อดีตผู้พิพากษาฯ ยกข้อกม.คดีสินบนทองคำ 'เอกวิทย์' ยังไม่หยุดปฏิบัติหน้าที่ จนกว่า 'ศาลฎีกาฯ' ประทับรับฟ้อง

วัส ติงสมิตร ชี้หลังจากนี้ สังคมต้องจับตามองในขั้นตอนต่อไปอย่างใกล้ชิด ทั้งการจัดทำสำนวนยื่นส่งให้อัยการสูงสุด การฟ้องต่อศาลฎีกาฯ รวมถึงการหยุดปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการ ป.ป.ช. รายดังกล่าว และชะตากรรมของตัวการร่วมหรือผู้ให้สินบน

22 พ.ย.2569-นายวัส ติงสมิตร นักวิชาการอิสระ อดีตผู้พิพากษาอาวุโสในศาลฎีกา โพสต์เฟซบุ๊กเรื่อง เปิดฉากคดีประวัติศาสตร์! มติเอกฉันท์ 9-0 เชือดกรรมการ ป.ป.ช. รับสินบนทองคำ บริบทข้อเท็จจริง ข้อกฎหมาย และไทม์ไลน์สายฟ้าแลบ เนื้อหาดังนี้

คดีการเรียกรับผลประโยชน์ในวงการยุติธรรมกลายเป็นประเด็นร้อนแรงที่สุดแห่งปี เมื่อ คณะผู้ไต่สวนอิสระ ที่แต่งตั้งโดยประธานศาลฎีกา ได้มีมติชี้มูลความผิดกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เป็นครั้งแรกนับตั้งแต่มีการใช้รัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560

1. สรุปข้อเท็จจริง: มติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 และที่มาของคดี

จุดเริ่มต้นของคดีนี้เกิดขึ้นจากกรณีข้อกล่าวหาว่า นายเอกวิทย์ วัชชวัลคุ กรรมการ ป.ป.ช. (อดีตประธานศาลอุทธรณ์ภาค 6 และผู้พิพากษาหัวหน้าคณะในศาลฎีกา) ได้รับสินบนเป็น ทองคำน้ำหนักรวม 246 บาท  จาก พล.ต.อ.สุรเชษฐ์ หักพาล (บิ๊กโจ๊ก) อดีตรอง ผบ.ตร. ซึ่งเป็นผู้ถูก ป.ป.ช. ไต่สวนคดีเกี่ยวกับผลประโยชน์จากเว็บพนันออนไลน์

การตั้งคณะผู้ไต่สวนอิสระ: สมาชิกวุฒิสภา (ส.ว.) ได้เข้าชื่อยื่นเรื่องผ่าน นายมงคล สุระสัจจะ ประธานวุฒิสภา (ทำหน้าที่ประธานรัฐสภา) ส่งต่อไปยัง นายอติศักดิ์ ตันติวงศ์ (ประธานศาลฎีกาในขณะนั้น) ซึ่งต่อมาได้ออกประกาศศาลฎีกาเมื่อวันที่ 26 กุมภาพันธ์ 2569 แต่งตั้งคณะผู้ไต่สวนอิสระรวม 9 ท่าน (นำโดยผู้ทรงคุณวุฒิ อาทิ นายชวลิต อิศรเดช, นายเผดิม เพ็ชรกูล, นายอดิศร ไชยคุปต์ และ ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ เป็นต้น)

ผู้ถูกแจ้งข้อกล่าวหา (4 ราย): 1. นายเอกวิทย์ วัชชวัลคุ (กรรมการ ป.ป.ช.) 2. พล.ต.อ.สุรเชษฐ์ หักพาล (อดีตรอง ผบ.ตร.)

3. นายสมบัติ ธรธรรม (อนุกรรมการ ป.ป.ช.) 4. นายสุรสิทธิ์ พลเรือน (คนติดตาม/คนขับรถประจำตัว)

ผลการลงมติ: เมื่อกลางเดือนพฤศจิกายน 2569 คณะผู้ไต่สวนอิสระได้ลงมติเอกฉันท์ 9 ต่อ 0 ชี้ว่าข้อกล่าวหาต่อนายเอกวิทย์ มีมูลความผิดทางอาญาจริง โดย ศ.พิเศษ วิชา มหาคุณ ได้ออกมายืนยันมติดังกล่าว พร้อมระบุว่าอยู่ระหว่างจัดทำสรุปสำนวนให้แล้วเสร็จภายใน 1 สัปดาห์ เพื่อส่งต่อไปยังอัยการสูงสุด (อสส.) ต่อไป

2. ข้อกฎหมายที่เกี่ยวข้อง: อำนาจหน้าที่และขั้นตอนตาม พ.ร.ป.

การดำเนินการในคดีนี้ใช้ฐานอำนาจตาม รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560 มาตรา 236 ประกอบ พ.ร.ป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560 (มาตรา 50 และมาตรา 56)

เหตุใดจึงส่งเรื่องให้อัยการสูงสุด (อสส.) ไม่ส่งตรงถึงศาลฎีกา?

ตาม มาตรา 56 (3) กำหนดไว้ว่า หากคณะผู้ไต่สวนอิสระเห็นว่าผู้ถูกกล่าวหามีพฤติการณ์ตามที่ถูกกล่าวหาอันเป็นความผิดทางอาญา (และมิใช่กรณีฝ่าฝืนมาตรฐานทางจริยธรรมอย่างร้ายแรงตาม (2)) ให้ส่งสำนวนไปยัง อัยการสูงสุด เพื่อดำเนินการฟ้องคดีต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง

ไม่ต้องผ่านวุฒิสภา (สว.) อีก: เมื่อคณะผู้ไต่สวนอิสระทำสำนวนเสร็จ จะส่งตรงถึง อสส. ทันที โดยกระบวนการชั้นไต่สวนอิสระถือว่าเสร็จสิ้น แล้วรายงานผลการไต่สวนข้อเท็จจริงต่อประธานศาลฎีกาโดยเร็ว และแจ้งผลการไต่สวนข้อเท็จจริงให้ประธานรัฐสภาทราบ (ข้อ 50 ของข้อกำหนด) ไม่ต้องเสนอเข้าที่ประชุม สว. เพื่อลงมติใดๆ อีก

เงื่อนไขการหยุดปฏิบัติหน้าที่:  นายเอกวิทย์จะยังไม่หยุดปฏิบัติหน้าที่ในทันทีที่คณะผู้ไต่สวนอิสระมีมติ แต่ นายเอกวิทย์จะต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ก็ต่อเมื่อ อัยการสูงสุด ยื่นฟ้องต่อศาลฎีกาฯ และศาลฎีกาฯ มีคำสั่ง “ประทับรับฟ้อง” ไว้พิจารณาแล้ว เว้นแต่ศาลฎีกาฯ จะมีคำสั่งเป็นอย่างอื่น

3. ไทม์ไลน์สายฟ้าแลบ: เปรียบเทียบสปีดการทำงานของ อสส.

ข้อแตกต่างสำคัญของคดีที่มาจาก คณะผู้ไต่สวนอิสระ เมื่อเทียบกับคดีที่มาจาก ป.ป.ช. ปกติ คือ “กรอบเวลาที่กฎหมายบังคับให้อัยการสูงสุดต้องยื่นฟ้อง”  อสส. รับสำนวนจากคณะผู้ไต่สวนอิสระ ภายใน 60 วัน: อสส. ต้องยื่นฟ้องคดีต่อศาลฎีกาแผนกคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง กรณีจำเป็น: อสส. ขอขยายเวลาต่อประธานศาลฎีกาได้อีกไม่เกิน 30 วัน รวมเวลาสูงสุดไม่เกิน 90 วันต้องฟ้องให้เสร็จ!

เทียบกับระบบ ป.ป.ช. ปกติ: หากเป็นสำนวนที่มาจาก ป.ป.ช. ตามปกติ อสส. จะมีเวลาพิจารณาสำนวนยาวนานสูงสุดถึง 180 วัน (ตามมาตรา 77 แห่ง พ.ร.ป. ป.ป.ช.)

4. กระบวนการฟ้องต่อศาลฎีกาฯ

1) คณะผู้ไต่สวนอิสระมีหน้าที่จัดทำรายงานการไต่สวนข้อเท็จจริงและความเห็นส่ง อสส. (ข้อกำหนดฯ ข้อ 49) 2) อสส. มีหน้าที่แจ้งให้ผู้ถูกกล่าวหาไปศาลฎีกาฯ ในวันฟ้อง เมื่อถึงวันฟ้อง ถ้าผู้ถูกกล่าวหาไม่ไปศาล ศาลมีอำนาจประทับรับฟ้องได้ (มาตรา 27 ของ พรป.ว่าด้วยวิธีพิจารณาคดีอาญาของผู้ดำรงตำแหน่งทางการเมือง พ.ศ. 2560) 3) เมื่อศาลประทับรับฟ้องแล้ว ศาลมีหน้าที่ออกและส่งหมายเรียกพร้อมสำเนาคำฟ้องให้จำเลยไปศาล หากจำเลยไม่ไปศาล ศาลมีหน้าที่ออกหมายจับจำเลยไปศาล หากจับจำเลยไม่ได้ภายใน 3 เดือนนับแต่วันออกหมายจับ ศาลมีอำนาจพิจารณาคดีได้โดยไม่ต้องกระทำต่อหน้าจำเลย แต่ไม่ตัดสิทธิจำเลยที่จะตั้งทนายความไปดำเนินการแทนตน (มาตรา 28 ของ พรป.ฉบับเดียวกัน)

สรุปบทเรียนและสิ่งที่ต้องจับตา

คดีนี้นับเป็นหมุดหมายสำคัญในประวัติศาสตร์กระบวนการยุติธรรมไทย ที่พิสูจน์ให้เห็นว่ากลไกการตรวจสอบ “ผู้ใช้อำนาจตรวจสอบ” (ป.ป.ช.) ตามรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ผ่านช่องทาง คณะผู้ไต่สวนอิสระ สามารถเกิดขึ้นได้จริงและใช้บังคับได้อย่างรวดเร็ว

หลังจากนี้ สังคมต้องจับตามองในขั้นตอนต่อไปอย่างใกล้ชิด ทั้งการจัดทำสำนวนยื่นส่งให้อัยการสูงสุด การฟ้องต่อศาลฎีกาฯ รวมถึงการหยุดปฏิบัติหน้าที่ของกรรมการ ป.ป.ช. รายดังกล่าว และชะตากรรมของตัวการร่วมหรือผู้ให้สินบนอย่าง “บิ๊กโจ๊ก”!

เพิ่มเพื่อน

ข่าวที่เกี่ยวข้อง

นักวิชาการชี้คำสั่งยกคำร้องภาษี ‘ทักษิณ’ ถูกต้องเที่ยงตรงแล้ว  

นายวัส ติงสมิตร  นักวิชาการอิสระโพสต์ข้อความผ่านเฟซบุ๊ก ระบุว่า  เจาะลึกคำสั่งศาลภาษีอากรกลาง ยกคำร้อง “ทักษิณ” อายัดทรัพย์ 1.7 หมื่นล้าน: เปิดข้อกฎหมายที่ถูกต้อง และฉากทัศน์สู้ต่อบนกระดานบูรณาการ

อดีตผู้พิพากษาฯ มองสะท้อนปมร้อน 'ธปท.' เมื่อความเห็นต่างภายใน ถูกนำออกมาตำหนิผ่านสื่อ

วัส ติงสมิตร ชี้สิ่งที่ประชาชนต้องการ ไม่ใช่การเห็นประธานกรรมการกับผู้ว่าการและผู้บริหาร ธปท. โต้แย้งกันว่าใครทำงานดีกว่าใคร แต่คือการได้เห็น ธปท. ทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ โปร่งใส รับผิดชอบ