'ฮอนดูรัส' คือสัญญาณเตือนการเลือกข้างของไต้หวัน

ฮอนดูรัสเป็นอีกประเทศหนึ่งที่ต้องการผูกสัมพันธไมตรีกับจีน และเป็นสัญญาณส่งถึงไต้หวันที่ยังเลือกข้างอยู่ฝ่ายสหรัฐอเมริกา ซึ่งนับวันจะสูญเสียอิทธิพลทางการเมืองในละตินอเมริกามากขึ้นเรื่อยๆ

เมื่อสัปดาห์ที่แล้ว ซิโอมารา คาสโตร-ประธานาธิบดีฝ่ายซ้ายของฮอนดูรัสทวีตข้อความ ความสัมพันธ์ระหว่างฮอนดูรัสและไต้หวันซึ่งมีมาตั้งแต่ปี 1965 กำลังจะสิ้นสุดลงแล้ว เธอมอบหมายให้ เอดูอาร์โด เรอินา-รัฐมนตรีต่างประเทศเป็นผู้ริเริ่มกระบวนการสร้างความสัมพันธ์กับประเทศสาธารณรัฐประชาชนจีน “เรากำลังตามกระแสโลก แม้ว่าเราจะช้าไปแล้วก็ตาม” เรอินากล่าว ทำให้เชื่อได้ว่าความเคลื่อนไหวนี้จะนำการลงทุนและการค้าเข้าสู่ประเทศฮอนดูรัสมากขึ้น

เรอินาแสดงจุดยืนชัดเจนว่าฮอนดูรัสหมายความอย่างไร ไต้หวันเคยได้รับการร้องขอให้เพิ่มความช่วยเหลือทางการเงินประจำปีเป็นสองเท่าจาก 50 ล้านดอลลาร์ก่อนหน้านี้ พร้อมเจรจาหนี้ครั้งใหม่จำนวน 600 ล้านดอลลาร์ แต่ฮอนดูรัสกลับไม่ได้รับคำตอบที่น่าพอใจ การเปลี่ยนไปเลือกข้างจีนอาจทำให้ฮอนดูรัสรอดพ้นจากวิกฤตขาดแคลนพลังงานและหนี้สินต่างประเทศดีขึ้นได้ เรอินาชี้แจงว่า “เราต้องการเงินลงทุน ความร่วมมือจากต่างชาติ และแนวทางปฏิบัติ ไม่ใช่แค่อุดมการณ์อย่างเดียว”

จีนสามารถหยิบยื่นให้ได้ทุกอย่าง – บริษัท Sinohydro ก่อตั้งในฮอนดูรัสมานานหลายปีแล้ว มันเป็นบริษัทลูกของ Power Construction Corporation of China ซึ่งสร้างสถานีไฟฟ้าพลังน้ำ Patuca III มูลค่า 300 ล้านดอลลาร์และเพิ่งเปิดใช้ไปเมื่อปี 2021 ปีนี้การก่อสร้าง Patuca II มูลค่า 800 ล้านดอลลาร์กำลังจะเริ่มขึ้น ในขณะที่ไต้หวันให้การสนับสนุนเพียงแค่โครงการด้านเทคโนโลยีและการศึกษาที่แทบจับต้องอะไรไม่ได้มาโดยตลอด

นอกจากนั้น จีนยังเสนอเงินกู้ดอกเบี้ยต่ำ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของโครงการริเริ่มโครงสร้างพื้นฐาน ‘Belt and Road’ ตั้งแต่ปี 2014 นิการากัวได้วางแผนที่จะสร้างคลองร่วมกับพันธมิตรจีน เพื่อเป็นทางเลือกแทนคลองปานามา และนับตั้งแต่มีการสถาปนาความสัมพันธ์ทางการทูตในปี 2021 รัฐบาลเผด็จการของ ดาเนียล ออร์เตกา ก็ได้ดำเนินการข้อตกลงการค้ากับจีนเช่นกัน จุดมุ่งหมายของนิการากัวก็เพื่อลดการพึ่งพาสหรัฐอเมริกา

รัฐบาลไต้หวันเคยเตือนฮอนดูรัสว่าอย่า “ตกหลุมพรางของจีน” รัฐบาลปักกิ่งไม่เคยสนใจกับสวัสดิภาพของชาวฮอนดูรัส หากต้องการเพียงแค่ทำให้ไต้หวันอ่อนแอลง แต่ถึงอย่างนั้น ไต้หวันยังสูญเสียอำนาจและบทบาทในภูมิภาคนี้ต่อไป อเมริกากลางและทะเลแคริบเบียนเคยมีสัมพันธภาพทางการทูตที่ดีกับไต้หวันมาก่อน และไต้หวันเคยเปิดคลังช่วยเหลือทางการเงินจำนวนหลายล้าน รวมทั้งลงทุนในประเทศเหล่านี้ที่ยอมโหวตให้ไต้หวันในเวทีสหประชาชาติ

แต่จีนก็รุกคืบทำลายข้อต่อของไต้หวัน ปี 2007 คอสตาริกาย้ายข้างมาฝ่ายจีน ปานามาตามมาในปี 2017 สาธารณรัฐโดมินิกันและเอลซัลวาดอร์ในปี 2018 และนิการากัวในปี 2021 ตอนนี้ฮอนดูรัสเข้ามาสมทบ จาก 12 ประเทศ “ศักดิ์สิทธิ์” ที่เคยยอมรับไต้หวันเป็นประเทศในเวทีโลก ยามนี้เหลือเพียงกัวเตมาลา, เบลีซ, เฮติ และปารากวัยเท่านั้น

การตัดสินใจของซิโอมารา คาสโตรเป็นไปตามความคาดหมาย เธอเคยประกาศชัดเจนตั้งแต่ตอนหาเสียงเมื่อปี 2021 แล้วว่า จะนำพาฮอนดูรัสไปอยู่เคียงข้างจีน กระทั่งเธอได้รับเลือกเป็นประธานาธิบดีและเข้ารับตำแหน่งในเดือนมกราคม 2022 มีความพยายามในการล็อบบี้จากอเมริกาเพื่อให้เธอเปลี่ยนใจ ประธานาธิบดีโจ ไบเดนส่งเจ้าหน้าที่ฝ่ายบริหารไปเจรจา แต่ประเด็นหลักอยู่ที่การหนุนฮอนดูรัสให้เป็นหุ้นส่วนสำคัญในการพยายามควบคุมการไหลเข้าของคลื่นผู้อพยพจากอเมริกากลางไปยังสหรัฐอเมริกา

และเพื่อยับยั้งการย้ายถิ่นฐาน รองประธานาธิบดีกมลา แฮร์ริสถึงกับต้องเดินทางไปเยือนภูมิภาคนี้ในปี 2021 พร้อมโครงการมูลค่าหลายพันล้านดอลลาร์ และเดินทางไปยังเมืองหลวงเตกูซิกัลปาเพื่อร่วมพิธีสาบานตนเข้ารับตำแหน่งของคาสโตรในเดือนมกราคม 2022 แต่ความคลั่งไคล้ในเสน่ห์ของอเมริกาได้มลายหายไปแล้ว

เรอินา-รัฐมนตรีต่างประเทศรีบย้ำว่า การยอมรับจีนของฮอนดูรัสไม่ได้หมายถึงการยุติความสัมพันธ์กับสหรัฐอเมริกา แต่การตัดสินใจหันหลังให้กับไต้หวัน ซึ่งเป็นพันธมิตรของสหรัฐอเมริกานั้น เป็นเครื่องบ่งชี้ว่า อเมริกาสูญเสียอิทธิพลในภูมิภาคนี้ให้กับจีนแล้วจริงๆ.