
ศิลปินแห่งชาติ..
จากปี พ.ศ.2528 โดยคุณชวน หลีกภัย อดีตนายกรัฐมนตรี เป็นผู้ริเริ่ม ถึงปีนี้ก็ 39 ปีเข้าไปแล้ว ซึ่งผู้ที่ได้รับการยกย่องเชิดชูเกียรติรวมๆ ก็น่าจะมีมากกว่า 350 ท่าน
แต่ในจำนวนนี้ ก็มีผู้ที่เสียชีวิตไปแล้วอย่างน้อยก็ 170 ท่าน เหลือที่มีลมหายใจ-สร้างสรรค์ผลงานอยู่ถึง ณ ตอนนี้ก็ประมาณ 170-180 ท่านเห็นจะได้
ส่วนผู้ที่ถูกยกเลิกการยกย่องเชิดชูเกียรติก็มี แต่ขอที่จะไม่เอ่ยนาม อยากรู้ก็ลองค้นหาดูได้ตามกูเกิลก็น่าจะมีบันทึก-บอกไว้!
วันนี้..ที่หยิบยกเอาเรื่อง “ศิลปินแห่งชาติ” มาคุย ก็พอดีบังเอิญ 4-5 วันก่อน ได้ไปสังสรรค์กับพรรคพวกเพื่อนฝูงในแวดวงการบันเทิง
และได้มีการพูดกันถึงศิลปินแห่งชาติประจำปี 2567 ที่จะมีการประกาศรายชื่อกันในอีกไม่กี่วันข้างหน้านี้ ซึ่งก็มีการคาดเดากันไปต่างๆ นานา คนนี้จะได้-คนนั้นจะได้
มีพรรคพวกท่านหนึ่งหลุดมาว่า ปีนี้อาจจะมี “ผู้กำกับภาพยนตร์” ได้รับการยกย่องเชิดชูด้วย ทำเอาผมตาลุกใคร่อยากรู้ขึ้นมาในฉับพลัน
“ยังเอาแน่เอานอนไม่ได้” พรรคพวกว่าอย่างงั้น “ไม่บอกก็ไม่เป็นไร” ผมพูดกับตัวเอง ในขณะที่ในใจก็ไม่ค่อยจะเชื่อสักเท่าไหร่ ก่อนที่จะเอ่ยปากขึ้นกลางโต๊ะข้าว..
“เอ้า..พี่เล็ก (ธานินทร์ อินทรเทพ) ล่ะปีนี้จะได้ไหม” ทุกคนนั่งเงียบ เมื่อไม่มีเสียงตอบรับ ผมก็เลยพูดต่อ..
“ถ้าพี่เล็กยังไม่ได้เป็นศิลปินแห่งชาติ ต่อไปก็คงยากที่นักร้องลูกกรุงจะได้รับการยกย่องเชิดชู”
“ทำไมล่ะ” มีเสียงถาม ผมไม่ลังเลตอบ..“ก็กรรมการคัดเลือกจะอธิบายกับสังคมได้อย่างไรถ้าไปเชิดชูนักร้องท่านอื่น ในขณะที่พี่เล็กยังไม่ได้รับการยกย่องเสียที..”
“นั่นสิ..แต่เขาคงมีเหตุผล หมายถึงอาจจะขาดคุณสมบัติอะไรหรือไม่” มีคนพูดแทรกขึ้นมา..
“ก็ต้องชี้แจงออกมาสิ อย่างน้อยเจ้าตัวพี่เล็กก็จะได้รู้ สังคมก็จะได้เข้าใจ ไม่ใช่ปิดปากเงียบ ไม่สนเสียงทัก-เสียงท้วง” ผมว่า
และด้วยมีคนทักเรื่องคุณสมบัติ ผมก็เลยต้องมานั่งเปิดวิกิพีเดียดู พบว่าคุณสมบัติของศิลปินแห่งชาติ ประกอบด้วยหลักเกณฑ์ที่สำคัญต่อการพิจารณาเชิดชูเกียรติ 8 ประการ ได้แก่
1.มีสัญชาติไทย 2.มีชีวิตอยู่ในวันประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ 3.เป็นผู้มีคุณธรรม มีความรู้ ความสามารถ มีความเชี่ยวชาญ และมีผลงานดีเด่นเป็นที่ยอมรับของวงการศิลปะในสาขานั้น
4.เป็นผู้สร้างสรรค์และพัฒนาศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ 5.เป็นผู้ผดุง ถ่ายทอด เผยแพร่ หรือเป็นต้นแบบศิลปะในสาขาที่ได้รับการประกาศยกย่องเชิดชูเกียรติ
6.เป็นผู้ทุ่มเท อุทิศตนเพื่องานศิลปะ และมีผลงานที่เป็นประโยชน์ต่อสังคม 7.ไม่มีความประพฤติเสื่อมเสีย
8.ไม่เคยต้องคำพิพากษาถึงที่สุดให้จำคุก เว้นแต่ในความผิดอันได้กระทำโดยประมาท หรือความผิดลหุโทษ
ซึ่งอ่านทบทวนทั้ง 8 ประการแล้วก็ไม่เห็นว่าพี่เล็กจะสอบตกหรือติดขัดข้อไหน..วันนี้ก็เลยต้องพูด-ต้องถามกันแบบตรงไป-ตรงมา (อีกครั้ง)
คุณธานินทร์ อินทรเทพ วัย 81 ปี ที่เริ่มร้องเพลงมาตั้งแต่ปี 2505 ได้รับรางวัลแผ่นเสียงทองคำพระราชทาน รางวัลเสาอากาศทอง แสดงละคร-แสดงหนัง
และเป็นบิดาของ ดร.คงกระพัน อินทรแจ้ง ประธานเจ้าหน้าที่บริหารและกรรมการผู้จัดการใหญ่ ปตท. จำกัด (มหาชน)..
ทำไมถึงยังไม่ได้รับการยกย่องเชิดชูให้เป็น “ศิลปินแห่งชาติ” เสียที?
ลืมอดีต-ลืมความหลังกันเสียเถอะครับ ใช่..คุณธานินทร์อาจจะมีข้อด้อย-ข้อเสียในเรื่องส่วนตัวบ้าง แต่นั่นก็ไม่ได้เกี่ยวกับคุณสมบัติ 8 ประการ
คนเราจะหาความบริสุทธิ์ผุดผ่อง ขาวสะอาดใสไปทั้งหมดเห็นจะไม่มี มนุษย์ปุถุชนกินขี้ปี้นอนย่อมหนีไม่พ้นมลทินไปได้ฉันใด คุณธานินทร์ก็ฉันนั้น!
แต่เท่าที่ได้คบหาสมาคมกันมาร่วมๆ 30 ปี ผมไม่เคยเห็นคุณธานินทร์ทำเรื่องเสียหายให้กับทั้งสังคม ครอบครัว ประเทศชาติ นอกจากเข้าชมการแข่งขันม้าที่รัก-ชอบเป็นชีวิตจิตใจบ้าง
หรือจะเป็นประเด็นนี้ที่ทำให้คณะกรรมการตั้งแง่มาตลอดก็ไม่น่าใช่ เพราะสนามแข่งม้าก็รู้กันทั่วไปว่าเป็นแข่งขันกีฬาประเภทหนึ่ง เหมือนเช่นสนามมวย
แล้วอะไรล่ะเป็นเหตุผลให้คณะกรรมการ (ใครบ้างวันหน้าจะนำมาเปิดเผย) ไม่ยอมยกย่องเชิดชูเกียรติให้คุณธานินทร์ได้เป็น “ศิลปินแห่งชาติ”..
ลองพูดมาสักปากสิ..ผมจะได้เลิกวอแว!.
สันต์ สะตอแมน
ข่าวที่เกี่ยวข้อง
ขอโอกาสให้หนังเล็กมีเวลา
ครั้งที่ 4 แล้ว (เหรอ) นะ! ผมหมายถึงงาน “Pattaya International Film Festival 2026 เทศกาลภาพยนตร์เมืองพัทยา” ที่เป็นความร่วมมือระหว่างเมืองพัทยา วัฒนธรรมจังหวัดชลบุรี, อพท.พัทยา
ห้ามคนไทยเข้า!
เลอะเทอะแล้วๆ! นี่..เห็นจะต้องพูดกับคุณเรโด้ พิธีกรรายการ “ไทยรัฐทอล์ค” ตรงๆ อย่างนี้แหละ พลันที่เห็นเจ้าตัวโพสต์.. “รอหน่อยทองแสนมาแน่ แปดหมื่นมาก่อนปีนี้”
ฝาก'ปืนเถื่อน'กับนายกฯ
มันจะเอิกเกริก-ใหญ่โตไปไหม? ผมถามรัฐมนตรีกระทรวงศึกษาฯ คุณประเสริฐ จันทรรวงทอง น่ะ เห็นท่านพูดถึงเหตุกราดยิงที่ จ.นนทบุรี เมื่อสัปดาห์ที่ผ่านมา และมีประโยคหนึ่งว่า..
ต้องขอ ‘คารวะ’
ผมน่ะเข้าใจแต่ “กำแพงประเพณี”.. บทเพลงที่ “คุณอาณัติ พุทธมาศ” ทั้งแต่งเอง-ขับขานเอง (นักเลงพอ) เมื่อหลายสิบปีก่อนนู้น โดยตัวเขาได้อธิบายด้วยภาษากวีที่งดงาม ลึกซึ้ง กินใจ ดังขึ้นต้นว่า..
จากนายกฯถึง ‘ล่าม’
“นายกรัฐมนตรีคนใหม่ของเมืองไทยหลังคุณอนุทิน ชาญวีรกูล คือใคร”? เนี่ย..ผมไม่ได้ถาม แต่เป็นคุณน้อง “เรโด้” พิธีกรรายการ “ไทยรัฐ ทอล์ก” ที่ถาม และไม่ได้ถามผู้ชม-คนดู หากแต่ได้ถามเอากับ “หมอปลาย พรายกระซิบ”..
ไม่ต้องกังวล?
แปะ แปะ แปะ! เนี่ย..ต้องขอปรบมือ (เท่าที่จะดังได้) ให้กับปฏิบัติการทวงคืน “หาดนุ้ย” จังหวัดภูเก็ต ภายใต้การนำทัพของคุณสุชาติ ชมกลิ่น รมต.กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

