เดือดกลาง กมธ.! 'ศุภชัย' ปะทะ 'โรม' ปมอำนาจ 35 คณะ 'ไอซ์' หลุดสบถ 'โอ้ยอีแก่'

กมธ.กฎหมายถกเดือดปมแนวปฏิบัติ 35 คณะ 'ศุภชัย' โต้ 'โรม' เรื่องข้อบังคับ ก่อน 'รักชนก' หลุดสบถ ด้าน 'มัลลิกา' ยืนยันไม่ลิดรอนอำนาจ กมธ. ขอทุกฝ่ายถอยคนละก้าว ขณะที่เลขาสภาฯ ชี้เป็นเพียงแนวทางให้เจ้าหน้าที่ปฏิบัติ สุดท้ายประชุมกว่า 3 ชั่วโมงยังไร้ข้อยุติ

12 พฤศจิกายน 2569 - เวลา 14.30 น. ที่รัฐสภา นายรังสิมันต์ โรม สส.บัญชีรายชื่อ รองหัวหน้าพรรคประชาชน ในฐานะประธานคณะกรรมาธิการ (กมธ.) การกฎหมาย การยุติธรรมและสิทธิมนุษยชน สภาผู้แทนราษฎร เป็นประธานการประชุมพิจารณาสถานะทางกฎหมายของแนวทางการดำเนินงานคณะกรรมาธิการสามัญของสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งเกี่ยวข้องกับการปฏิบัติหน้าที่ของ กมธ.ทั้ง 35 คณะ

การประชุมครั้งนี้มีการเชิญประธานสภาผู้แทนราษฎร เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร และประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ มาให้ข้อมูล โดยนายโสภณ ซารัมย์ ประธานสภาผู้แทนราษฎร มอบหมายให้ น.ส.มัลลิกา จิระพันธุ์วาณิช รองประธานสภาผู้แทนราษฎรคนที่ 1 เข้าชี้แจงแทน

น.ส.มัลลิกา กล่าวชี้แจงเบื้องต้นว่า ประธานสภาและรองประธานสภาทั้งสองคนมีความตั้งใจสนับสนุนการปฏิบัติหน้าที่ของคณะกรรมาธิการอย่างเต็มที่ ไม่มีเจตนาลดทอนอำนาจหรือขัดขวางการทำงาน แต่การดำเนินงานต้องเป็นไปตามหลักนิติรัฐ รัฐธรรมนูญ และข้อบังคับที่เกี่ยวข้อง

จึงมอบหมายให้ฝ่ายกฎหมายของสำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎรศึกษาและจัดทำแนวทางการดำเนินงานให้เป็นมาตรฐานเดียวกัน พร้อมยืนยันว่าหากมีข้อเสนอแนะเพื่อปรับปรุงแนวทางให้เหมาะสมและสะดวกต่อการปฏิบัติงานมากขึ้น ก็พร้อมรับฟัง

อย่างไรก็ตาม บรรยากาศการประชุมเริ่มตึงเครียดตั้งแต่ช่วงต้น เมื่อกรรมาธิการจากพรรคภูมิใจไทยสอบถามถึงญัตติด่วนของนายณัฐวุฒิ ประเสริฐสุวรรณ สส.สุพรรณบุรี พรรคภูมิใจไทย ว่าจะพิจารณาก่อนเข้าสู่วาระหรือไม่

นายรังสิมันต์วินิจฉัยให้เลื่อนเรื่องดังกล่าวไปพิจารณาในวาระอื่นๆ เนื่องจาก น.ส.มัลลิกา แจ้งว่ามีเวลาชี้แจงถึงเพียง 15.00 น. จึงต้องการให้การประชุมเข้าสู่ประเด็นหลักโดยเร็ว

แต่นายศุภชัย ใจสมุทร สส.บัญชีรายชื่อ พรรคภูมิใจไทย โต้แย้งว่า การวินิจฉัยของประธานไม่ถูกต้อง เพราะเป็นการเสนอญัตติด่วนที่ต้องให้กรรมาธิการลงมติ หากประธานเห็นว่าไม่สามารถเสนอญัตติได้ ก็ต้องบันทึกเหตุผลให้ชัดเจน ไม่ใช่เลื่อนไปหารือภายหลัง

นายศุภชัยยังระบุว่า กรรมาธิการฝ่ายรัฐบาลเห็นว่าการดำเนินการบางเรื่องที่ผ่านมาไม่เป็นไปตามข้อบังคับ จึงต้องการให้แก้ไขกระบวนการให้ถูกต้อง

ระหว่างนั้น น.ส.รักชนก ศรีนอก สส.บัญชีรายชื่อ พรรคประชาชน ในฐานะประธานกรรมาธิการศึกษาการจัดทำและติดตามการบริหารงบประมาณ พยายามขอหารือ แต่นายศุภชัยพูดแทรกขึ้นมา จนนายรังสิมันต์ต้องปิดไมโครโฟนเพื่อควบคุมการประชุม

นายศุภชัยกล่าวว่า ผู้ที่ไม่ได้เป็นสมาชิกกรรมาธิการคณะนี้ไม่มีสิทธิแสดงความคิดเห็นในที่ประชุม แต่นายรังสิมันต์ยืนยันว่าเป็นอำนาจของประธานที่จะอนุญาตให้ผู้เข้าร่วมประชุมแสดงความคิดเห็นได้

น.ส.รักชนกจึงกล่าวว่า ขณะนี้เข้าสู่วาระที่ 3 แล้ว และรองประธานสภามีเวลาจำกัด จึงขอให้ประธานควบคุมการประชุม ไม่ให้มีการถ่วงเวลาจนไม่สามารถซักถามผู้ที่เชิญมาชี้แจงได้

ต่อมา ระหว่างที่ พ.ต.อ.ทวี สอดส่อง อภิปรายเกี่ยวกับประเด็นอำนาจของคณะกรรมาธิการ นายศุภชัยลุกขึ้นประท้วง โดยตั้งคำถามว่าเรื่องที่กำลังอภิปรายอยู่ในวาระที่ 3 หรือไม่

นายรังสิมันต์จึงถามกลับว่า "ท่านจะประท้วงข้อไหนต้องบอก"

นายศุภชัยตอบว่า "ท่านนี้ชอบตัวเลขจริง ๆ มาแข่งกันไหมว่าข้อบังคับไหนคืออะไร ทำเป็นเด็ก ๆ ไปได้"

ระหว่างที่นายศุภชัยกำลังพูด นายรังสิมันต์ได้ปิดไมโครโฟน ก่อนมีเสียง น.ส.รักชนก ตะโกนขึ้นมาว่า "โอ้ยอีแก่" ทำให้บรรยากาศการประชุมยิ่งตึงเครียด

ด้านนายชูศักดิ์ ศิรินิล สส.บัญชีรายชื่อ พรรคเพื่อไทย ในฐานะกรรมาธิการ แสดงความคิดเห็นว่า แม้ตนไม่ได้เข้าร่วมการประชุมครั้งที่มีมติ 8 ต่อ 0 แต่ได้ศึกษาแนวทางดังกล่าวแล้ว เห็นว่าไม่ได้มีสถานะเป็นคำสั่งหรือระเบียบใหม่ที่มีสภาพบังคับ หากเป็นเพียงการตีความและขยายความรัฐธรรมนูญ มาตรา 129 ประกอบข้อบังคับการประชุมข้อ 90 ให้ชัดเจนขึ้น

นายชูศักดิ์กล่าวว่า จุดเริ่มต้นของแนวทางดังกล่าวมาจากกรณีคณะกรรมาธิการออกคำสั่งเรียกนายกรัฐมนตรี จนนำไปสู่การร้องเรียนต่อประธานสภาผู้แทนราษฎรเกี่ยวกับความชอบด้วยกฎหมาย ก่อนมีการประชุมร่วมกับประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะและฝ่ายกฎหมายเพื่อจัดทำแนวทางปฏิบัติ

ตนเห็นว่าแนวทางดังกล่าวมีเหตุผลและไม่ได้ขัดรัฐธรรมนูญ โดยกรรมาธิการทุกคณะต้องดำเนินงานภายใต้กรอบอำนาจหน้าที่ตามข้อบังคับอย่างเคร่งครัด เพื่อป้องกันการทำงานซ้ำซ้อน รวมถึงการออกหนังสือเชิญบุคคลมาให้ข้อมูลหรือดำเนินการในเรื่องสำคัญ ควรผ่านมติที่ประชุมกรรมาธิการอย่างถูกต้อง

ขณะที่ น.ส.มัลลิกา ชี้แจงว่า แนวทางที่ออกมาไม่ได้เปลี่ยนแปลงหลักกฎหมายเดิมแต่อย่างใด เนื่องจากข้อบังคับการประชุมสภาผู้แทนราษฎร พ.ศ.2562 และรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560 ยังคงเป็นหลักเกณฑ์เดิม เพียงแต่ที่ผ่านมาอาจมีการปฏิบัติที่ไม่ถูกต้องโดยไม่มีผู้โต้แย้ง

"แนวทางที่ออกไปไม่ได้มีผิดเพี้ยนไปจากข้อบังคับเดิมเลย หลายๆท่าน บางทีถ้าลดอคติลงสักนิดหนึ่ง แล้วก็พิจารณาถ่องแท้ จะรู้เลยว่าถ้าเราทำตามระเบียบ ถ้าเราทำตามกติกา จะไม่มีปัญหาเลย" น.ส.มัลลิกา กล่าว

น.ส.มัลลิกายืนยันด้วยว่า กรณีการพิจารณาเรื่องที่อาจซ้ำซ้อนกันระหว่างกรรมาธิการ ไม่ได้เป็นการสั่งยุติการดำเนินงานอย่างถาวร แต่เป็นการให้หยุดชั่วคราวเพื่อประสานงานและตรวจสอบว่าแต่ละคณะกำลังพิจารณาเรื่องเดียวกันหรือไม่

โดยกำหนดให้ฝ่ายกฎหมายตรวจสอบประเด็นซ้ำซ้อนในช่วงเย็นวันศุกร์ และพยายามสรุปให้เสร็จก่อนเที่ยงวันจันทร์ เพื่อให้ประธานกรรมาธิการที่เกี่ยวข้องหารือร่วมกันได้ แม้จะเป็นการประชุมผ่านระบบ Zoom ก็ตาม

ทั้งนี้ หากกรรมาธิการคณะหนึ่งพิจารณาเรื่องใดเสร็จสิ้นแล้ว อีกคณะสามารถนำผลการพิจารณาไปใช้ได้ โดยไม่จำเป็นต้องดำเนินการซ้ำ ซึ่งจะช่วยลดระยะเวลาและค่าใช้จ่ายในการประชุม

น.ส.มัลลิกาย้ำว่า อำนาจของประธานกรรมาธิการยังคงมีอยู่เช่นเดิม ไม่มีการลิดรอนอำนาจตามที่มีการนำเสนอข่าว

ด้านนายศิโรจน์ แพทย์พันธุ์ เลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ชี้แจงว่า การประชุมร่วมกับประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะก่อนหน้านี้ยังไม่ได้ข้อยุติ เนื่องจากแต่ละฝ่ายมีเหตุผลแตกต่างกัน ประธานสภาจึงให้ฝ่ายกฎหมายไปจัดทำแนวทางที่สอดคล้องกับรัฐธรรมนูญและข้อบังคับ โดยไม่ได้สั่งให้กำหนดแนวทางที่เป็นอุปสรรคต่อการทำงานของกรรมาธิการ

นายศิโรจน์ยืนยันว่า เอกสารที่จัดทำขึ้นเป็นเพียงแนวทางการตีความกฎหมายของฝ่ายเลขานุการ ไม่ใช่กฎหมายหรือระเบียบที่มีสถานะสูงกว่าเดิม โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้เจ้าหน้าที่สำนักงานเลขาธิการสภาผู้แทนราษฎร ซึ่งทำหน้าที่ฝ่ายเลขานุการกรรมาธิการ ปฏิบัติงานเป็นมาตรฐานเดียวกัน

อย่างไรก็ตาม หากกรรมาธิการคณะใดไม่ยอมรับแนวทางดังกล่าวและยังดำเนินการต่อไป ก็ต้องรับผิดชอบต่อผลทางกฎหมายที่อาจเกิดขึ้น โดยเฉพาะกรณีที่ฝ่ายเลขานุการได้แจ้งเตือนแล้วว่าการดำเนินการอาจไม่เป็นไปตามข้อบังคับ

"แล้วถามว่าถ้าคณะ กมธ. เช่นคณะนี้บอกไม่รับแล้วไม่ทำ เราก็มีหน้าที่เพียงการใช้การในเรื่องนี้เป็นแนวทาง แล้วก็ต้องดำเนินการต่อไป ถ้าท่านไม่รับท่านก็ต้องรับผลของท่านเอง ถ้าท่านทำและฝ่ายเลขาฯ เตือนท่านแล้วว่าเรามีแนวทางในการทำงาน และท่านไม่ทำท่านก็ต้องรับผลของการทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะแนวทางบอกไว้แล้วว่าให้ฝ่ายกฎหมายเป็นผู้ทำ" นายศิโรจน์ กล่าว

ต่อมา นายศุภชัยกล่าวว่า เรื่องนี้เริ่มต้นจากการที่ตนร้องเรียนไปยังประธานสภาผู้แทนราษฎร เนื่องจากเห็นว่าการดำเนินงานของกรรมาธิการการกฎหมายฯ หลายครั้งไม่เป็นไปตามรัฐธรรมนูญและข้อบังคับ ทั้งการบรรจุวาระที่ไม่เกี่ยวข้องกับอำนาจหน้าที่ และการเชิญบุคคลมาให้ข้อมูลโดยไม่ได้ผ่านมติที่ประชุม

นายศุภชัยระบุว่า ตนเห็นด้วยว่าหนังสือเวียนไม่ใช่กฎหมาย แต่ต้องการให้การดำเนินงานของกรรมาธิการเป็นไปตามข้อบังคับที่มีอยู่แล้ว พร้อมกล่าวว่าเมื่อสอบถามกรรมาธิการคณะอื่นก็ไม่พบปัญหาในลักษณะเดียวกัน

"ไม่ใช่เพราะกมธ.มีปัญหาเพราะ 'ศุภชัย' อยู่ตรงนี้" นายศุภชัยกล่าว ก่อนที่ น.ส.รักชนกจะพูดสวนขึ้นมาว่า "ใช่" ทำให้นายรังสิมันต์ต้องปราม

นายศุภชัยยืนยันว่า สิ่งที่ต้องการไม่ใช่เรื่องซับซ้อน แต่เป็นการให้กรรมาธิการทั้ง 35 คณะปฏิบัติหน้าที่ภายใต้รัฐธรรมนูญและข้อบังคับ เพื่อให้การทำงานเดินหน้าได้อย่างถูกต้อง

ระหว่างการอภิปรายเกี่ยวกับอำนาจเรียกบุคคลและการตีความกฎหมาย น.ส.มัลลิกากล่าวว่า แนวทางที่กำลังถกเถียงกันเป็นเพียงการนำข้อบังคับเดิมมาอธิบายให้ชัดเจนขึ้น โดยใช้คำว่า "แค่เอามาแปลไทยเป็นไทย แค่นั้น"

จากนั้น น.ส.มัลลิกาหันไปถาม นพ.วาโย อัศวรุ่งเรือง ว่าต้องการสอบถามเรื่องใดหรือไม่ ซึ่ง นพ.วาโยตอบว่า "ไม่ได้ถามครับ ฟังอย่างเดียว"

นายรังสิมันต์จึงกล่าวว่าต้องขออนุญาตประธานกรรมาธิการก่อน น.ส.มัลลิกาจึงตอบว่า "ขออภัย ลืมตัวนึกว่าเป็นประธาน"

น.ส.มัลลิกายังกล่าวว่า ผู้ที่เป็นประธานกรรมาธิการย่อมทราบดีว่ามีหน้าที่ต้องดำเนินการอย่างไรตามข้อบังคับ โดยเจ้าหน้าที่ฝ่ายเลขานุการมีหน้าที่ช่วยตรวจสอบและแจ้งเตือน เพราะหากเกิดการกระทำที่ไม่ชอบด้วยกฎหมาย ความรับผิดชอบอาจเกี่ยวข้องกับกรรมาธิการทั้งคณะ ไม่ใช่เฉพาะประธานเพียงคนเดียว

พร้อมเตือนว่า การใช้อำนาจโดยไม่คำนึงถึงกรอบกฎหมาย อาจถูกมองว่าเป็นการใช้อำนาจเกินขอบเขต และกลายเป็นลักษณะของการ "บ้าอำนาจ"

"วันนี้ขอให้ถอยคนละก้าวคิดกันใหม่ สภาฯ ไม่เคยเกิดสภาพแบบนี้นะ ทุกครั้งที่ผ่านมาระเบียบใช้ตั้งแต่ปี 62 ก็ใช้กันมาได้ตลอด แต่ถ้าทุกคนเอาแต่ความคิดตัวเอง เอาแต่ตัวเองเป็นที่ตั้ง เราจะเดินกันได้ยังไง ฝากไว้ ส่วนกฎหมายจะปฏิบัติอย่างไรเอาให้ถูกกติกา จากนี้จะได้ปฏิบัติตามกฏหมายทุกอย่าง" น.ส.มัลลิกากล่าว ก่อนเดินออกจากห้องประชุมเนื่องจากมีภารกิจอื่น

จากนั้น นายกรวีร์ ปริศนานันทกุล สส.อ่างทอง พรรคภูมิใจไทย ในฐานะประธานคณะกรรมการประสานงานพรรคร่วมรัฐบาล หรือวิปรัฐบาล ระบุว่า ประเด็นดังกล่าวไม่จำเป็นต้องนำไปหารือถึงกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ โดยตนจะหารือกับนายพริษฐ์ วัชรสินธุ นอกรอบเพื่อหาแนวทางร่วมกัน

ทั้งนี้ หลังการประชุมดำเนินไปกว่า 3 ชั่วโมง ที่ประชุมยังไม่ได้ข้อยุติเกี่ยวกับแนวทางปฏิบัติของกรรมาธิการทั้ง 35 คณะ โดยเตรียมให้ประธานวิปทั้งสองฝ่ายหารือร่วมกัน ก่อนนำเรื่องไปหารือกับประธานสภาผู้แทนราษฎร เพื่อกำหนดวันประชุมประธานกรรมาธิการทั้ง 35 คณะอีกครั้ง.