อิหร่านยืนกรานแผนเปิดช่องแคบฮอร์มุซ แม้โดนสหรัฐฯ ปฏิเสธ

อิหร่านยืนกรานเงื่อนไขในการเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แม้ว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว และทำให้สงครามในตะวันออกกลางยังคงติดอยู่ในภาวะชะงักงัน

อับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน (ซ้าย) มองดูการประชุมสมัชชาใหญ่แห่งสหประชาชาติ ครั้งที่ 81 ณ สำนักงานใหญ่สหประชาชาติ ในนครนิวยอร์ก เมื่อวันที่ 23 กันยายน (Photo by Alexi J. Rosenfeld / GETTY IMAGES NORTH AMERICA / Getty Images via AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันอาทิตย์ที่ 27 กันยายน 2569 ระบุว่า อิหร่านยังคงยืนกรานเงื่อนไขการกลับมาเปิดเส้นทางน้ำในช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้ง แม้ว่าประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ ของสหรัฐฯ เพิ่งปฏิเสธข้อเสนอดังกล่าว

เส้นทางนี้เป็นกุญแจสำคัญในการจัดหาพลังงานของโลก และขณะนี้เป็นศูนย์กลางของความขัดแย้งระหว่างรัฐบาลวอชิงตันและเตหะราน ซึ่งปะทุขึ้นเมื่อเกือบ 7 เดือนที่แล้ว

แผนของอิหร่านเรียกร้องให้ยุติการสู้รบทั้งหมดในตะวันออกกลาง รวมถึงในเลบานอน และกลับไปสู่เงื่อนไขในข้อตกลงหยุดยิงที่ล่มสลายไปเมื่อไม่กี่เดือนก่อน ตามการระบุของอับบาส อาราคชี รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่าน

ข้อตกลงที่อ้างถึงนั้นเรียกร้องให้มีการปล่อยทรัพย์สินของอิหร่านที่ถูกอายัด, การยกเลิกมาตรการคว่ำบาตรน้ำมันอิหร่าน และการยุติการปิดล้อมทางทะเลของสหรัฐฯ

"เงื่อนไขของเราชัดเจน และการดำเนินการใดๆ เพื่อเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งขึ้นอยู่กับการปฏิบัติตามเงื่อนไขเหล่านี้ เราจะไม่ถอยจากเงื่อนไขเหล่านี้"

"เราไม่เคยปิดประตูสู่การทูตหรือการเจรจา แต่ในขณะเดียวกัน เราก็ไม่เคยยอมถอยจากสิทธิ์ของเรา" อาราคชีกล่าว

แต่ทรัมป์กล่าวเมื่อวันเสาร์ว่าเขาปฏิเสธข้อตกลงหยุดยิงล่าสุดนี้

"พวกเขาต้องการทำข้อตกลงที่จะเปิดช่องแคบทันที เพราะพวกเขากำลังเสียเปรียบอย่างมาก พวกเขาต้องการทำข้อตกลง และผมคิดว่านั่นก็ดี ผมเองก็ชอบทำข้อตกลงเช่นกัน" ผู้นำสหรัฐกล่าวกับผู้สื่อข่าว

ไมค์ วอลซ์ เอกอัครราชทูตสหรัฐประจำสหประชาชาติ กล่าวหารัฐบาลเตหะรานว่าเรียกร้องมากเกินไปเพื่อแลกกับการกลับสู่โต๊ะเจรจา

"ผมคิดว่านี่เป็นความพยายามที่ค่อนข้างไร้จริยธรรมที่จะนำบางสิ่งบางอย่างมาวางบนโต๊ะเจรจา ทั้งๆ ที่พวกเขารู้ว่ามันยอมรับไม่ได้ที่จะมีการยกเลิกการปิดล้อม, การคว่ำบาตรระหว่างประเทศ และการเข้าถึงทรัพย์สินมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ เพียงเพื่อจะพูดคุย" ทูตสหรัฐกล่าว

"ผมคิดว่ามันเป็นเรื่องที่เข้าใจได้ไม่ยากที่ประธานาธิบดีไม่ค่อยมีความเชื่อมั่นในครั้งนี้ หลังจากที่เราเพิ่งพยายามเมื่อไม่กี่เดือนก่อน" เขากล่าวเสริม

อย่างไรก็ตาม อาราคชีระบุว่าชาวอิหร่านได้เห็นปฏิกิริยาแรกจากประธานาธิบดีสหรัฐฯ แล้ว แต่จนถึงขณะนี้ ยังไม่มีการแจ้งข้อมูลใดๆ จากผู้ไกล่เกลี่ย

"เรากำลังรอให้ผู้ไกล่เกลี่ยแจ้งจุดยืนที่ชัดเจนให้เราทราบ และเราจะตัดสินใจโดยอิงจากข้อมูลเหล่านั้น" รัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าว

ขณะเดียวกัน กองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านทำการยึดโดรนใต้น้ำของสหรัฐฯ ได้ในช่องแคบฮอร์มุซ

พวกเขาระบุว่ายานใต้น้ำดังกล่าวถูกใช้เพื่อวัตถุประสงค์ในการสอดแนม และขณะนี้อยู่ในมือผู้เชี่ยวชาญของกองกำลัง เพื่อกู้คืนข้อมูล

ทั้งนี้ รัฐบาลวอชิงตันและเตหะรานลงนามในบันทึกความเข้าใจเมื่อเดือนมิถุนายน ซึ่งมีเป้าหมายเพื่อยุติสงคราม, เปิดช่องแคบอีกครั้ง และเริ่มต้นการเจรจาเกี่ยวกับโครงการนิวเคลียร์ของอิหร่าน

แต่ข้อตกลงดังกล่าวล้มเหลวในเวลาต่อมาไม่นาน เมื่ออิหร่านโจมตีใส่เรือพาณิชย์ในช่องแคบฮอร์มุซ โดยกล่าวหาว่าเรือเหล่านั้นเบี่ยงเบนจากเส้นทางที่ได้รับอนุมัติ

อิหร่านกำหนดให้เรือต้องขออนุญาตก่อนแล่นผ่าน โดยอ้างเหตุผลด้านความมั่นคงและอธิปไตย

เรือที่ปฏิเสธมักถูกโจมตีเป็นประจำ ในขณะที่สหรัฐฯ โจมตีทางอากาศต่อพื้นที่ชายฝั่งของอิหร่านเป็นระยะเพื่อตอบโต้

ที่สหประชาชาติ รัฐมนตรีต่างประเทศของซาอุดีอาระเบียระบายว่า ประชาคมระหว่างประเทศขาดความรับผิดชอบและล้มเหลวในการทำหน้าที่รักษาช่องแคบฮอร์มุซและบับอัลมันดับให้เปิดอยู่เสมอ

"ราชอาณาจักรปฏิเสธการใช้เส้นทางสำคัญเหล่านี้ของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเป็นเครื่องมือในการกดดัน, ข่มขู่ หรือทำลายผลประโยชน์ของรัฐ" เขากล่าว โดยเน้นย้ำถึงความสำคัญของเส้นทางน้ำเหล่านี้ต่อความมั่นคงด้านพลังงานของโลก

สำนักงานของประธานาธิบดีอิหร่านรายงานว่า ที่นครนิวยอร์ก ประธานาธิบดีได้พบกับเลขาธิการสหประชาชาติและเปิดเผยว่าอิหร่านไม่ได้ถอนตัวจากโต๊ะเจรจา แต่จากประสบการณ์ในอดีต อิหร่านไม่ไว้วางใจสหรัฐอเมริกาอีกต่อไปแล้ว

อาราคชีกล่าวที่สหประชาชาติว่า "อิหร่านได้ส่งแผนการที่ชัดเจนภายใน 7 วันไปยังสหรัฐอเมริกา ผ่านทางกาตาร์ หากเงื่อนไขที่จำเป็นครบถ้วน ช่องแคบจะเปิดใหม่ได้ และการเดินเรือตามปกติจะกลับคืนมาภายใน 7 วัน โดยตอนนี้ทางเลือกขึ้นอยู่กับสหรัฐอเมริกาแล้ว"

สำนักข่าวทัสนิมรายงานคำพูดของฮอสเซน โมเฮบี โฆษกของกองกำลังพิทักษ์ปฏิวัติอิหร่านว่า "เราจะไม่หยุดลงโทษสหรัฐอเมริกาจนกว่าพวกเขาจะปฏิบัติตามเงื่อนไขทั้งหมด"

โมเฮบีเคยให้สัมภาษณ์เมื่อวันอังคารว่า การยุติการสู้รบในเยเมนก็เป็นหนึ่งในข้อเรียกร้องของอิหร่านเช่นกัน.