สวนเฉลิมพระเกียรติ 55 พรรษา ศูนย์รวมพรรณไม้หายากกลางกรุง

ไทยเป็นประเทศที่มีศักยภาพในการปรับปรุงพันธุ์พืชค่อนข้างสูง ทำให้มีพันธุ์พืชใหม่ (โดยเฉพาะพืชเศรษฐกิจ) ทยอยออกสู่ตลาดอย่างต่อเนื่อง แต่ขณะเดียวกัน พันธุ์ไม้ของไทยหลายชนิดกลับถูกลืมและนับวันยิ่งใกล้จะสูญพันธุ์เข้าไปทุกที...กรมวิชาการเกษตรจึงได้จัดสร้างแปลงอนุรักษ์พรรณไม้หายากขึ้นในพื้นที่เกษตรกลาง บางเขน ภายใน "สวนเฉลิมพระเกียรติ 55 พรรษา" สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ซึ่งถือเป็นแหล่งรวบรวมพันธุ์ไม้ที่มีความหลากหลายและน่าสนใจมากอีกแห่งหนึ่ง ที่สำคัญคือสวนนี้ตั้งอยู่กลางกรุงนี่เอง

นางพิศวาท บัวรา ผู้อำนวยการสถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร กล่าวว่า เนื่องในโอกาสที่กรมวิชาการเกษตรได้รับการสถาปนาครบรอบ 36 ปี กรมจึงได้จัดสร้างแปลงอนุรักษ์พรรณไม้หายากขึ้นบนเนื้อที่ประมาณ 7 ไร่ เพื่อเก็บรวบรวมพันธุกรรมพืชนำมาปลูกรักษาไว้ในสภาพธรรมชาติ เพื่อเป็นแหล่งอนุรักษ์และรวบรวมพันธุ์พืชหายากหรือใกล้จะสูญพันธุ์ เพื่อให้ผู้สนใจ ทั้งนักเรียน นักศึกษา และประชาชนทั่วไป ได้เข้ามาหาประโยชน์จากการศึกษาเรียนรู้พรรณไม้ที่ปลูกรวบรวมพันธุ์ไว้กว่า 600 ชนิด ขณะเดียวกันยังเป็นการเพิ่มพื้นที่สีเขียวให้แก่กรุงเทพฯ และยังช่วยปกป้องการฉกฉวยการใช้ประโยชน์พันธุ์พืชของไทยโดยชาวต่างชาติ ภายใต้อนุสัญญาว่าด้วยความหลากหลายทางชีวภาพด้วย

ทั้งนี้ กรมวิชาการเกษตรได้จัดทำสวนแห่งนี้ ร่วมกับศูนย์เรียนรู้การผลิตพืชตามแนวพระราชดำริเกษตรทฤษฎีใหม่ ซึ่งอยู่ในบริเวณเดียวกัน เพื่อน้อมเกล้าฯ ถวายสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เนื่องในวโรกาสที่ทรงเจริญพระชนมายุ 55 พรรษาในปี 2553 นี้ ซึ่งทรงพระราชทานชื่อสวนว่า "สวนเฉลิมพระเกียรติ 55 พรรษา"

แปลงอนุรักษ์พรรณไม้ถูกตกแต่งในรูปแบบสวนสวยงาม แยกพันธุ์ไม้ออกเป็นหมวดหมู่ ประกอบด้วย กลุ่มผักพื้นบ้าน กลุ่มไม้หอม กลุ่มปาล์มไทย กลุ่มไม้พื้นเมือง กลุ่มไม้เศรษฐกิจ กลุ่มพืชสมุนไพร และกลุ่มไผ่ ซึ่งมีพันธุ์ไม้ทั่วไป 563 ชนิด และพันธุ์ไม้หายาก 55 ชนิด บางชนิดเป็นพันธุ์พืชหายากที่ใกล้จะสูญพันธุ์ หากไม่อนุรักษ์พันธุ์เอาไว้ อนาคตอาจสูญหายไปจากประเทศไทยได้

สำหรับพันธุ์ไม้หายากในกลุ่มผักพืชบ้าน 4 ชนิด ได้แก่ ดีปลากั้ง ผักเฮือด มะแขว่น สะแล กลุ่มไม้หอมหายาก 7 ชนิด ได้แก่ ข้าวหลาม จันอิน จำปูน มณฑาดอย มะป่วน โมกหลวง อรพิม พืชตระกูลปาล์มหายาก 10 ชนิด ได้แก่ กะพ้อ ค้อ ปาล์มจ้าเมืองถลาง ปาล์มเจ้าเมืองตรัง ปาล์มนเรศวร ปาล์มบังสูรย์ มะพร้าวซอ ลาน ศรีสยาม หมากเตี้ย

พืชพื้นเมืองหายาก 26 ชนิด ได้แก่ กล้วยน้อย (นมแมว) กล้วยลิง กลึงกล่อม กันภัยมหิดล กาญจนิกา ขมิ้นเครือ คำมอกหลวง จำปีสิรินธร ช้างน้าว ตาว ตาหมัด ทองกวาวเหลือง นมช้าง นิ้วมือพระนารายณ์ เบญ (ตะขบป่า) ประคำไก่พระเจ้าห้าพระองค์ พี้จั่น มะค่าแต้ มะตาด แฟบ มะยางต้น มะเลื่อม มะสัง ยางเครือ (คุย) ยางบง พืชเศรษฐกิจ 2 ชนิด ได้แก่ เทพธาโร ยายถีบหลาน และพืชสมุนไพร 6 ชนิด ได้แก่ การบูร เปล้าน้อย พลังเลือดม้า มะหลอด สีฟันคนฑา และอบเชย เป็นต้น

ผอ.สถาบันวิจัยพืชสวนกล่าวว่า กรมวิชาการเกษตรได้จัดทำป้ายบอกชื่อต้นไม้ทุกต้นในแปลงอนุรักษ์พรรณไม้ เพื่อให้ง่ายต่อการเรียนรู้และจดจำชื่อพร้อมลักษณะ ขณะนี้ได้เตรียมจัดเจ้าหน้าที่ไว้คอยนำชมสวนพร้อมให้ความรู้ควบคู่ไปด้วย โดยกรมวิชาการเกษตรจะเริ่มเปิดสวนให้ผู้สนใจเข้าชมแปลงอนุรักษ์พรรณไม้หายากได้ ภายหลังพิธีเปิดสวนเฉลิมพระเกียรติ 55 พรรษา ซึ่งสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จะเสด็จฯ เป็นองค์ประธานพิธีเปิดสวนในวันที่ 19 มีนาคม 2553 เวลา 09.00 น. จึงขอเรียนเชิญประชาชนทั่วไปมาเข้าร่วมเฝ้ารับเสด็จตามวันและเวลาดังกล่าว

สำหรับโรงเรียนหรือสถาบันการศึกษาที่สนใจนำนักเรียน-นักศึกษาเข้าเยี่ยมชมแปลงอนุรักษ์พรรณไม้หายาก สามารถติดต่อสอบถามได้ที่ สถาบันวิจัยพืชสวน กรมวิชาการเกษตร โทร.0-2579-0583 หรือ 0-2940-5484.