ข้อตกลงสหรัฐฯ-อิหร่าน : ความคืบหน้าล่าสุด

(ภาพประกอบ) ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐอเมริกา ถือเอกสารที่ลงนามข้อตกลงกับอิหร่านเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลาง ภายในพระราชวังแวร์ซายส์ ทางตะวันตกเฉียงใต้ของกรุงปารีส และประธานาธิบดีมาซูด ปีเซชเคียน ของอิหร่าน ถือเอกสารบันทึกความเข้าใจที่เขาลงนามเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลาง เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน (Photo by Handout / various sources / IRINN via AFPTV / IRIB / AFP)

นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน ถือบันทึกความเข้าใจหลังจากลงนามในฐานะผู้ไกล่เกลี่ยสันติภาพเพื่อยุติสงครามในตะวันออกกลาง ที่กรุงอิสลามาบัด เมื่อวันที่ 18 มิถุนายน (Photo by Pakistan's Prime Minister Office / AFP)

สหรัฐอเมริกาและอิหร่านได้ลงนามในข้อตกลงเพื่อยุติสงครามตะวันออกกลาง โดยมีพิธีลงนามในวันศุกร์ที่สวิตเซอร์แลนด์ซึ่งจะเป็นการเริ่มต้นช่วงเวลาการเจรจาขั้นสุดท้าย 60 วัน

บันทึกความเข้าใจฉบับนี้มีเป้าหมายเพื่อยุติความขัดแย้งที่ยืดเยื้อมาหลายเดือน ซึ่งเริ่มต้นจากการโจมตีอิหร่านโดยสหรัฐฯ และอิสราเอลในเดือนกุมภาพันธ์ ส่งผลให้เกิดความวุ่นวายไปทั่วภูมิภาคและสั่นคลอนเศรษฐกิจโลก

- ราคาน้ำมันร่วง -

ราคาน้ำมันดิบเบรนท์ทะเลเหนือซึ่งเป็นราคาน้ำมันมาตรฐานสากล ลดลง 2.1% เหลือ 77.87 ดอลลาร์ต่อบาร์เรล ในช่วงเช้าของวันพฤหัสบดี

- สหรัฐฯ และอิหร่านยืนยันการลงนาม -

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ ลงนามในบันทึกความเข้าใจเมื่อวันพุธ หลังจากเข้าร่วมการประชุมสุดยอด G7 ในฝรั่งเศส ระหว่างงานเลี้ยงอาหารค่ำใต้แสงเทียนที่พระราชวังแวร์ซาย

เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวโดยสำนักข่าว IRNA ของรัฐบาลว่า เอกสารดังกล่าวเสร็จสมบูรณ์แล้วด้วยการลงนามของประธานาธิบดีทั้งสอง

- มีผลบังคับใช้ทันที -

นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ ของปากีสถาน ระบุว่า บันทึกความเข้าใจจะมีผลบังคับใช้ทันที โดยขั้นตอนแรก สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านจะเปิดช่องแคบฮอร์มุซและสหรัฐอเมริกาจะยกเลิกการปิดล้อมทางทะเลทันที

ชารีฟยังยืนยันว่าปากีสถานจะเป็นเจ้าภาพจัดพิธีในสวิตเซอร์แลนด์วันศุกร์ เพื่อรำลึกถึงเหตุการณ์สำคัญนี้และเริ่มต้นการเจรจาระดับเทคนิค

- อิหร่านจะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเรือ -

รัฐบาลเตหะรานย้ำแผนการที่จะเรียกเก็บค่าธรรมเนียมเรือที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซหลังจากครบกำหนด 60 วันตามที่ระบุไว้ในเอกสาร

หัวหน้าผู้เจรจาของอิหร่านกล่าวในการสัมภาษณ์ที่ออกอากาศทางสถานีโทรทัศน์ของรัฐว่าช่องแคบฮอร์มุซจะไม่กลับไปสู่สภาพก่อนสงคราม

"อิหร่านมีสิทธิในอธิปไตยเหนือช่องแคบฮอร์มุซ และแน่นอนว่าเราจะได้รับค่าตอบแทนสำหรับการบริการ" โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลิบาฟ กล่าว

- เงื่อนไขของข้อตกลง -

เอกสารระบุว่ารัฐบาลเตหะรานตกลงที่จะลดปริมาณยูเรเนียมเสริมสมรรถนะภายใต้การกำกับดูแลของสหประชาชาติ ซึ่งเจ้าหน้าที่สหรัฐฯ ระบุว่าเป็นชัยชนะครั้งใหญ่

อิหร่านยืนยันซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าประเด็นนิวเคลียร์จะถูกหารือในการเจรจาครั้งต่อไปหลังจากลงนามข้อตกลงเบื้องต้นแล้วเท่านั้น

ข้อตกลงนี้อนุญาตให้รัฐบาลเตหะรานกลับมาขายน้ำมันได้ ในขณะที่มาตรการคว่ำบาตรทั้งหมดจะถูกยกเลิกหากบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้ายหลังจากช่วงเวลาการเจรจา 60 วัน

อิหร่านอาจได้รับเงินทุนฟื้นฟูมูลค่า 300,000 ล้านดอลลาร์ ขณะที่รัฐบาลวอชิงตันไม่มีข้อผูกมัดที่จะต้องร่วมสมทบทุนดังกล่าว

- ทรัมป์ขู่โจมตีอิหร่าน -

ทรัมป์เตือนอิหร่านเมื่อวันพุธว่า เขาพร้อมที่จะกลับมาใช้ปฏิบัติการทางทหารอีกครั้ง หากรัฐบาลเตหะรานไม่ปฏิบัติตามพันธกรณี

"ถ้าพวกเขายังไม่ประพฤติตัวดี เราจะกลับไปทิ้งระเบิดใส่หัวพวกเขาอีกครั้ง" ทรัมป์กล่าวในการประชุมสุดยอด G7

- โจมตีเลบานอน -

กองทัพอิสราเอลประกาศเมื่อวันพฤหัสบดีว่า ทหารอิสราเอลเสียชีวิต 1 นายในการสู้รบทางตอนใต้ของเลบานอนเมื่อวันก่อน และยังมีทหารบาดเจ็บอีก 7 นาย

ข้อตกลงระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านมีจุดมุ่งหมายเพื่อยุติสงครามในทุกแนวรบ รวมถึงในเลบานอน

อย่างไรก็ตาม นายกรัฐมนตรีเบนจามิน เนทันยาฮู ระบุว่ากองกำลังอิสราเอลจะยังคงอยู่ในเลบานอน เพื่อต่อสู้กับกลุ่มติดอาวุธฮิซบุลเลาะห์ที่ได้รับการสนับสนุนจากอิหร่าน

นาอิม กัสเซ็ม หัวหน้ากลุ่มฮิซบุลเลาะห์ เรียกข้อตกลงนี้ว่าเป็นชัยชนะครั้งยิ่งใหญ่ และเรียกร้องให้เลบานอนใช้โอกาสนี้ขับไล่กองกำลังอิสราเอลออกไป.