‘สภาพัฒน์’เผยQ1/69ว่างงาน3.9แสนคน เตือน ‘AI-สงคราม-หนี้’กดดันแรงงานไทย

‘สภาพัฒน์’เผยภาวะสังคมไทยไตรมาส 1/2569 อัตราการว่างงาน 0.94% ผู้ว่างงาน 3.9 แสนคน ส่วนหนี้ครัวเรือนแตะ 16.44 ล้านล้านบาท ขณะ NPL ยังน่าห่วง จับตาผลกระทบ‘สงคราม-เงินเฟ้อ-AI’ มั่นใจ’ไทยช่วยไทย‘ช่วยบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายประชาชนได้

25 พ.ค.2569-นายดนุชา พิชยนันท์ เลขาธิการ สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ(สศช)หรือ สภาพัฒน์ แถลงภาวะสังคมไทยไตรมาส 1 ปี 2569 ว่า ตัวเลขการจ้างงานและการว่างงาน ในไตรมาสที่ 1 ปี 2569 มีผู้มีงานทำจำนวน 41.2 ล้านคน เพิ่มขึ้น 4.6% จากปีก่อนหน้า อัตราการว่างงานขยับขึ้นมาอยู่ที่ 0.94% หรือคิดเป็นจำนวนผู้ว่างงาน 3.9 แสนคน เพิ่มขึ้นจากไตรมาส 4 ปี 2568 ที่อยู่ที่ 2.8 แสนคน หรือคิดเป็น 0.70% โดยผู้ว่างงานเพิ่มขึ้น 9.9% โดยในจำนวนนี้มีผู้ว่างงานระยะยาวเพิ่มขึ้น 8.7 หมื่นคน หรือเพิ่มขึ้น 27.0% จากช่วงเดียวกันของปีก่อน

สำหรับประเด็นที่ต้องเฝ้าระวัง ได้แก่ 1. การรองรับผลกระทบจากความขัดแย้งในตะวันออกกลางต่อการจ้างงานและรายได้ของแรงงานที่อาจลดลง ซึ่งจะดันต้นทุนค่าครองชีพ ค่าขนส่ง และต้นทุนการผลิตสูงขึ้น ขณะเดียวกันภาคท่องเที่ยวก็ได้รับผลกระทบจากกำลังซื้อของนักท่องเที่ยวต่างชาติที่ชะลอตัว ทำให้หลายธุรกิจอาจยังไม่เลิกจ้างทันที แต่จะใช้วิธีลดชั่วโมงทำงานและลดโอทีแทน ซึ่งจะกระทบต่อรายได้แรงงานโดยตรง

2.การว่างงานแฝงมีแนวโน้มสูงขึ้น โดยในปี 2568 มีจำนวนกว่า 2.2 แสนคน เพิ่มขึ้นจากปี 2567 17.8 %ส่วนใหญ่มีการศึกษาไม่สูงและอยู่ในภาคเกษตร จึงควรเร่งยกระดับผลิตภาพและสร้างอาชีพเสริม เพื่อเพิ่มชั่วโมงการทำงานและรายได้ และ 3.ความเสี่ยงต่อการจ้างงานในอุตสาหกรรมที่เกี่ยวเนื่องกับอุตสาหกรรมยานยนต์ไฟฟ้า (EV) เนื่องจากการผลิตรถยนต์สันดาปลดลงต่อเนื่อง ทำให้แรงงานในอุตสาหกรรมการผลิตชิ้นส่วนเครื่องยนต์สันดาปมีความเสี่ยงต้องย้ายไปทำงานในอุตสาหกรรมอื่น

ส่วนหนี้ครัวเรือนไตรมาส4 ปี 2568 เพิ่มขึ้น 0.05%โดยมีมูลค่า 16.44 ล้านล้านบาท ทำให้สัดส่วนหนี้ครัวเรือนต่อ GDP อยู่ที่ 86.7%เพิ่มขึ้นจากไตรมาสที่แล้ว สินเชื่อส่วนบุคคลที่ผิดนัดชำระเกิน 90 วันขึ้นไป (NPLs) จากข้อมูลเครดิตบูโร มีมูลค่า 1.31 ล้านล้านบาท คิดเป็น 9.59%ของสินเชื่อรวม เพิ่มขึ้นจาก 9.45%ของไตรมาสที่ผ่านมา จากสินเชื่อที่อยู่อาศัยและสินเชื่อส่วนบุคคล

อย่างไรก็ตามขณะที่ประเด็นที่ต้องให้ความสำคัญ คือ 1.พฤติกรรมการบริโภคของคนรุ่นใหม่ที่มักซื้อสินค้าและบริการตามรีวิวหรือเทรนด์ออนไลน์ ทำให้หนี้คงค้างบัตรเครดิตและสินเชื่อส่วนบุคคลกลุ่มต่ำกว่า 25 ปี เพิ่มขึ้นสูงสุดเมื่อเทียบกับกลุ่มอื่นในปี 2568 จึงควรเร่งเสริมสร้างทักษะทางการเงินแก่คนรุ่นใหม่ตั้งแต่ประถมศึกษา 2.การเปิดตัวของธนาคารพาณิชย์ไร้สาขา (Virtual Bank) อาจต้องเฝ้าระวังการก่อหนี้เพิ่ม ดังกรณีประเทศจีนที่พบว่า ผู้กู้บางส่วนเข้าสู่วงจรหนี้ได้ง่ายขึ้น ขณะที่ฟิลิปปินส์พบว่า ธนาคารดิจิทัลมีสัดส่วน NPLs สูงกว่าธนาคารแบบดั้งเดิม และ 3.อิทธิพลของ Finfluencer ต่อพฤติกรรมการเงินครัวเรือนในยุคดิจิทัล Finfluencer บางส่วนอาจเผยแพร่ข้อมูลที่ไม่ครบถ้วนหรือคลาดเคลื่อน จึงควรให้ความสำคัญกับการกำกับดูแลเนื้อหาของ Finfluencer อาทิกำหนดให้ขึ้นทะเบียนกับ ก.ล.ต. และมีใบอนุญาต

สำหรับอนาคตตลาดแรงงานไทยภายใต้การเข้ามาของ AI สภาพัฒน์ให้ความสำคัญ คือผลกระทบจาก AI ต่อแรงงานไทย โดยศึกษาพบว่าแรงงานไทยราว 8.7 ล้านคน หรือกว่า 21% มีความเสี่ยงได้รับผลกระทบจาก Generative AI แบ่งเป็นกลุ่มที่อาจถูกทดแทนประมาณ 2.2 ล้านคน และกลุ่มที่ AI จะเข้ามาช่วยเสริมการทำงานอีก 6.5 ล้านคน กลุ่มเสี่ยงสูง ได้แก่ งานเสมียน เลขานุการ บัญชี การเงิน ประชาสัมพันธ์ งานวิเคราะห์ข้อมูล และสายเทคโนโลยีสารสนเทศ ขณะที่แรงงานกลุ่มขาย ขนส่ง และผู้บริหาร จะเป็นกลุ่มที่ใช้ AI ช่วยเพิ่มประสิทธิภาพมากขึ้น

เมื่อผู้สื่อข่าวถามถึงโครงการไทยช่วยไทยพัลส หลังเปิดลงทะเบียนเพียงครึ่งชั่วโมง มีประชาชนเข้าร่วมแล้วกว่า 20 ล้านคน นายดนุชา ระบุว่า เป็นการสะท้อนความสนใจของประชาชนที่ต้องการเข้ามาใช้สิทธิ์เพื่อลดภาระค่าครองชีพ เชื่อว่าเมื่อสิ้นสุดโครงการจะมีผู้ลงทะเบียนได้ตามเป้าหมาย 30 ล้านคนแน่นอน โดยมั่นใจว่าโครงการดังกล่าวน่าจะช่วยบรรเทาภาระค่าใช้จ่ายและลดต้นทุนการดำรงชีวิตของประชาชนได้พอสมควร

ทั้งนี้เนื่องจากประชาชนให้ความสนใจอย่างมากตั้งแต่ช่วงแรกของการเปิดระบบลงทะเบียน ซึ่งถือเป็นสัญญาณที่ดีว่ามาตรการของภาครัฐยังตอบโจทย์ความต้องการของประชาชนในช่วงที่ค่าครองชีพยังอยู่ในระดับสูง จึงขอเชิญชวนประชาชนที่ยังไม่ได้ลงทะเบียนให้รีบเข้ามากดรับสิทธิ์ เพื่อไม่ให้พลาดโอกาสในการเข้าร่วมโครงการจากภาครัฐ.