หวั่นซ้ำรอยกรงเหล็ก!สว.จี้รัฐตรวจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ

'สว.ภิญญาพัชญ์' จี้รัฐลุยตรวจ 'ศูนย์ดูแลผู้สูงอายุ' ไร้มาตรฐาน หวั่นซ้ำรอยกรงเหล็ก แนะ 4 มาตรการเร่งด่วนปราบ 'ภูเขาน้ำแข็ง'

08 ต.ค.2569 - น.ส.ภิญญาพัชญ์ ศันสนียชีวิน สมาชิกวุฒิสภา (สว.) แถลงข่าวเรื่องศูนย์ดูแลผู้สูงอายุไร้มาตรฐาน ว่า ตนในฐานะสมาชิกวุฒิสภา จำเป็นต้องออกมาส่งเสียงและเคลื่อนไหวอย่างจริงจัง ต่อกรณีความเดือดร้อนและวิกฤตสิทธิมนุษยชนที่กำลังเกิดขึ้นในสถานดูแลผู้สูงอายุของประเทศไทย เนื่องจากภาพข่าวที่ปรากฏในศูนย์ดูแลผู้สูงอายุและผู้ป่วยจิตเวชที่จังหวัดกาญจนบุรี ในช่วงไม่กี่วันที่ผ่านมา ซึ่งมีการกั้นกรงเหล็กครอบเตียงคนไข้เหมือนกับห้องขัง ที่เรื่องราวมาจากกรณีคุณแม่ท่านหนึ่งที่ถูกหลอกนำมาส่งขังไว้นานกว่า 2 ปีครึ่ง ถือเป็นสิ่งที่ย่ำยีศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์อย่างร้ายแรง และสร้างความสะเทือนใจให้กับคนไทยทั้งประเทศ และสิ่งที่น่าตกใจยิ่งกว่านั้นคือ นี่ไม่ใช่เคสเดียว และไม่ใช่เหตุการณ์บังเอิญ ล่าสุด มีเบาะแสจากการขยายผลและกรณีที่สื่อมวลชนรายงานข่าวว่า พบศูนย์พักพิงอีกแห่งหนึ่ง ตั้งอยู่ใน ถนนติวานนท์ ซึ่งมีลักษณะและพฤติกรรมส่อว่าจะเป็นการกักขัง และเมื่อทีมข่าวลงพื้นที่ตรวจสอบ กลับพบพฤติการณ์ที่มีพิรุธอย่างยิ่ง เจ้าของศูนย์ไหวตัวทัน ปิดประตูเงียบไม่ยอมให้สื่อมวลชนหรือผู้ใดเข้าไปตรวจสอบ และที่น่าสงสัยที่สุดคือ มีการรีบถอดตู้แดงหน้าบ้านออกทันที

น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวต่อว่า พฤติกรรมความพยายามปิดบัง ซ่อนเร้น และไหวตัวเพื่อหลบเลี่ยงการตรวจสอบแบบนี้ ยิ่งเป็นการตอกย้ำให้เห็นว่ายังมีภูเขาน้ำแข็งลูกใหญ่ที่จมอยู่ใต้ผิวน้ำ สังคมไทยยังคงมีสถานดูแลผู้สูงอายุ และผู้ป่วยจิตเวชที่เปิดดำเนินกิจการโดยไร้มาตรฐาน ละเมิดสิทธิมนุษยชน และอาจมีการกักขังทรมานผู้สูงอายุในชุมชนต่างๆ อีกเป็นจำนวนมาก โดยที่ภาครัฐไม่เคยรับรู้หรือเข้าไม่ถึง ตนเองเห็นแล้วก็เศร้าใจ ดูข่าวแล้วก็น้ำตาไหลออกมา

น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวอีกว่า ที่ผ่านมาหน่วยงานที่เกี่ยวข้องส่วนใหญ่ ทำงานในลักษณะตั้งรับรอให้เกิดเรื่อง รอให้ครอบครัวไปร้องเรียนสื่อมวลชน เจ้าหน้าที่ถึงจะขยับลงพื้นที่ไปตรวจ แต่เมื่อไหร่ก็ตามที่ข่าวเงียบลง หรือผู้ประกอบการดำเนินการต่อ และเพื่อแก้ปัญหาดังกล่าวอย่างยั่งยืน จึงได้ยื่นข้อเสนอ 4 มาตรการเร่งด่วน ต่อรัฐบาล กระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ (พม.) กระทรวงสาธารณสุข และสำนักงานตำรวจแห่งชาติ ดังนี้ 1.ใช้มาตรการเชิงรุกสุ่มตรวจ โดยส่งเจ้าหน้าที่สุ่มตรวจศูนย์ดูแลผู้สูงอายุโดยไม่แจ้งล่วงหน้า หากพบแห่งใดปิดประตูขัดขวางหรือมีพฤติกรรมต้องสงสัย ให้ใช้อำนาจตามกฎหมายเข้าตรวจสอบทันที 2.ลงโทษเด็ดขาดและดำเนินคดีอาญา หากพบการใช้กรงเหล็ก ตะแกรง หรือการกักขังจำกัดอิสรภาพอย่างผิดหลักวิชาการ ให้เพิกถอนใบอนุญาต สั่งปิดสถานที่ทันที และดำเนินคดีอาญากับผู้บริหารทุกคนในข้อหากักขังหน่วงเหนี่ยวและทารุณกรรม

น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวต่อว่า 3.จัดทำระบบข้อมูลเปิด สร้างระบบออนไลน์ให้ประชาชนสามารถตรวจสอบรายชื่อศูนย์ที่ได้รับใบอนุญาต ประวัติการถูกร้องเรียน และผลการประเมินมาตรฐาน เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการเลือกสถานที่อย่างปลอดภัย และ 4.จัดตั้งสายด่วนคุ้มครองผู้สูงอายุ เปิดช่องทางให้ผู้สูงอายุและพลเมืองดีสามารถแจ้งเบาะแสได้ทันทีโดยไม่ต้องรอให้เป็นข่าว

"ดิฉันอยากให้ยึดหลักง่ายๆ ว่าถ้าเป็นพ่อแม่ของท่านเอง อยากให้เขาได้รับการดูแลแบบไหน ขอให้ใช้มาตรฐานนั้นในการดูแลผู้สูงอายุทุกคน เพราะเรื่องการดูแลผู้สูงอายุไม่ใช่การกักขังละเลยและไม่ควรเป็นช่องว่างในการหาประโยชน์จากความอ่อนแอของใคร" น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าว

น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวอีกว่า สุดท้ายนี้ขอส่งสัญญาณไปถึงผู้ประกอบการศูนย์ดูแลผู้สูงอายุทั่วประเทศว่าการดูแลผู้สูงอายุคือการดูแลชีวิตและศักดิ์ศรีของมนุษย์ ไม่ใช่ธุรกิจการกักขังเพื่อแสวงหาผลประโยชน์ และขอฝากไปยังพี่น้องประชาชนทุกคน หากพบเห็นศูนย์ดูแลผู้สูงอายุที่มีลักษณะต้องสงสัย มีการปิดบัง หรือมีพฤติกรรมไร้มาตรฐาน โปรดช่วยกันแจ้งเบาะแสเข้ามายังหน่วยงานรัฐหรือกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องทันที

เมื่อถามว่า จากการลงพื้นที่ตรวจสอบของเจ้าหน้าที่ พบว่ากรณีที่จังหวัดนนทบุรีไม่ได้มีการล่ามโซ่ไว้ มองอย่างไร น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวว่า เรื่องนี้ไม่อาจจะปัดความรับผิดชอบได้ ถามแบบปกติ ถ้าสมมุติไปสุ่มตรวจแล้วสถานประกอบการบอกว่าที่นี่มีโซ่ มีเตียง มีกรง ท่านจะให้ผ่านหรือไม่ ท่านจะต้องมีการสุ่มตรวจโดยที่ไม่ให้ตั้งตัว เพื่อจะดูว่าข้อเท็จจริงเป็นอย่างไร ไม่ควรตรวจเมื่อตอนขออนุญาตหรือทิ้งห่างมาหลายปี ขอให้เก็บกรณีมีไว้ศึกษาและปรับปรุงแก้ไข

เมื่อถามว่า มองว่าเจ้าหน้าที่ละเลยหรือไม่ เพราะที่ผ่านมาได้รับการแก้ไขจากการร้องเรียนจากสื่อ น.ส.ภิญญาพัชญ์ กล่าวว่า ที่ผ่านมาหน่วยงานรัฐอาจจะเข้าไม่ถึงและละเลยจริง ตนต้องขอบคุณสื่อมวลชนที่ได้ทำหน้าที่เป็น Watch dog ช่วยการดูแลสังคม ซึ่งเรื่องนี้ไม่อาจปัดความรับผิดชอบได้ว่าดูแลไม่ทั่วถึง เพราะเป็นความรับผิดชอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องโดยตรง ในการออกใบอนุญาตควบคุมดูแลสถานประกอบการ ดังนั้น ควรจะตั้งคณะกรรมการตรวจสอบเวลาเกิดเรื่อง ส่วนหนึ่งที่เจ้าของศูนย์บอกว่ามีการตรวจแล้วได้รับการอนุญาตจริง ตรงนี้จะต้องมีผู้รับผิดชอบควรมีคณะกรรมการขึ้นมาตรวจสอบข้อเท็จจริง