อิหร่าน ภาษี และไต้หวัน: ประเด็นสำคัญในการเยือนจีนของ ‘ทรัมป์’

คาดว่าโดนัลด์ ทรัมป์จะเดินทางถึงปักกิ่งในเย็นวันพุธ (ตามเวลาท้องถิ่น) ซึ่งจะเป็นประธานาธิบดีสหรัฐฯ คนแรกที่เยือนประเทศจีนในรอบเกือบสิบปี ความสัมพันธ์ระหว่างสองประเทศเย็นชาลงนับตั้งแต่การเยือนจีนครั้งล่าสุดของทรัมป์ในปี 2017 สาเหตุส่วนหนึ่งมาจากนโยบายภาษีที่เข้มงวดของทรัมป์ และข้อตกลงนิวเคลียร์อิหร่าน อันเป็นหัวข้อหลักในการหารือระหว่างเขากับประธานาธิบดีสี จิ้นผิงของจีน ซึ่งจะดำเนินไปจนถึงวันศุกร์

สงครามอิหร่าน

ความขัดแย้งทางทหารบดบังการเยือนจีนของทรัมป์ ขณะที่ปักกิ่งสนับสนุนการเจรจาสันติภาพที่ยั่งยืน แต่ทรัมป์ยังไม่สามารถบรรลุข้อตกลงกับเตหะรานได้ ก่อนออกเดินทางไปปักกิ่ง ประธานาธิบดีสหรัฐฯ กล่าวว่าเขาจะมีการ “สนทนาอย่างยาวนาน” กับสี จิ้นผิง เกี่ยวกับประเด็นนี้ ทรัมป์อธิบายว่าการตอบสนองของอิหร่านต่อข้อเสนอสันติภาพของสหรัฐฯ นั้นไม่เพียงพอ นอกจากนี้เขายังให้โอกาสการหยุดยิงซึ่งมีผลบังคับใช้ตั้งแต่เดือนเมษายนเพียง “หนึ่งเปอร์เซ็นต์” เท่านั้น เนื่องจากมีการสู้รบซ้ำแล้วซ้ำเล่าที่ช่องแคบฮอร์มูซ

น้ำมันอิหร่าน

ก่อนการเดินทางเยือนของทรัมป์ไม่นาน สหรัฐฯ ได้เพิ่มมาตรการคว่ำบาตรต่ออิหร่าน เกี่ยวกับการส่งออกน้ำมันไปยังจีน สาธารณรัฐประชาชนจีนเป็นผู้ซื้อน้ำมันรายใหญ่ของอิหร่าน ดังนั้นปักกิ่งจึงกดดันให้มีการเปิดช่องแคบฮอร์มูซอย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติหนึ่งในห้าของโลก

ภาษีศุลกากร

หลังจากชนะการเลือกตั้งเป็นประธานาธิบดีอีกครั้ง ทรัมป์ได้จุดชนวนสงครามการค้าที่ดุเดือดกับจีนผ่านภาษีพิเศษ โดยมีการเรียกเก็บภาษีนำเข้าเพิ่มเติมระหว่างกันสูงถึง 145 เปอร์เซ็นต์ การประชุมสุดยอดที่ปักกิ่งคาดว่าจะขยายระยะเวลาสงบศึกในความขัดแย้ง ซึ่งทั้งสองฝ่ายประกาศในเดือนตุลาคมระหว่างการประชุมที่เกาหลีใต้ จุดยืนของทรัมป์อ่อนแอลงจากการตัดสินของศาลฎีกาในเดือนกุมภาพันธ์ ที่ประกาศว่า ภาษีส่วนใหญ่ของเขาไม่ชอบด้วยกฎหมาย ในขณะเดียวกันการต่อสู้ทางกฎหมายเกี่ยวกับภาษีใหม่ยังคงดำเนินต่อไป

ข้อตกลงทางเศรษฐกิจ

ทำเนียบขาวคาดหวังว่าจะมีการลงนามข้อตกลงทางเศรษฐกิจหลายฉบับกับสาธารณรัฐประชาชนจีนในภาคส่วนต่าง ๆ เช่น การบิน การเกษตร และพลังงาน ทรัมป์เดินทางไปพร้อมกับผู้นำทางธุรกิจกว่าสิบคน ในบรรดาผู้ที่เดินทางไปปักกิ่ง ได้แก่ อีลอน มัสก์-ซีอีโอของเทสลาและสเปซเอ็กซ์, ทิม คุก-ซีอีโอของแอปเปิล และโรเบิร์ต ออทเบิร์ก-สมาชิกคณะกรรมการบริหารของโบอิ้ง นอกจากนี้ยังมีเอริค ทรัมป์-ลูกชายของทรัมป์ และลารา-ภรรยาของเขา ร่วมคณะด้วย เอริค ทรัมป์เป็นรองประธานของธุรกิจครอบครัว ดูแลด้านอสังหาริมทรัพย์และสกุลเงินดิจิทัล

สภาการค้า

ตามที่เจมิสัน กรีเออร์-ผู้แทนการค้าของทรัมป์กล่าว สหรัฐฯ และจีนมีแผนการที่จะจัดตั้ง “สภาการค้า” ร่วมกัน โดยมีจุดประสงค์เพื่อเป็นเวทีสำหรับการทำธุรกิจในด้านที่ถือว่าไม่เกี่ยวข้องกับการเมือง อย่างเช่น เครื่องใช้ไฟฟ้าสำหรับผู้บริโภค

แร่หายาก

มีรายงานว่าทรัมป์คาดหวังจะให้จีนเปลี่ยนใจเกี่ยวกับแร่หายากและโลหะสำคัญอื่น ๆ ในข้อพิพาททางการค้ากับวอชิงตัน เมื่อปีที่แล้วปักกิ่งเคยกำหนดข้อจำกัดการส่งออกผลิตภัณฑ์แร่หายาก ซึ่งใช้ในการผลิตแบตเตอรี เซมิคอนดักเตอร์ และมอเตอร์ไฟฟ้า เป็นต้น

ไต้หวัน

ทรัมป์ยังตั้งใจจะหารือเกี่ยวกับการส่งมอบอาวุธให้กับไต้หวันตามคำเรียกร้องของสี จิ้นผิง หลักการพื้นฐานที่สืบทอดมาตั้งแต่สมัยประธานาธิบดีโรนัลด์ เรแกน ผู้ยึดมั่นในหลักการอนุรักษ์นิยม ซึ่งกำหนดว่า วอชิงตันจะไม่ปรึกษาหารือกับปักกิ่งก่อนที่จะทำข้อตกลงด้านอาวุธดังกล่าว เมื่อเดือนธันวาคมปีที่แล้ว สหรัฐฯ ประกาศข้อตกลงด้านอาวุธมูลค่า 11 พันล้านดอลลาร์กับไต้หวัน จีนซึ่งถือว่าเกาะที่ปกครองด้วยระบอบประชาธิปไตยแห่งนี้เป็นมณฑลที่แยกตัวออกไป มองว่านี่เป็นการดูหมิ่น และต่อมาได้ทำการซ้อมรบทางทหารครั้งใหม่รอบ ๆ ไต้หวันเป็นการตอบโต้.