ถกเดือดปัญหาสุนัขจรจัดควนลัง! 4 ปีทำหมันแค่ 380 ตัว หวั่นยิ่งคุมไม่อยู่

ประชาชน-กลุ่มคนรักสัตว์เร่งเทศบาลเมืองควนลังแก้ปัญหาสุนัขจรจัด หลังพบ 4 ปีทำหมันเพียง 380 ตัว เฉลี่ยปีละ 95 ตัว ชี้ไม่ทันอัตราขยายพันธุ์ ขณะที่จุดวิกฤตวัดหาดใหญ่สิตารามคาดอีก 3 เดือนอาจเพิ่มกว่า 100 ตัว ด้านประชาชนยื่นศูนย์ดำรงธรรมแล้ว

29 สิงหาคม 2569 - ที่สำนักงานเทศบาลเมืองควนลัง อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา มีการประชุมร่วมเพื่อหาทางออกปัญหาสุนัขจรจัดในพื้นที่ โดยมี นายสมชีพ จันทะคาร รองนายกเทศมนตรีเมืองควนลัง นายเธียรเมฆ ทัลวัลลิ์ ปลัดเทศบาลเมืองควนลัง นางสมคิด บุหงาชาติ ประธานองค์กรจัดสวัสดิภาพสัตว์ “เดอะโฮป สงขลา” พร้อมด้วยประธานชุมชน กรรมการ อสม. และอาสาคนรักสัตว์ในพื้นที่เข้าร่วม

การประชุมดังกล่าวเกิดขึ้นหลังประชาชนในพื้นที่เทศบาลเมืองควนลังร้องเรียนผ่าน “เดอะโฮป สงขลา” ขอให้เป็นสื่อกลางประสานงานกับหน่วยงานภาครัฐ หลังพยายามขอความช่วยเหลือจากเทศบาลเมืองควนลังให้เข้ามาดำเนินการทำหมันสุนัขจรจัดมาโดยตลอด แต่ได้รับคำปฏิเสธโดยอ้างเหตุผลว่าหมดช่วงเวลาดำเนินการ หรือต้องรอการจัดตั้งงบประมาณใหม่ แม้เทศบาลฯ เคยรับปากในการประชุมร่วมกันเมื่อเดือนพฤษภาคม 2569 ว่าจะตั้งงบประมาณสนับสนุนก็ตาม

เดอะโฮป สงขลา ระบุว่า ที่ผ่านมาองค์กรและกลุ่มอาสาสมัครต้องใช้เงินส่วนตัวแก้ปัญหาเฉพาะหน้า ด้วยการนำสุนัขจรจัดไปทำหมันเอง โดยเฉพาะจุดวิกฤตล่าสุดที่วัดสมเด็จ หรือวัดหาดใหญ่สิตาราม ซึ่งไม่มีการทำหมันสุนัขในพื้นที่มาตั้งแต่ปี 2565 ส่งผลให้ปัจจุบันมีสุนัขวัยเจริญพันธุ์จำนวนมาก และคาดว่าในอีก 3 เดือนข้างหน้าจะขยายพันธุ์เพิ่มขึ้นอีกกว่า 100 ตัว จนอาจเกินขีดความสามารถในการควบคุม

ระหว่างการประชุมเกิดความไม่เข้าใจกันระหว่างภาคประชาชนกับผู้บริหารเทศบาลฯ เกี่ยวกับการจัดสรรงบประมาณ โดยฝ่ายบริหารชี้แจงว่า งบประมาณมีจำกัดและต้องกระจายการดูแลให้ครอบคลุมทั้ง 41 ชุมชนในเขตรับผิดชอบ จึงไม่สามารถทุ่มงบประมาณทำหมันทั้งหมดให้แก่วัดเพียงแห่งเดียวได้

อย่างไรก็ตาม เมื่อตรวจสอบรายงานจากงานสาธารณสุข เทศบาลเมืองควนลัง ที่นำมาแสดงต่อที่ประชุม พบว่า ในช่วง 4 ปีที่ผ่านมา เทศบาลฯ ดำเนินการทำหมันสุนัขรวมประมาณ 380 ตัว หรือเฉลี่ยเพียง 95 ตัวต่อปี โดยทำหมันสุนัขเพศเมียเฉลี่ยปีละ 52 ตัว

ทางองค์กรฯ ระบุว่า ตัวเลขดังกล่าวไม่สอดคล้องกับสถานการณ์ที่เกิดขึ้น เนื่องจากสุนัขจรจัด 1 ตัวสามารถตกลูกได้ถึง 8-12 ตัวต่อครอก ทำให้อัตราการทำหมันของเทศบาลฯ ไม่เพียงพอต่อการหยุดยั้งการขยายพันธุ์ และยังไม่มีความชัดเจนว่า การทำหมันที่ผ่านมาได้กระจายครอบคลุมทั้ง 41 ชุมชนจริงหรือไม่

องค์กรฯ จึงเสนอแนวทางแก้ไขอย่างยั่งยืน โดยเน้นให้เทศบาลฯ ปฏิบัติตามมติคณะทำงานพิจารณาแก้ไขปัญหาสุนัขและแมวจรจัดจังหวัดสงขลา ร่วมกับผู้ว่าราชการจังหวัดสงขลา ทั้งการจัดหาสัตวแพทย์ประจำเทศบาลเมืองควนลัง เพื่อเปิดให้บริการทำหมันสุนัขและแมวเป็นประจำ ควบคู่กับการขอความช่วยเหลือจากปศุสัตว์จังหวัดเป็นครั้งคราว

นอกจากนี้ เสนอให้สร้างความร่วมมือระหว่างภาครัฐ ภาคเอกชน และกลุ่มคนรักสัตว์ เพื่อร่วมกันสำรวจจำนวนสัตว์จรจัดที่ยังไม่ได้ทำหมันอย่างแม่นยำ วางแผนงบประมาณอย่างต่อเนื่องเพื่อให้สามารถควบคุมประชากรสัตว์ได้จริง รวมถึงสร้างความรู้เรื่อง “สุนัขชุมชน” ให้แก่ผู้นำชุมชนและ อสม. ให้มีความเข้าใจอย่างถูกต้องตามพระราชบัญญัติป้องกันการทารุณกรรมและการจัดสวัสดิภาพสัตว์ พ.ศ. 2557

สำหรับข้อสรุปเบื้องต้นในกรณีเร่งด่วนของวัดหาดใหญ่สิตาราม ปลัดเทศบาลเมืองควนลังได้รับเรื่องเพื่อนำเข้าหารือร่วมกับปศุสัตว์จังหวัดและปศุสัตว์อำเภอ เพื่อหาแนวทางแก้ไขต่อไป แต่ยังไม่สามารถกำหนดระยะเวลาที่แน่นอนได้ ทำให้กลุ่มอาสาสมัครในพื้นที่กังวลว่าเรื่องอาจเงียบหายเหมือนที่ผ่านมา

ทั้งนี้ ประชาชนในพื้นที่เทศบาลเมืองควนลังได้ยื่นเรื่องต่อศูนย์ดำรงธรรมเพื่อขอให้ช่วยหาทางออกแล้ว โดยกลุ่มอาสาคนรักสัตว์ในพื้นที่ระบุว่าจะติดตามการทำงานของหน่วยงานภาครัฐอย่างใกล้ชิด หากยังไม่มีการแก้ไขปัญหาอย่างจริงจังและเป็นรูปธรรม ประชาชนที่ได้รับผลกระทบจะดำเนินการตามขั้นตอนเพื่อเรียกร้องความเป็นธรรมให้แก่ชุมชนต่อไป