น้ำท่วมทำลายเชื่อมั่น‘รัฐบาล’ รับมือสถานการณ์วิกฤต‘ติดลบ’

รัฐบาลภายใต้การนำของ ‘อนุทิน ชาญวีรกูล’ นายกรัฐมนตรี และ รมว.มหาดไทย น่าจะเป็นรัฐบาลที่เผชิญสถานการณ์วิกฤตมากที่สุดรัฐบาลหนึ่ง

นับตั้งแต่ ‘ครม.อนุทิน 1’ เริ่มเข้าทำงานในเดือนกันยายน 2568 ต่อเนื่องมาถึง ‘ครม.อนุทิน 2’ ที่เริ่มทำงานเมื่อเดือนมีนาคม 2569 ผ่านเหตุการณ์วิกฤตใหญ่ๆ มาแล้วหลายครั้ง

เริ่มตั้งแต่มหาอุทกภัยครั้งใหญ่ในพื้นที่ อ.หาดใหญ่ จ.สงขลา เมื่อเดือนพฤศจิกายน 2568 หรือผลกระทบจากสงครามในตะวันออกกลางระหว่างอิหร่านกับอิสราเอล มีการปิดช่องแคบฮอร์มุซ จนส่งผลกระทบต่อราคาน้ำมันทั่วโลก รวมถึงประเทศไทย

กระทั่งล่าสุดปรากฏการณ์ "ฝนตกแช่" ทั้งวันทั้งคืนในช่วง 3-4 วันที่ผ่านมา จนทำให้น้ำท่วมในหลายพื้นที่ หลายจังหวัด โดยเฉพาะกรุงเทพมหานครและปริมณฑลที่อ่วมหนัก

ซึ่งภัยธรรมชาติ หรือผลกระทบจากสงครามเป็นสิ่งที่รัฐบาลไม่สามารถควบคุมได้ หากแต่ประเด็นสำคัญคือ ‘การรับมือ’ ของรัฐบาลต่อสิ่งที่เกิดขึ้น ถ้าการเตรียมตัวที่ดีย่อมลดความเสียหายได้ดีกว่านี้เช่นกัน

ถึงตรงนี้หลายฝ่ายให้รัฐบาล ‘สอบตก’ ในแง่ของการรับมือกับสถานการณ์วิกฤต เพราะถือว่ามี ‘บทเรียน’ มาแล้วหลายครั้ง และทุกครั้งมีการ ‘ถอดบทเรียน’ ต่อเรื่องที่เกิดขึ้นเสมอ

หากแต่ไม่ว่าจะถอดบทเรียนกี่ครั้ง รัฐบาลก็ไม่สามารถรับมือกับวิกฤตได้ดีกว่าที่ผ่านมาได้เลย

อุทกภัยในหลายพื้นที่ครั้งล่าสุดคือตัวบ่งชี้ว่า หลายๆ ปัญหาที่มีการถอดบทเรียนแล้ว ไม่ได้รับการแก้ไข หรือยกระดับให้ดีขึ้นจนประชาชนเห็นได้ชัดเจนแต่อย่างใด

โดยเฉพาะ การบูรณาการของหน่วยงานที่รับผิดชอบ อย่างพื้นที่ กทม.ที่ต้องจมอยู่ใต้บาดาลหลายเขต ปัญหาเรื่อง ‘การสื่อสาร’ ถือว่ามีส่วนสำคัญที่ทำให้ความเสียหายขยายเป็นวงกว้าง ทั้งที่หากมีการเตรียมรับมือที่ดีกว่านี้ความเสียหายน่าจะไม่มากขนาดนี้

เริ่มตั้งแต่ ‘กรมอุตุนิยมวิทยา’ หน่วยงานหลักในการพยากรณ์อากาศให้ประชาชนรับทราบ ถูกตำหนิอย่างมากถึงรูปแบบการทำงานที่ไม่ปรับตัวให้เข้ากับยุคสมัย โดยเฉพาะเรื่องการใช้ภาษา และคำศัพท์ยากๆ ทั้งที่เป้าหมายในการสื่อสารนั้นคือ ‘ประชาชนทั่วไป’ ที่ต้องการการสื่อสารที่เข้าใจง่าย และอยากทราบเพียงว่า จะเกิดอะไรขึ้น และต้องเตรียมตัวอย่างไร

ขนาด นายกฯ อนุทิน ยังยอมรับเองว่า ศัพท์บางคำตนเองยังไม่ทราบเลย ดังนั้นกรมอุตุนิยมวิทยาจึงต้องปรับรูปแบบการสื่อสารให้เข้าใจง่ายและกระชับ

ไม่แปลกที่เหตุการณ์ครั้งนี้ ประชาชนส่วนใหญ่เลือกที่จะเชื่อเพจเฟซบุ๊ก ‘ที' ลมฟ้าอากาศ’ ซึ่งไม่ได้เป็นหน่วยงานของภาครัฐแต่อย่างใด และเป็นการใช้ข้อมูลจากหลายๆ แห่งมาย่อยแล้วสื่อสารให้ประชาชนเข้าใจง่ายมากกว่าของ ‘กรมอุตุนิยมวิทยา’ ที่รับผิดชอบโดยตรง

หรือเรื่องของ ‘ระบบ Cell Broadcast’ ที่มีการทดสอบและใช้มาแล้วหลายครั้ง แต่เหตุการณ์ครั้งนี้ยังเกิดเรื่องแจ้งการเตือนภัยที่ล่าช้า จนความเสียหายขยายเป็นวงกว้างไปไกลแล้ว โดยกรมป้องกันและบรรเทาสาธารณภัย (ปภ.) อ้างว่า มีหน้าที่แค่มอนิเตอร์เรดาร์กลุ่มฝน แต่ไม่มีรายละเอียดหรือข้อมูลหน้างานในแต่ละพื้นที่ จึงต้องรอให้ทาง กทม. หรือพื้นที่เป็นผู้ตัดสินใจและแจ้งข้อมูลมาก่อน

สาเหตุหลักคือ ‘เรื่องการประสานงาน’ ซึ่งสะท้อนถึงการ ขาดการบูรณาการ ไม่ได้มีการรวมศูนย์ไว้ตั้งรับตั้งแต่เกิดเหตุแต่เนิ่นๆ ทั้งรัฐบาลและ กทม.ต่างฝ่ายต่างไม่รู้ว่า ในสถานการณ์วิกฤตเช่นนี้จะต้องทำอย่างไร

ขณะที่การให้ข้อมูล หรือคำให้สัมภาษณ์ของผู้รับผิดชอบก่อนเกิดสถานการณ์ คือส่วนหนึ่งที่ทำให้ประชาชนชะล่าใจ ไม่คิดว่าสถานการณ์จะเลวร้ายขนาดนี้ เช่น นายทรงศักดิ์ ทองศรี รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะผู้กำกับดูแลสำนักงานทรัพยากรน้ำแห่งชาติ (สทนช.) ที่เคยระบุว่า “รัฐบาลเอาอยู่” ซึ่งหลายฝ่ายวิพากษ์วิจารณ์ว่า รัฐบาลหรือหน่วยงานที่เกี่ยวข้องต้องเริ่มต้นจากการให้ ‘ชุดข้อมูลความจริง’ หรือไม่ประมาทกับสถานการณ์

หรือเมื่อเกิดเหตุการณ์แล้ว การยับยั้งความเสียหาย หรือการให้ความช่วยเหลือประชาชนที่ประสบภัยต้องเร็วกว่านี้ แต่สถานการณ์เกิดขึ้นไปนานหลายวัน จนถึงปัจจุบันยังมีประชาชนบางส่วนที่ยังต้องใช้ชีวิตอย่างลำบาก อาหารและถุงยังชีพยังเข้าไม่ถึง แล้วเป็นภาคประชาชนที่ต้องดูแลกันเองก่อนความช่วยเหลือของรัฐจะเข้าไปอีกครั้ง

จึงไม่แปลกที่จะมีภาพต่อว่า ผู้รับผิดชอบ ไม่ว่าจะเป็น นายชัชชาติ สิทธิพันธุ์ ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร (กทม.) ที่มีอำนาจเต็มในการบริหารจัดการน้ำในพื้นที่ กทม. ซึ่งกรมอุตุนิยมวิทยาประกาศเตือนตั้งแต่วันที่ 21 ก.ย.ว่าจะมีฝนตกหนัก แต่กลับไม่มีการวางแผนรับมือและแจ้งเตือนประชาชน และรัฐบาลภายใต้การนำของนายอนุทิน เวลาลงพื้นที่ ซึ่งเป็นเรื่องที่ต้องยอมรับสภาพ โดยไม่มีข้อโต้แย้งใดๆ

จากเหตุการณ์น้ำท่วมล่าสุดนี้ ยังเป็นทำลายความเชื่อมั่นของประชาชนที่มีต่อ ‘รัฐบาลอนุทิน’ เป็นอย่างมาก เพราะมีประสบการณ์มาหลายเหตุการณ์แล้ว แต่ยังรับมือได้ไม่ดีพอ และล้มเหลวซ้ำซาก ประชาชนคงต้องร้อง ทนไม่ไหวแล้วโว้ย!.