อัยการฟ้องศาลโลก ดูเตอร์เตสั่งการสังหารจริงในฟิลิปปินส์

ศาลอาญาระหว่างประเทศได้รับฟังคำฟ้องจากอัยการว่า โรดริโก ดูเตอร์เตสั่งการฆาตกรรมและเจาะจงสังหารเหยื่อบางรายในสงครามปราบปรามยาเสพติด ในการเริ่มต้นพิจารณาคดีต่ออดีตประธานาธิบดีฟิลิปปินส์

ผู้ประท้วงที่แสดงการสนับสนุนอดีตประธานาธิบดีโรดริโก ดูเตอร์เต ของฟิลิปปินส์ ถือป้ายที่มีข้อความว่า "พาเขากลับบ้าน" อยู่หน้าศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) ในกรุงเฮก ประเทศเนเธอร์แลนด์ เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ (Photo by Simon Wohlfahrt / AFP)

เอเอฟพีรายงาน เมื่อวันจันทร์ที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 กล่าวว่า การพิจารณาคดีต่อโรดริโก ดูเตอร์เต อดีตประธานาธิบดีฟิลิปปินส์เริ่มต้นขึ้นแล้วในกรุงเฮกของเนเธอร์แลนด์

มาเม มันดิเย เนียง อัยการผู้ช่วยของศาลอาญาระหว่างประเทศ (ICC) กล่าวว่า การพิจารณาคดีครั้งนี้มีการยืนยันข้อกล่าวหาต่ออดีตผู้นำฟิลิปปินส์ที่ว่าเขาเป็นผู้สั่งการฆาตกรรมและเจาะจงสังหารเหยื่อบางรายด้วยตนเองในสงครามปราบปรามยาเสพติด และผู้พิพากษาจะใช้เวลาระยะหนึ่งในการตัดสินใจว่าจะเปิดการพิจารณาคดีเต็มรูปแบบกับดูเตอร์เตหรือไม่

ดูเตอร์เต วัย 80 ปี ไม่ได้มาปรากฏตัว เนื่องจากศาลอนุญาตตามคำขอของฝ่ายจำเลยให้เขาไม่ต้องมาฟังการไต่สวน แม้ว่าตัวเขามีสุขภาพแข็งแรงพอที่จะเข้าร่วมการพิจารณาคดีได้ก็ตาม

หลังจากเสร็จสิ้นการพิจารณาคดี ผู้พิพากษาจะมีเวลา 60 วันในการออกคำตัดสินเป็นลายลักษณ์อักษรว่าเขาควรเผชิญกับการพิจารณาคดีเต็มรูปแบบหรือไม่

เนียงกล่าวว่า ดูเตอร์เตมีบทบาทสำคัญในการสั่งการให้สังหารผู้ต้องสงสัยค้ายาเสพติดและผู้เสพยาด้วยวิธีนอกกระบวนการยุติธรรม ทั้งในตอนที่ดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีเมืองดาเวาและในฐานะประธานาธิบดี

"เขาอนุมัติการฆาตกรรมและเจาะจงเหยื่อบางรายด้วยตนเอง" เนียงกล่าว

นิโคลัส คอฟแมน ทนายความฝ่ายจำเลยของดูเตอร์เต โต้กลับโดยเรียกข้อกล่าวหาเหล่านี้ว่า "ไม่ถูกต้องอย่างร้ายแรงและมีแรงจูงใจทางการเมือง"

คอฟแมนกล่าวว่า ดูเตอร์เตยืนหยัดอยู่เบื้องหลังมรดกของเขาอย่างแน่วแน่ และยืนยันความบริสุทธิ์ของตนเอง

คอฟแมนยอมรับว่าลูกความของเขาเป็นดั่ง "ปรากฏการณ์ที่ไม่เหมือนใคร" ผู้ซึ่งมีความกระตือรือร้นในแบบของตนเองและเต็มไปด้วยคุณลักษณะของ "คำพูดเกินจริง, การโอ้อวด และวาทศิลป์"

อย่างไรก็ตาม เขาตำหนิฝ่ายอัยการว่าเลือกเฉพาะส่วนที่ต้องการ จากคำพูดของดูเตอร์เต โดยเสริมว่าคำพูดหลายส่วนของอดีตผู้นำฯเพียงเน้นย้ำถึงความสำคัญของการปฏิบัติตามกฎหมายเท่านั้น

มีกลุ่มผู้ประท้วงจากฝ่ายตรงข้ามของดูเตอร์เตม่รวมตัวปักหลักอยู่ด้านนอกศาลตั้งแต่ช่วงเช้า

แพทริเซีย เอนริเกซ นักวิจัยวัย 36 ปี กล่าวว่า นี่เป็นช่วงเวลาทางประวัติศาสตร์สำหรับเหยื่อของอาชญากรรมที่ถูกกล่าวหาโดยดูเตอร์เต

"มันเต็มไปด้วยอารมณ์, มันเต็มไปด้วยความหวัง และมันก็เจ็บปวดมากเช่นกัน ฉันหวังว่าชาวฟิลิปปินส์ทุกคนและทุกคนในโลกจะยืนหยัดเคียงข้างเรา, ยืนหยัดเพื่อความจริง, ยืนหยัดเพื่อความยุติธรรม และยืนหยัดเพื่อความรับผิดชอบ" เธอกล่าวผ่านสื่อ

อย่างไรก็ตาม อัลโด วิลลาร์ตา เชฟวัย 35 ปี กล่าวว่า การที่ศาลระหว่างประเทศกำลังพิจารณาคดีอดีตผู้นำของฟิลิปปินส์นั้น เป็นเหมือนการตบหน้าประเทศของเขา

"เราต้องทนทุกข์ทรมานจากการเป็นอาณานิคมมานานแล้ว อีกทั้งการจำคุกก็เป็นการละเมิดสิทธิมนุษยชนของดูเตอร์เตด้วย" เขากล่าว

ดูเตอร์เตเผชิญข้อหาอาชญากรรมต่อมนุษยชาติ 3 กระทง โดยอัยการกล่าวหาว่าเขามีส่วนเกี่ยวข้องกับการฆาตกรรมอย่างน้อย 76 คดี ระหว่างปี 2013 ถึง 2018

จำนวนผู้เสียชีวิตที่แท้จริงในช่วงหาเสียงของเขาในฟิลิปปินส์นั้น คาดว่ามีจำนวนหลายพันราย และทนายความของเหยื่อโน้มน้าวต่อศาลว่าการพิจารณาคดีอย่างเต็มรูปแบบอาจกระตุ้นให้ครอบครัวอื่นๆ ออกมาเปิดเผยเรื่องราวมากขึ้น

ฝั่งอัยการกล่าวว่า ข้อหาฆาตกรรมเป็นเพียงเศษเสี้ยวของจำนวนผู้เสียชีวิตที่แท้จริง นอกจากนี้หลักฐานยังแสดงให้เห็นว่าดูเตอร์เตสังหารประชาชนของตนเองหลายพันราย ทั้งชาย, หญิง และเด็กชาวฟิลิปปินส์

อัยการแสดงวิดีโอหลายคลิปที่ดูเตอร์เตขู่ฆ่าอาชญากร พร้อมกล่าวว่า "เขาสัญญาซ้ำแล้วซ้ำเล่าว่าจะฆ่าคน เขาพูดอย่างนั้น เขาทำอย่างนั้น นั่นคือตัวตนของเขา"

ดูเตอร์เตซึ่งดำรงตำแหน่งประธานาธิบดีระหว่างปี 2016 ถึง 2022 ถูกจับกุมในกรุงมะนิลาเมื่อเดือนมีนาคมปีที่แล้ว, ถูกส่งตัวไปยังเนเธอร์แลนด์ และถูกควบคุมตัวอยู่ที่หน่วยกักกันของศาลอาญาระหว่างประเทศที่เรือนจำชเวนนิงเงิน (Scheveningen) ตั้งแต่นั้นมา

เขาเข้าร่วมการพิจารณาคดีครั้งแรกสามวันต่อมาผ่านทางวิดีโอลิงก์ โดยปรากฏตัวในสภาพมึนงง, อ่อนแรง และพูดน้อยมาก

ข้อกล่าวหาแรกจากสามข้อกล่าวหาหลักต่อดูเตอร์เต เกี่ยวข้องกับการมีส่วนร่วมในการก่อเหตุฆาตกรรม 19 คดีที่เกิดขึ้นระหว่างปี 2013 ถึง 2016 ขณะที่เขาดำรงตำแหน่งนายกเทศมนตรีเมืองดาเวา

ข้อกล่าวหาที่สองเกี่ยวข้องกับการฆาตกรรม 14 คดีของบุคคลที่เรียกว่า "เป้าหมายสำคัญ" ในปี 2016 และ 2017 ขณะที่เขาดำรงตำแหน่งประธานาธิบดี

ข้อกล่าวหาที่สามครอบคลุมการฆาตกรรม 43 คดีที่เกิดขึ้นระหว่างปฏิบัติการกวาดล้างผู้ต้องสงสัยเสพหรือค้ายาเสพติดระดับล่างทั่วประเทศฟิลิปปินส์ระหว่างปี 2016 ถึง 2018.