ไทยพีบีเอสแจงปมจ้าง 'เฉพาะเจาะจง' เปิด 7 ขั้นตอนคัดสรรก่อนทำสัญญา

รอง ผอ.ไทยพีบีเอส ชี้แจงกระบวนการจ้างผลิตรายการแบบเฉพาะเจาะจง ย้ำมีขั้นตอนเปิดรับข้อเสนอ คัดเลือกและพัฒนารายการก่อนทำสัญญา ระบุประกาศผู้ชนะเป็นเพียงขั้นตอนปลายทาง ไม่ใช่การเลือกจ้างโดยอัตโนมัติ ยันต้องมีเหตุผลและข้อกฎหมายรองรับ พร้อมเปิดข้อมูลให้ตรวจสอบ

13 ตุลาคม 2569 - จากกรณีมีการเปิดเผยข้อมูลการจัดจ้างผลิตรายการขององค์การกระจายเสียงและแพร่ภาพสาธารณะแห่งประเทศไทย (ส.ส.ท.) หรือไทยพีบีเอส ด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง จนเกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับขั้นตอนการคัดเลือกผู้ผลิตรายการและความโปร่งใสในการใช้เงินสาธารณะนั้น

ล่าสุด ไทยพีบีเอสได้เผยแพร่คำชี้แจงของนายอดิศักดิ์ ลิมปรุ่งพัฒนกิจ รองผู้อำนวยการไทยพีบีเอส เพื่ออธิบายกระบวนการคัดเลือกผู้ผลิตรายการ หรือ Content Commissioning ก่อนเข้าสู่ขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง โดยยืนยันว่าการดำเนินการต้องเป็นไปตามกฎหมาย และพร้อมให้ข้อมูลเพิ่มเติมหากมีข้อสงสัยเกี่ยวกับการจัดจ้างแต่ละรายการ

ไทยพีบีเอสระบุว่า องค์กรให้ความสำคัญกับความโปร่งใสในการใช้เงินสาธารณะ โดยเฉพาะการจัดซื้อจัดจ้างที่ต้องดำเนินการตามพระราชบัญญัติการจัดซื้อจัดจ้างและการบริหารพัสดุภาครัฐ พ.ศ. 2560 ซึ่งกำหนดให้มีการประกาศผู้ชนะหรือผู้ได้รับการคัดเลือก เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบได้

การประกาศผู้ได้รับการคัดเลือกจึงไม่ใช่เรื่องที่ไทยพีบีเอสจะเลือกเปิดเผยหรือปกปิดได้ แต่เป็นหน้าที่ตามกฎหมายที่องค์กรได้ดำเนินการมาอย่างต่อเนื่อง

อย่างไรก็ตาม การเผยแพร่ประกาศผู้ได้รับการคัดเลือกจ้างผลิตรายการโดยวิธีเฉพาะเจาะจง อาจทำให้เกิดความเข้าใจคลาดเคลื่อน หากพิจารณาเฉพาะประกาศขั้นตอนสุดท้าย โดยไม่ทราบกระบวนการคัดสรรผู้ผลิตที่เกิดขึ้นก่อนหน้านั้น

สำหรับรายการที่เข้าสู่ระบบ Content Commissioning ไทยพีบีเอสอธิบายว่า มีกระบวนการดำเนินงานรวม 7 ขั้นตอน แบ่งเป็นการคัดสรรผู้ผลิตรายการ 4 ขั้นตอน และการจัดซื้อจัดจ้างพร้อมทำสัญญาอีก 3 ขั้นตอน

เริ่มจากการเปิดรับข้อเสนอรายการจากผู้ผลิตอิสระทั่วไป โดยเผยแพร่โจทย์หรือแนวทางเนื้อหา คุณสมบัติผู้เสนอ หลักเกณฑ์การพิจารณา และระยะเวลาการยื่นข้อเสนอ เพื่อเปิดโอกาสให้ผู้ผลิตเข้าร่วมอย่างกว้างขวาง

จากนั้นเป็นการพิจารณาข้อเสนอรอบแรกจากเอกสาร โดยประเมินแนวคิดและเนื้อหา ความสอดคล้องกับพันธกิจสื่อสาธารณะ ศักยภาพและประสบการณ์ของผู้ผลิต รวมถึงแผนการผลิตและงบประมาณ เพื่อคัดเลือกผู้ผ่านเข้าสู่รอบนำเสนอรายการ

ขั้นตอนต่อมาเป็นการนำเสนอรายการ หรือ Pitching ต่อคณะกรรมการ ซึ่งมีผู้ทรงคุณวุฒิภายนอกร่วมพิจารณา โดยประเมินความคิดสร้างสรรค์ ความเป็นไปได้ และคุณค่าต่อสาธารณะ ก่อนที่คณะกรรมการจะให้คะแนนและจัดลำดับ

เมื่อผ่านการพิจารณาแล้ว จะมีการประกาศรายชื่อรายการและผู้ผลิตที่ผ่านการคัดสรร พร้อมระบุเหตุผลประกอบการพิจารณา และนำผู้ผลิตเข้าสู่กระบวนการพัฒนาเนื้อหาร่วมกับไทยพีบีเอส

ทั้งนี้ ไทยพีบีเอสย้ำว่า ผลการคัดสรรดังกล่าวยังไม่ถือเป็นการอนุมัติจัดจ้าง และไม่ก่อให้เกิดสิทธิได้รับสัญญาโดยอัตโนมัติ

หลังจากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนพัฒนารายการและกำหนดงบประมาณ โดยปรับปรุงเนื้อหา รูปแบบ จำนวนตอน กำหนดขอบเขตงานจ้าง หรือ TOR พิจารณางบประมาณและแผนการผลิต ตลอดจนตกลงรายละเอียดร่วมกับผู้ผลิต เพื่อให้ได้ข้อเสนองานจ้างที่ชัดเจนและราคาที่เหมาะสม

สำหรับขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างด้วยวิธีเฉพาะเจาะจง ไทยพีบีเอสระบุว่า ต้องจัดทำรายงานขอจ้างโดยระบุเหตุผล ความจำเป็น และฐานกฎหมาย ตรวจสอบคุณสมบัติและความเหมาะสมของราคา ก่อนเสนอผู้มีอำนาจอนุมัติตามระเบียบขององค์กร

การใช้วิธีเฉพาะเจาะจงในบางโครงการต้องมีเหตุผลและฐานกฎหมายรองรับตามมาตรา 55 และมาตรา 56 ของ พ.ร.บ.การจัดซื้อจัดจ้างฯ พ.ศ. 2560 รวมถึงข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง โดยต้องพิจารณาความเหมาะสมของราคา ขอบเขตงาน และเงื่อนไขต่าง ๆ ก่อนลงนามในสัญญา

เมื่อได้รับอนุมัติผลการจัดจ้างแล้ว จึงเข้าสู่ขั้นตอนประกาศผู้ได้รับการคัดเลือก ทำสัญญาจ้างผลิตรายการ และเริ่มดำเนินการผลิตตามสัญญา

ไทยพีบีเอสระบุด้วยว่า ตลอด 18 ปีที่ผ่านมา กระบวนการคัดสรรและบ่มเพาะผู้ผลิตอิสระเป็นส่วนหนึ่งของภารกิจในการพัฒนาวงการสื่อไทย เปิดโอกาสให้ผู้ผลิตอิสระหน้าใหม่ได้แสดงความสามารถ เรียนรู้ และพัฒนาผลงานจนได้รับการยอมรับ รวมถึงได้รับรางวัลจากองค์กรทั้งในประเทศและต่างประเทศ

“ประกาศผู้ได้รับการคัดเลือกโดยวิธีเฉพาะเจาะจงที่ประชาชนเห็น จึงเป็นเพียงขั้นตอนปลายทางของกระบวนการที่อาจเริ่มต้นมานานก่อนหน้านั้น ไม่ใช่ภาพทั้งหมดของการคัดเลือกผู้ผลิตรายการ” ไทยพีบีเอสระบุ

พร้อมยืนยันว่า องค์กรพร้อมเปิดเผยและเชื่อมโยงข้อมูลตั้งแต่การเปิดรับข้อเสนอ การคัดสรร การบ่มเพาะพัฒนารายการ ไปจนถึงการจัดจ้าง เพื่อให้ประชาชนสามารถตรวจสอบกระบวนการได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ทั้งนี้ ไทยพีบีเอสย้ำว่า ภารกิจขององค์กรไม่ใช่เพียงการจัดจ้างผลิตรายการให้ได้เนื้อหาที่มีคุณภาพ แต่ยังรวมถึงการสร้างโอกาส พัฒนาผู้ผลิตอิสระ และยกระดับอุตสาหกรรมสื่อไทย โดยใช้เงินสาธารณะอย่างคุ้มค่า โปร่งใส และตรวจสอบได้.