'ศุภจี' ยันไทยไม่เสียเปรียบการค้าสหรัฐ

“ศุภจี” ย้ำข้อกตลงไทย-กัมพูชา ไม่ทำให้ไทยเสียเปรียบการค้ากับสหรัฐฯ ขณะ ยืนยัน MOU แร่ธาตุสำคัญ ไม่ผูกมัดไทยเลือกข้าง จีนมาคุยแล้ว “พร้อมร่วมมือ” มั่นใจไทยได้ประโยชน์ด้านเทคโนโลยี ห่วงโซ่อุปทาน

28 ต.ค. 2568 – นางศุภจี สุธรรมพันธุ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ เปิดเผยถึงการมาประชุมสุดยอดอาเซียน ครั้งที่ 47 และการประชุมที่เกี่ยวข้องครั้งนี้ ไม่ได้มีประโยชน์แค่การค้าเท่านั้น แต่ทำให้อาเซียนเห็นว่าไทยมีความเข้มแข็ง และมีความตั้งใจ ทำให้ไทยมีอนาคตเติบโตได้อย่างยั่งยืน ซึ่งมีผลดีทั้งทวิภาคี และพหุภาคี ซึ่งได้คุยกันในหลายเวทีโดยเฉพาะที่เกี่ยวกับเศรษฐกิจดิจิทัล ไทยเป็นประธานในการผลักดันเรื่องนี้ จึงเตรียมจะเซ็นกับฟิลิปปินส์ด้วย

ส่วนการที่ไทยลงนามกับกัมพูชามีการเสียเปรียบข้อตกลงทางเศรษฐกิจหรือไม่ นางศุภจี ยืนยัน การที่ไทยลงนามข้อตกลงที่จะไปสู่สันติภาพกับกัมพูชา โดยมีสหรัฐอเมริกาและมาเลเซียเป็นสักขีพยาน เป็นผลดีกับไทย แม้ว่าสหรัฐฯ จะใช้มาตรการทางการค้าและภาษีมากดดันให้เกิดการตกลงสันติภาพ แต่ไทยก็ได้ยืนยันว่าหากให้สำเร็จ ก็ต้องได้ข้อตกลงทางการค้าที่เป็นประโยชน์กับไทยด้วย โดยเฉพาะแถลงการณ์ร่วมว่าด้วยกรอบความตกลงการค้าต่างตอบแทน ระหว่างสหรัฐอเมริกากับประเทศไทย Joint Statement on a Framework for a United States – Thailand Agreement on Reciprocal Trade จากที่รัฐบาลที่แล้วเคยเจรจาไว้ที่ 19 % ก็จะคุยในทางเทคนิคให้จบภายในสิ้นปีนี้ ซึ่งแถลงการณ์ร่วมยังไม่มีผลทางกฏหมาย และจะรักษาผลประโยชน์ให้มากที่สุด

 “เรื่อง Peace deal เป็นจุดเริ่มต้นให้เราไปถึงสันติภาพให้ได้ เราอยากคุยทวิภาคี แต่ไม่เคยมีอะไรเกิดขึ้นขึ้น เมื่อมีพี่ใหญ่ของโลกมาเป็นพยานทำให้ทางกัมพูชาทำตามสิ่งที่เซ็นมา ใน 4 ข้อตกลงถือว่าเป็นประโยชน์กับเราไม่ว่า จะย้ายอาวุธหนัก เคลียร์ทุ่นระเบิดชายแดน ตกลงพื้นที่ที่ขัดแย้ง เมื่อมีคนกลางเป็นสักขีพยาน ก็เป็นสิ่งที่ดีมากกว่า”

นางศุภจี ไม่ปฏิเสธว่า สหรัฐฯ อาจใช้เงื่อนไขการเจรจาทางการค้ามากดดันทำให้เกิดข้อตกลงกันให้ได้ เพราะสหรัฐฯต้องการให้เกิดสันติภาพ ในคำกล่าวของประธานาธิบดีโดนัลด์ทรัมป์ บอกด้วยว่า เขาทำงานมา 8 เดือน ยุติสงครามมา 8 ครั้ง เฉลี่ยเดือนละครั้ง

 “ซึ่งสงครามไทยกัมพูชา ประธานาธิบดีสหรัฐฯ มองว่า เป็นหนึ่งในสิ่งที่ท่านอยากได้ ในเมื่อเรายังเจรจาเรื่องภาษี ถ้าเราไม่ยอมจบในการยุติสันติภาพนี้ให้ได้ อาจมีผลนะ เราต้องขอเลยว่าท่านก็ต้องตกลงกับเราเรื่องข้อตกลงการค้าให้ดีนะ เพราะเราต้องตกลงผลประโยชน์ของเราเช่นกัน”

 ขณะเดียวกัน นางศุภจี ยังกล่าวถึงบันทึกความเข้าใจ (MOU) ว่าด้วยความร่วมมือด้าน “แร่ธาตุสำคัญ” กับสหรัฐอเมริกา หรือ MOU แร่แรร์เอิร์ธ โดยยืนยันว่า ข้อตกลงดังกล่าว “ไม่มีข้อผูกพันทางกฎหมาย” และสามารถยกเลิกได้จากทั้งสองฝ่าย โดยผ่านการพิจารณาจากคณะรัฐมนตรีและสำนักงานคณะกรรมการกฤษฎีกาเรียบร้อยแล้ว

 MOU นี้เป็นเพียงความร่วมมือเพื่อถ่ายทอดความรู้ ไม่มีการลงทุนผูกพัน ไม่มีผลผูกพันทางกฎหมาย ทุกอย่างเขียนไว้ชัดเจน และสามารถยกเลิกได้จากฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง พร้อมย้ำว่า โครงการเกี่ยวกับแร่หายากทั้งหมดจะต้องดำเนินการภายใต้กฎหมาย สิ่งแวดล้อมและกฎหมายเหมืองแร่ของไทย ไม่มีข้อยกเว้นเป็นกรณีพิเศษ และมุ่งให้เกิดการเรียนรู้เพื่อเสริมขีดความสามารถของประเทศในห่วงโซ่อุปทานระดับโลก

ทั้งนี้ เรายังไม่มีแร่แรร์เอิร์ธมากนัก แต่ในอนาคตอาจมี และเราสามารถเซ็นความร่วมมือกับประเทศอื่นได้เช่นกัน ไม่ใช่เฉพาะกับสหรัฐฯ เหมือนที่ 9 ประเทศก่อนหน้าได้ทำไว้ ซึ่งต่างก็ไม่มีข้อผูกพันเหมือนกัน

ส่วนประเด็นภูมิรัฐศาสตร์ว่า MOU นี้ไม่บังคับให้ไทยต้องเลือกข้าง โดยเปิดเผยว่า จีนได้แสดงความจำนงพร้อมร่วมมือกับไทยแล้ว โดยจีนมีแร่แรร์เอิร์ธกว่า 90% ของโลก และได้มาพูดคุยกับเราก่อนแล้วว่าไม่ต้องกังวล ไทยสามารถร่วมมือกับทั้งสหรัฐฯ และจีนได้ เพราะนี่ไม่ใช่ข้อตกลงทางการค้าแบบ FTA ที่ต้องเลือกข้าง ดังนั้น ไทยต้องพึ่งพาทั้งจีนและสหรัฐฯ ซึ่งเป็นคู่ค้ารายใหญ่ที่สุดของประเทศ และต้องรักษาความสมดุลทางเศรษฐกิจไว้ให้ได้ อีกทั้ง จีนเป็นคู่ค้าอันดับหนึ่งทั้งนำเข้าและส่งออก ส่วนสหรัฐฯ ก็เป็นตลาดส่งออกอันดับหนึ่ง ไทยต้องรักษาความสัมพันธ์กับทั้งสองฝ่ายอย่างเสรีและสมดุล

นางศุภจี กล่าวถึงประเด็นสิ่งแวดล้อมว่า รัฐบาลให้ความสำคัญกับผลกระทบจากการทำเหมืองในประเทศเพื่อนบ้านที่อาจเกิดมลพิษข้ามพรมแดน โดยไทยได้ออกกฎควบคุมนำเข้าผลผลิตจากประเทศที่ก่อมลพิษ และอยู่ระหว่างการจัดทำ พ.ร.บ.อากาศสะอาด เพื่อดูแลสิ่งแวดล้อมอย่างยั่งยืน