เกษตรกรรายย่อยขอนแก่น สะท้อนความกังวล ปมจดทะเบียนพันธุ์กะเพรา

เกษตรกรรายย่อยขอนแก่น สะท้อนความกังวลปมจดทะเบียนคุ้มครองสายพันธุ์กะเพรา ชี้ตั้งต้นมาจากธรรมชาติและปลูกสืบทอดกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษ หวั่นกระทบสิทธิปลูกและเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เอง

23 ตุลาคม 2569 - หลังเกิดกระแสดราม่ากรณีบริษัทเอกชนจดทะเบียนคุ้มครองพันธุ์กะเพราใหม่ 4 สายพันธุ์ จนเกิดคำถามถึงผลกระทบต่อคนปลูกและคนขาย ล่าสุดเมื่อเวลา 15.00 น. ผู้สื่อข่าวลงพื้นที่สำรวจความคิดเห็นเกษตรกรผู้ปลูกกะเพราในอำเภอเมือง จังหวัดขอนแก่น ภายหลังมีการจดทะเบียนคุ้มครองกะเพรา 4 สายพันธุ์ ในพื้นทีปลูกกะเพรารายใหญ่ที่ ต.โคกสี อ.เมือง จ.ขอนแก่น

นางอำนวย โคตรนั้วะ อายุ 66 ปี เกษตรกรผู้ปลูกกะเพรา อยู่บ้านเลขที่ 42 ม.6 ต.โคกสี อ.เมือง จ.ขอนแก่น กล่าวว่า ไม่เห็นด้วยอย่างมากกับการนำพันธุ์กะเพราไปจดทะเบียนเป็นสิทธิของบริษัท เพราะแม้จะผ่านการวิจัยและพัฒนา แต่พันธุ์ตั้งต้นยังมาจากพันธุ์ดั้งเดิมที่มีอยู่ตามธรรมชาติ และเป็นพืชที่พ่อแม่และบรรพบุรุษปลูกกันมา และหากชาวบ้านจะหวงพันธุ์ดั้งเดิมของตนบ้างจะเป็นอย่างไร

"หากบริษัทพัฒนาพันธุ์ได้ดีแล้วนำมาขาย ชาวบ้านก็ซื้อ แต่ตนไม่ทราบว่าสายพันธุ์ใดเป็นของบริษัท หรือพันธุ์ที่ปลูกอยู่เกี่ยวข้องกับพันธุ์ที่จดทะเบียนหรือไม่ เพราะเริ่มจากซื้อเมล็ดพันธุ์ตามร้านค้าทั่วไป แล้วเก็บพันธุ์ไว้ปลูกต่อ ดังนั้นเมื่อมีข่าวการจดทะเบียนจึงกังวลว่า หากต่อไปถูกจำกัดการปลูกหรือเก็บเมล็ดพันธุ์ไว้ใช้เอง ชาวบ้านจะทำอะไรกินและหารายได้จากที่ใดมาทดแทน"

นางอำนวย กล่าวต่อว่า รายได้จากการขายผักนำไปใช้จ่ายในแต่ละวัน โดยครอบครัวมีรายได้จากกะเพรา สำหรับใช้จ่ายค่าน้ำ ค่าไฟ และค่ากับข้าว หากเหลือก็ให้ลูกไปโรงเรียน โดยปลูกกะเพราส่งขายให้แม่ค้า มีผลผลิตขายทุกวัน ช่วงเช้าส่งตลาดโคกสี 2 ถุง และส่งตลาดศรีเมืองทองวันละ 3–4 ถุง หากมีเวลาตัดยอดก็ขายได้มากขึ้น เมื่อปลูกครบ 1 ปี จะพรวนดินใหม่และปลูกชุดใหม่ เพราะหากปลูกไว้นานใบจะเล็กลงจนขายไม่ได้ ส่วนในพื้นที่มีผู้ปลูกกะเพราไม่มากนัก

"ชาวบ้านแถบนี้ไม่อยากเปลี่ยนไปปลูกพืชชนิดอื่น เพราะกะเพราดูแลง่าย ราคาขายอยู่ในระดับที่พอใจ ปลูกโดยไม่ได้ใช้สารเคมี ส่วนใหญ่ทำน้ำหมักไว้ฉีดพ่นเอง จึงกังวลว่าหากปลูกกะเพราไม่ได้ อย่างไรก็ตามหากมีการจดทะเบียนพันธุ์พืชจนจำกัดการปลูก จะให้ชาวบ้านทำอะไรกิน ตนเข้าใจว่าบริษัททำธุรกิจขายเมล็ดพันธุ์ แต่ไม่อยากให้นำพืชที่ปลูกกันมาตั้งแต่บรรพบุรุษไปจดทะเบียน และต้องการให้ชาวบ้านยังซื้อเมล็ดพันธุ์มาปลูกขาย รวมถึงเก็บพันธุ์ไว้ใช้เองเพื่อประหยัดค่าใช้จ่ายได้ตามวิถีที่สืบทอดกันมา"