หนังปักษ์ใต้(โคตร)ท้าทาย?

หรือ "คนเมือง" แบบภาคเหนือ เพราะความเป็นปักษ์ใต้มันหลากหลายเกินไป สำเนียงภาษาก็ต่างกัน​

ฝั่งอันดามัน​กับอ่าวไทย นครศรีฯ พัทลุง สงขลา ตรัง สุราษฎร์ธานี ฯลฯ ศัพท์แสงแต่ละจังหวัดต่าง​กัน แต่ละสำเนียงใช้เพียง 1-2 จังหวัด

ขนาดหนังตะลุงต้องสร้างตัวละครที่มีสำเนียงต่างกันหลายสิบตัวละคร ผู้คนในภูมิศาสตร์ควน (เขา) ป่า นา เล ต่างกันสิ้นเชิง​

วัฒนธรรมท้องถิ่นแต่ละจังหวัดก็ไม่เหมือนกัน ไม่นับคนเมือง (เด็กหลาด) กับพวกโตในสวนยาง​กลางหุบเขา (ในหม็อง)

ไหนจะคนไทย​พื้นถิ่น คนเชื้อสายจีน มลายู มุสลิม (พุทธกับมุสลิมใครมากกว่าในภาคใต้ยังไม่มีผลสำรวจเป็นทางการ แต่จากสัมผัสเองเดาว่ามุสลิมน้อยกว่าไม่เยอะ)

อินเดีย ชาวเล คนลุ่มทะเลสาบ ฯลฯ คนในแผ่นดินใหญ่ก็ไม่เหมือนกับคนเกาะ ประเพณีบางอย่างต่างกัน เพราะอยู่ในบริบทสังคมและเศรษฐกิจคนละแบบ

ครั้งหนึ่งไปนั่งในวงเหล้าของวัยรุ่นนครศรีธรรมราชกับพัทลุง มันขอเพลง "ลัง" ของไข่ มาลีฮวนน่า กับวงดนตรีในร้านแล้วคุยประสบการณ์เก่ากันน้ำตารื้น

คนกระบี่กับเด็กระนองมองหน้ากันแล้วยิ้มแห้งๆ เพราะบ้านเราไม่มีรถไฟ ไม่มีประสบการณ์ขนลังขึ้นรถไฟมาแสวงหาอนาคตที่กรุงเทพฯ

เราเติบโตมากับรถทัวร์ที่หลับข้ามคืนก็ถึงบ้าน

ไม่แปลกใจว่าทำไมหนังภาคใต้ของเอกชัย ศรีวิชัย ที่พยายามอย่างหนักมาตลอด แต่ละเรื่องถึงไม่ทำเงิน ทำทีไรก็เจ็บตัว ไม่ว่าเทริด (อ่านควบเสียง ทร ไม่ใช่ เท-ริด)

หรือมนต์รักดอกผักบุ้ง หรือสะพานรักสารสิน เอกชัยมีไอเดีย​และมีเงิน แต่ภาคใต้มันหลากหลายเกินไปในพื้นที่แคบๆ มันจึงจับตลาดได้ยาก

โนราไม่ได้มีทุกจังหวัดภาคใต้ หนังของแขกถึงไปยากในภูมิภาคตัวเอง (น่าจะไปได้ไปฝั่งมาเลย์) พอทำให้คนกรุงเทพฯ หรือคนภูมิภาคอื่นดู รายละเอียดในหนังมันต้องปรับคนภาคอื่นเข้าใจ

เช่น ให้ตัวละครพูดภาษาใต้สำเนียงแบบภาคกลาง คนปัตตานีพูดไทยกลางไปเลย ซึ่งคนใต้ก็ไม่อินด้วยอีก พอคนท้องถิ่นไม่อือออด้วยมันไปตลาดใหญ่ยาก

เอาง่ายๆ ในหนัง The Irishman นักแสดงชาวอเมริกันที่อยู่ในแก๊งไอริชต้องไปฝึกภาษาอังกฤษสำเนียงไอริช แม้แต่โรเบิร์ต เดอนีโร คนเชื้อสายอิตาเลียนก็ต้องฝึก

แต่ในสะพานรักสารสิน​ โกดำกับอิ๋วต้องพูดแบบภูเก็ตหรืออันดามันตอนบน ​(พังงา-ภูเก็ต-ระนอง) ​นางเอกในเรื่องดันพูดภาษาไทยกลาง

ส่วนพระเอกพูดใต้แบบดัดสำเนียงให้คนภาคกลางฟังเข้าใจ ซึ่งปัญหาเหล่านี้ไม่เกิดปัญหากับหนังในจักรวาลไทบ้าน (แม้ว่าอีสานก็มีหลายสำเนียงเช่นกัน)

ความเรียลทำให้คนเชื่อหนัง นี่คือปัญหาหลัก มันเลยยากมากที่จะทำให้หนังภาคใต้แมส

เพราะหนังไทยที่ขายกลิ่นอายท้องถิ่น (ที่รัฐเรียกว่า ซอฟต์พาวเวอร์?) การตอบรับจากท้องถิ่นคือโจทย์ใหญ่ มันต้องเกิดกระแสตอบรับจากท้องถิ่น...

ใครฝันเรื่องจะทำหนังขายความเป็นท้องถิ่นปักษ์ใต้บอกตรงๆ ว่ายาก​มาก โคตรท้าทาย หรือถ้าใครมีไอเดียลองเสนอดูครับ...”

ครับ..เมื่อทราบเช่นนี้แล้ว ถ้าใครคิดจะทำหนังปักษ์ใต้เพื่อธุรกิจ-การค้าก็ให้ทำใจ ส่วนคุณเอกชัยที่ยังพยายามอย่างหนักเพื่อที่จะได้ชื่อเป็น “ผู้กำกับภาพยนตร์” มือรางวัล

ก็..ขอเป็นกำลังใจให้ประสบความสำเร็จ-ไปถึงเป้าหมาย และคอยดูว่าผลงานล่าสุดเรื่อง “เหมรย” (การบนบานสานกล่าวของคนใต้) ที่จะเข้าฉายต้นปีหน้า จะโกยเงินได้แค่ไหน..

ยังไงๆ อย่าลืมใส่ “หอมแดง” เข้าไปด้วยล่ะ!.

สันต์ สะตอแมน