพร้อมใจกันสาธิตทอผ้าตีนจกแม่แจ่ม 16 ลวดลายดั้งเดิมที่รักษาไว้ ส่วนคนรุ่นใหม่ชวนกันทอลวดลายประยุกต์ เป็นงานผ้าจากต้นทุนวัฒนธรรมต่อยอดสู่ระดับสากล ขณะที่ขบวนแห่หนุ่มสาวนุ่งซิ่นตีนจกเผยแพร่วิถีให้ประชาชนและนักท่องเที่ยวที่ร่วมงานมากมายได้ยล โดยนางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานพิธีเปิดงาน เยี่ยมชมนิทรรศการผ้าตีนจกและวัฒนธรรมชนเผ่า ลานวัฒนธรรม บ้าน 4 ชนเผ่า ชนพื้นเมือง ชนผ่าม้ง ชนเผ่าลั้วะ ขนเผ่ากะเหรี่ยง ด้วยความสนใจ  

โอกาสนี้ นายสุรพล เกียรติไชยากร ที่ปรึกษา รมว.วธ. นายชัชวาลย์ ปัญญา รองผู้ว่าฯ เชียงใหม่ นางยุถิกา อิศรางกูร ณ อยุธยา รองปลัด วธ.  นายโกวิท ผกามาศ อธิบดี สวธ.  ประธานสภาวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ ชาวแม่แจ่ม เข้าร่วมงาน  ณ ที่ว่าการอำเภอแม่แจ่ม

นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร กล่าวว่า  วธ. และ สวธ. มุ่งขับเคลื่อนงานศาสนา ศิลปะ และวัฒนธรรม ปรับบทบาทสู่กระทรวงสังคมกึ่งเศรษฐกิจ สร้างความเข้มแข็งให้แก่ระบบเศรษฐกิจฐานรากของชุมชน ได้สนับสนุนการจัดงานมหกรรมผ้าตีนจกและวัฒนธรรมชนเผ่าอำเภอแม่แจ่ม ประจำปี 2567 เพื่อส่งเสริมให้เกิดการกระตุ้นเศรษฐกิจ สร้างอาชีพ สร้างรายได้ให้กับประชาชนจากการท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรม มหกรรมครั้งนี้ชาวอำเภอแม่แจ่ม ทุกภาคส่วนในพื้นที่ร่วมกันจัดเพื่อส่งเสริมและอนุรักษ์ศิลปวัฒนธรรมท้องถิ่นที่งดงาม ผ้าตีนจกแม่แจ่มเป็นผลิตภัณฑ์ทางวัฒนธรรมที่มีชื่อเสียงของ อ.แม่แจ่ม และ จ.เชียงใหม่  นอกจากผ้าตีนจกแล้ว อ.แม่แจ่ม มีภูมิปัญญาท้องถิ่นและวัฒนธรรมชนเผ่าที่งดงามที่สมควรได้รับการส่งเสริมและอนุรักษ์ให้อยู่คู่กับท้องถิ่น

“ มหกรรมนี้เปิดพื้นที่การเรียนรู้เรื่องผ้าของชาวแม่แจ่ม และสร้างรายได้จากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์จากภูมิปัญญาการทอผ้า การต่อยอดหลังจากนี้ วธ. พร้อมเป็นหน่วยงานผลักดัน สนับสนุน ฟื้นฟู และคุ้มครองงานภูมิปัญญาท้องถิ่นอย่างต่อเนื่อง โดยเฉพาะภูมิปัญญาที่มีเอกลักษณ์ชนเผ่าต่างๆ สอดคล้องกับรัฐบาลที่มุ่งให้ผู้มีความรู้ความเชี่ยวชาญกลุ่มชาติพันธุ์ หรือเป็นผู้ทรงภูมิปัญญาชาติพันธุ์ ได้ให้คำปรึกษาและดำเนินงานคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ ตามร่างพระราชบัญญัติคุ้มครองและส่งเสริมวิถีชีวิตกลุ่มชาติพันธุ์ พ.ศ… “  ปลัด วธ. กล่าว

ด้าน ธวัชชัย อุบลพิทักษ์ วัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่ กล่าวว่า ผ้าตีนจกเป็นมรดกภูมิปัญญาวัฒนธรรมของชาติ เป็นสินค้า GI ของอ.แม่แจ่ม  ที่ผ่านมา มีการอนุรักษ์ พัฒนา ผ่านงานศึกษาวิจัย  รวมถึงจัดประกวดลวดลายผ้าอัตลักษณ์เชียงใหม่ เพื่อเพิ่มมูลค่าสินค้าทางวัฒนธรรม มหกรรมผ้าตีนจกฯ ครั้งที่ 29  รวมพลังกันจัดยิ่งใหญ่เพื่อเผยแพร่ประเพณีสอดรับนโยบาย วธ.ยกระดับเทศกาลประเพณีไทยระดับท้องถิ่นสู่ระดับชาติและระดับนานาชาติ  อ.แม่แจ่ม เป็นอำเภอหนึ่งในจ.เชียงใหม่ ตั้งอยู่ในหุบเขา นักท่องเที่ยวเข้ามาชมงานจะช่วยเผยแพร่งานประเพณีในอำเภอเล็กๆ แห่งนี้ ให้เป็นที่รู้จักเพิ่มขึ้น รวมถึงประทับใจกับความเป็นพหุวัฒนธรรมที่มี 4 กลุ่มชาติพันธ์อาศัยอยู่รวมกันในอำเภอแม่แจ่มอีกด้วย

นางสมหมาย กรรณิกา ผู้ดูแลศูนย์หัตถกรรมบ้านท้องฝาย อุทยานแห่งชาติแม่แจ่ม กล่าวด้วยรอยยิ้มว่า ผ้าตีนจกแม่แจ่มจะมีลวดลายโบราณหลากหลายมาก แต่ชุมชนได้คัดเลือก 16 ลวดลายดั้งเดิมเพื่อขอขึ้นทะเบียน GI ซึ่งเป็นลวดลายที่ได้รับความนิยม เช่น โคม ขัน นาค หงส์ น้ำต้น สะเปา ลายทั้งสวยงามและมีความหมาย เป็นสัญลักษณ์ความเชื่อทางพุทธศาสนาตามวิถีล้านนา ถ้าเพิ่มสีสันและความละเอียดของลวดลายผ้าจะยิ่งเป็นที่นิยม ปัจจุบันพัฒนาสินค้าผ้าตีนจกแปรรูปเป็นเสื้อผ้า เครื่องประดับ กระเป๋าแฟชั่น หมอน

” นอกจากกลุ่มแม่อุ๊ยที่เป็นครูช่างทอแล้ว ได้ส่งต่อภูมิปัญญาการทอผ้าตีนจกสู่ช่างทอรุ่นใหม่ วัยละอ่อน เชื่อว่าไม่สูญหายไปแน่นอน อีกทั้งในอำเภอมีศูนย์เรียนรู้ผ้าตีนจกหลายแห่งให้เรียนรู้การทอผ้า สำหรับงานมหกรรมผ้าตีนจกชาวแม่แจ่มพร้อมใจกันจัดต่อเนื่องทุกปีเพื่อเผยแพร่มรดกพื้นเมืองที่มีคุณค่า เป็นงานศิลปหัตถกรรมที่สามารถสร้างงาน สร้างรายได้ให้กับชาวแม่แจ่ม “นางสมหมาย บอกด้วยรอยยิ้ม

แม่แจ่มนอกจากมีผ้าตีนจกที่น่าหลงไหลแล้ว ยังมีวิถีวัฒนธรรมชนเผ่าและประวัติศาสตร์สำคัญ เป็นแหล่งท่องเที่ยวทางวัฒนธรรมต้นแบบที่คงเอกลักษณ์ตัวตนไว้อย่างดี

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

สวธ.จัดเต็มการแสดงพื้นบ้าน เพลงดังจากศิลปินแห่งชาติ ฉลองสงกรานต์วัดสุทัศน์ฯ

16 เม.ย.2567 - เทศกาลสงกรานต์ ปี 2567 วัดสุทัศน์ฯ เป็นอีกพิกัดฉลองสงกรานต์ มาเรียนรู้คุณค่าประเพณีสงกรานต์ไทย และมาเข้าเสริมบุญเป็นสิริมงคลปีใหม่ไทย

ตระการตา วธ.เปิดประเพณีสงกรานต์ปีใหม่ไทย ‘เย็นทั่วหล้า มหาสงกรานต์ขอนเเก่น’

16 เม.ย.2567 - กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) จัดงานประเพณีสงกรานต์ปีใหม่ไทย (Songkarn in Thailand, traditional Thai New Year festival) "เย็นทั่วหล้า มหาสงกรานต์จังหวัดขอนเเก่น" ประจำปี 2567

วธ.เปิดงานป๋าเวณีปี๋ใหม่เมือง ชวนสัมผัสวัฒนธรรมล้านนาฉลองมรดกโลก

15 เม.ย.2567 - สงกรานต์เชียงใหม่คึกคัก กระทรวงวัฒนธรรม โดยกรมส่งเสริมวัฒนธรรม (สวธ.) ร่วมกับจังหวัดเชียงใหม่ สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดเชียงใหม่

วธ.เปิดสงกรานต์ปีใหม่ไทยวัดสุทัศน์ฯ นทท.คึกคัก ทั่วไทยร่วมสืบสานความงามประเพณี

13 เม.ย.2567 - นายเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นประธานพิธีเปิดงานประเพณีสงกรานต์ปีใหม่ไทย (Songkran in Thailand, traditional Thai New Year festival) โดยมี นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม

อัญเชิญ12พระพุทธรูปมงคลให้สักการะสงกรานต์

13 เม.ย.2567 - นายเสริมศักดิ์ พงษ์พานิช รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม (วธ.) เป็นประธานพิธีเปิด “งานประเพณีสงกรานต์ปีใหม่ไทย” (Songkran in Thailand, traditional Thai New Year festival) เนื่องในประเพณีสงกรานต์ ประจำปี พ.ศ. 2567 โดยมีนางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม

สวธ.จัดดนตรีออร์เคสตร้า RBSO สร้างสีสันเย็นทั่วหล้า มหาสงกรานต์ ท้องสนามหลวง

นายโกวิท ผกามาศ อธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม(สวธ.) มอบหมายให้ นางสาววราพรรณ ชัยชนะศิริ รองอธิบดีกรมส่งเสริมวัฒนธรรม นางมงคลทิพย์ รุ่งงามฤกษ