ประกันรายได้ ช่วยขับเคลื่อนเกษตรกร

ในเบื้องต้นมูลค่าความเสียหายของข้าวจากผลของน้ำท่วมในช่วงเดือนกันยายน-ตุลาคมปี 2564 อาจอยู่ที่ราว 6,300-8,400 ล้านบาท ซึ่งตั้งอยู่บนสมมติฐานว่าพื้นที่นาข้าวได้รับผลกระทบจากน้ำท่วมทั้งสิ้นราว 5 ล้านไร่ และเสียหายจากต้นข้าวตายไปประมาณ 30-40% ของพื้นที่นาข้าวทั้งหมดที่ได้รับผลกระทบจากน้ำท่วม

และแม้ผลผลิตข้าวบางส่วนจะได้รับความเสียหายจากน้ำท่วม แต่เนื่องจากปริมาณน้ำฝนที่อยู่ในเกณฑ์ดี เอื้อต่อการเพาะปลูกข้าวในภาพรวมทั้งปี ประกอบกับผลผลิตข้าวนาปรังไม่ได้รับผลกระทบจากภัยแล้งในช่วงต้นปี ทำให้ภาพรวมผลผลิตข้าวทั้งปี 2564 ยังอยู่ในเกณฑ์ดี ที่ราว 30 ล้านตัน หรือเพิ่มขึ้น 1.9% ขณะที่ราคาข้าวเฉลี่ยทั้งปี 2564 อาจอยู่ที่ราว 8,700-9,200 บาทต่อตัน หรือลดลง 18.9-23.3%

ทั้งนี้ แม้ในขณะนี้อิทธิพลของพายุคมปาซุได้คลี่คลายลงไปแล้ว ทำให้ในหลายพื้นที่ของภาคเหนือ ภาคตะวันออกเฉียงเหนือ และภาคกลาง ระดับน้ำที่ท่วมได้ลดลงไปบ้างแล้ว แต่เมื่อมองต่อไป ศูนย์วิจัยกสิกรไทย มองว่าในเดือนพฤศจิกายน-ธันวาคม 2564 ประเทศไทยน่าจะได้รับอิทธิพลจากพายุเขตร้อนตามฤดูกาลที่มีแนวโน้มรุนแรงในภาคใต้ ซึ่งจะส่งผลต่อปริมาณน้ำฝนให้อยู่ในระดับสูง ดังนั้นจึงยังคงต้องจับตาถึงระดับความรุนแรงของพายุที่อาจสร้างความเสียหายต่อผลผลิตยางพาราและปาล์มน้ำมัน ซึ่งเป็นพืชเกษตรหลักในภาคใต้อีกด้วย

อย่างไรก็ตาม ศูนย์วิจัยกสิกร ยังมองว่า จากการประเมินในเบื้องต้นที่ไม่ได้รวมความเสียหายด้านทรัพย์สิน (เช่น ถนน สะพาน เป็นต้น) และยังต้องมีการติดตามระยะเวลาและพื้นที่ที่ได้รับผลกระทบเป็นระยะ และอาจมีการทบทวนตัวเลขตามความเหมาะสมในระยะต่อไป รวมทั้งยังต้องติดตามสภาพภูมิอากาศในช่วงระยะข้างหน้าโดยเฉพาะความเสี่ยงจากน้ำท่วมในภาคใต้

และแม้การประเมินตัวเลขความเสียหายดังกล่าวในปีนี้ ที่อาจมีมูลค่าไม่มากเมื่อเทียบกับในอดีตที่มีน้ำท่วมรุนแรงล่าสุดของไทยเช่นในปี 2560 ทั้งในมิติของมูลค่าความเสียหายของข้าวและสัดส่วนมูลค่าความสูญเสียทางเศรษฐกิจในภาพรวมเศรษฐกิจระดับประเทศ แต่ในระดับภูมิภาค เหตุการณ์น้ำท่วมที่เกิดขึ้นย่อมส่งผลกระทบค่อนข้างมากต่อคนในพื้นที่ ที่ครัวเรือนก็เผชิญความยากลำบากอยู่ก่อนแล้วจากปัญหารายได้เกษตรกรผู้ปลูกข้าว (ราคาข้าวมีแนวโน้มลดลง) การมีงานทำ การเผชิญปัญหาสถานการณ์โควิด-19 รวมทั้งปัญหาในภาคธุรกิจ SMEs

ซึ่ง ศูนย์วิจัยกสิกรไทย ยังมองว่าในเดือนพฤศจิกายน 2564 เป็นช่วงผลผลิตข้าวนาปีออกสู่ตลาดมากที่สุด อาจส่งผลกดดันต่อราคาข้าวให้ปรับตัวลดลงจากปริมาณผลผลิตข้าวที่มีในระดับสูง และข้าวอาจมีความชื้นสูงซึ่งจะถูกกดราคา ก็จะยิ่งเป็นการซ้ำเติมรายได้ของชาวนาที่จากช่วงก่อนหน้าผลผลิตข้าวเสียหายจากน้ำท่วมไปแล้ว ประกอบกับการระบาดของไวรัสโควิด-19 ยังทำให้การส่งออกข้าวก็มีแนวโน้มไม่ดีนัก แถมราคาข้าวมีแนวโน้มอยู่ในระดับต่ำ

ดังนั้น นโยบายของภาครัฐในโครงการประกันรายได้เกษตรกรระยะที่ 3 (ปี 2564/2565) น่าจะสามารถเป็นตัวขับเคลื่อนที่ดีในการช่วยประคับประคองรายได้เกษตรกรผู้ปลูกข้าวไม่ให้ต้องเผชิญความยากลำบากมากนัก.

บุญช่วย ค้ายาดี