'หัวใจห้องบนพริ้ว' อีกหนึ่ง 'ฆาตกรเงียบ' โรคสโตรก

ภาวะความดันโลหิตสูงยังคงเป็นความท้าทายด้านสาธารณสุขที่ทวีความรุนแรงในประเทศไทย และเป็นปัจจัยสำคัญที่เพิ่มภาวะการเกิดโรคหลอดเลือดสมอง โรคหัวใจ ไตวาย และสมองเสื่อม โดยข้อมูลจาก องค์การอนามัยโลกประจำประเทศไทย (WHO Thailand) ระบุถึงความน่ากังวล ของประชากรวัยผู้ใหญ่ของไทยว่า 1 ใน 4 คน มีภาวะความดันโลหิตสูง ที่น่าเป็นห่วงคือ มีเพียงประมาณ 30% เท่านั้นที่ควบคุมภาวะดังกล่าวได้ ขณะที่เกือบครึ่งหนึ่งไม่ทราบว่าตนเองมีความดันโลหิตสูง  ที่สำคัญเกือบ 50% ไม่ทราบว่าตนเองป่วย เนื่องจากโรคนี้มักไม่แสดงอาการ จนได้รับฉายาว่า “ฆาตกรเงียบ”  โรคหลอดเลือดสมองจึงเป็นหนึ่งในสาเหตุการเสียชีวิตอันดับต้นๆ ของประเทศ 58% ของผู้ป่วย         โรคหลอดเลือดสมองทั้งหมดมีสาเหตุโดยตรงจากความดันโลหิตที่ควบคุมไม่ได้ เนื่องจากภาวะความดันโลหิตสูงมักไม่แสดงอาการ

ความเสี่ยงดังกล่าวยิ่งเพิ่มขึ้นเมื่อมีภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว (AFib) ซึ่งเป็นภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะที่พบบ่อย และเพิ่มความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองได้ถึง 5 เท่า หลักฐานทางการแพทย์ในไทยชี้ อัตราผู้ป่วยโรคหัวใจเต้นพลิ้ว (AFib) พุ่งสูงขึ้นอย่างก้าวกระโดดตามอายุ โดยเฉพาะกลุ่มประชากรที่สูงวัยขึ้นยิ่งตอกย้ำความสำคัญและจำเป็นของการติดตามความดันโลหิตควบคู่กับการคัดกรองภาวะหัวใจเต้นผิดจังหวะตั้งแต่ระยะแรก

ผศ.นพ.สุรัตน์ ตันประเวช แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านประสาทวิทยา คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ เจ้าของเพจ “หมอสมอง”กล่าวว่า ในช่วง10-20ปีมานี้ อัตราคนไทยเป็นสโตรกเพิ่มขึ้น  90% ตามสถิตมีคนไทยเป็นสโตรก 104 คนต่อวัน หรือเท่ากับ4-5ชั่วโมงต่อคน  หรือในปี2567 มีจำนวนผู้ป่วยสโตรก 363,688 คน มาจากความดันโลหิตสูงจะมีคนที่เป็นสโตรก 10 คน และในจำนวน 10คนนี้จะเสียชีวิต 1 คน  เกินกว่าครึ่งของจำนวนนี้ต้องทุพลภาพ ในภาพรวม ในช่วงปี 2009-2021 แม้ในประเทศไทยจะมีแนวโน้มคนที่จะเป็นสโตรกเพิ่มขึ้น แต่อัตราการเสียชีวิตในโรงพยาบาลกลับลดลง จาก 15 % เหลือ 9% หรือลดลงจากเดิมประมาณ 1ใน 3

สาเหตุสำคัญที่ทำให้คนเป็นสโตรก เพิ่มขึ้น ผศ.นพ.สุรัตน์กล่าวว่า สาเหตุหลักมาจากความดันโลหิตสูง บางคนไม่รู้ตัวว่าเป็นความดัน และในกลุ่มคนที่รู้ตัวและรักษาความดัน แต่ถ้าหากควบคุมระดับความดันได้ไม่ดี ก็จะมีโอกาสเป็นสโตรกได้เช่นกัน ส่วนสาเหตุว่าทำไมคนเป็นความดันเยอะขึ้นนั้น มาจากพฤติกรรมการใช้ชีวิตของคนยุคใหม่ ที่นอนพักผ่อนไม่เพียงพอ ชอบนอนดึก ไม่ออกกำลังกาย มีความเครียด และการกินโดยเฉพาะหากกินหมูกระทะบ่อยๆ ก็จะไม่ดีต่อสุขภาพ ตลอดจนการละเลยการวัดความดัน
 อย่างไรก็ตาม นอกเหนือจากปัญหาความดันโลหิตสูงแล้ว ภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว  (AFib) จะเป็นอีกหนึ่งสาเหตุสำคัญที่ทำให้เกิดสโตรกได้เช่นกัน ผศ.นพ.สุรัตน์ กล่าวว่า ในจำนวนผู้ป่วยสโตรก 3แสนกว่าคนมีจำนวนผู้ปวยประมาณ 35,000-45,000 คนที่อาจมีสาเหตุสโตรกเกี่ยวข้องกับภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว  แต่คนส่วนใหญ่ไม่รู้ตัวว่ามีภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว หรือหัวใจเต้นผิดจังหวะ ซึ่งจะส่งผลให้การสูบฉีด ไหลเวียนของหัวใจไม่ปรกติ และมีโอกาสเสี่ยงทำให้เกิดลิ่มเลือด เข้าไปอุดตันหลอดเลือดสมองได้

“คนที่หัวใจเต้นผิดจังหวะ  70-80 % มักไม่รู้ตัว  ซึ่งตัวนี้สำคัญมากๆ ในคนเป็นโรคความดันสูงหลอดเลือดมักแข็งตัว หรือมีภาวะไขมันสูง เป็นโรคอ้วน แต่ในคนที่เป็นสโตรก ที่เกิดจากภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว มักจะรู้สาเหตุ จะรู้หลังจากเป็นสโตรกเข้าโรงพยาบาลแล้ว  รพ.จุฬาฯ เคยเก็บสถิติ พบว่าครึ่งหนึ่งของคนเป็นภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว เป็นสโตรก “

คำถามว่าทำอย่างไรถึงจะรู้ว่ามีภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว ผศ.นพ.สุรัตน์ กล่าวว่า ปกติการวัดการเต้นของหัวใจว่าเต้นปกติหรือไม่ สามารถทำได้ 5 วิธี ได้แก่ การวัดโดยการจับชีพจรเพื่อดูว่าหัวใจเต้นในจังหวะสม่ำเสมอหรือไม่ 2. การตรวจคลื่นหัวใจ 3.การติดแผ่นแปะ 4.การติดเครื่องบันทึก  5.การสวมสมาร์ท วอช แต่อุปกรณ์ตัวนี้จะวัดความดันไม่ได้ และล่าสุดการที่เครื่องวัดความดันของบริษัท ออมรอน  ที่เปิดตัวเครื่องวัดความดันรุ่นใหม่ สามารถวัดได้ทั้งความดันและภาวะหัวใจห้องบนพริ้วได้ในเวลาเดียวกัน

“คนเป็นภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว จะมี 2แบบ คือ เป็นแบบถาวร กับเป็นๆ หายๆ ซึ่งตรงนี้ อันตรายเหมือนกัน เพราะคนเป็นภาวะหัวใจพริ้ว 100 คน จะมี 6 คน ที่เป็นสโตรก ดังนั้น ไม่ว่าจะตรวจพบภาวะหัวพริ้วแค่ครั้งเดียวก็ตาม ก็ถือว่ามีความเสี่ยงแล้ว และหากเรารู้ว่ามีภาวะนี้เกิดขึ้น ก็จะสามารถป้องกันไม่ให้เกิดสโตรกได้ด้วยการให้ยาละลายลิ่มเลือด หรือรักษารูปแบบอื่นๆ ต่อไปการตรวจพบตั้งแต่เนิ่น ๆ จะช่วยเปิดโอกาสในการรักษาที่รวดเร็ว ซึ่งไม่เพียงแต่ลดอัตราความสูญเสียจากโรคหลอดเลือดสมองเท่านั้น แต่ยังช่วยยกระดับสุขภาพหัวใจและหลอดเลือดในระยะยาวให้ดียิ่งขึ้นด้วย”ผศ.นพ.สุรัตน์ กล่าว

ด้านการวัดภาวะหัวใจห้องบนพริ้ว หรือAFibล่าสุด บริษัท ออมรอน เฮลธแคร์ (ประเทศไทย) จำกัด ในเครือ OMRON Healthcare ผู้นำด้านอุปกรณ์การแพทย์สำหรับการตรวจวัดและดูแลสุขภาพเบื้องต้นที่บ้านจากประเทศญี่ปุ่น  เปิดตัวนวัตกรรมเครื่องวัดความดันโลหิตอัจฉริยะ 3 ซีรีส์ใหม่ ได้แก่ EZ Series, IQ Series และ HEM-7383T1 ความโดดเด่นของนวัตกรรมชุดนี้คือ การก้าวข้ามขีดจำกัดเครื่องวัดความดันทั่วไป  เป็นเทคโนโลยีเอกสิทธิ์ที่สามารถคัดกรอง “ภาวะหัวใจห้องบนสั่นพลิ้ว”  ได้ในการตรวจเพียงครั้งเดียว

นายยูซุเกะ กาโตะ กรรมการผู้จัดการ บริษัท ออมรอน เฮลธแคร์ (ประเทศไทย) จำกัด เปิดเผยว่า ภายใต้วิสัยทัศน์องค์กร “Going for ZERO” ที่มุ่งลดอุบัติการณ์รุนแรงจากโรคหัวใจและหลอดเลือดในประเทศไทยให้เหลือศูนย์ บริษัทได้พัฒนาเครื่องวัดความดันโลหิตรุ่นใหม่เพื่อเปลี่ยนผ่านจากการปรับพฤติกรรมตั้งรับไปสู่        “การคัดกรองเชิงรุกที่บ้าน” (Home Blood Pressure Monitor) สำหรับ ผลิตภัณฑ์ 3 ซีรีส์อัจฉริยะในการตรวจวัดความดัน-คัดกรอง AFib แบบเชิงรุกรุ่นใหม่ OMRON พัฒนาขึ้นโดยเฉพาะด้วย เทคโนโลยี Intellisense AFib ซึ่งใช้อัลกอริทึมขั้นสูงของAI ในการวิเคราะห์คลื่นแรงดันที่เกิดจากการบีบตัวของหัวใจ (Pressure Pulse Waves: PPW) เพื่อตรวจหารูปแบบความผิดปกติที่สัมพันธ์กับ AFib นวัตกรรมนี้ทำให้การคัดกรองปัจจัยเสี่ยงสำคัญของโรคหลอดเลือดสมองเป็นเรื่องง่ายขึ้น ผู้ใช้จึงสามารถคัดกรอง AFib จากการวัดความดันโลหิตเพียงเครื่องเดียว โดยไม่ต้องผ่านขั้นตอนการบันทึกคลื่นไฟฟ้าหัวใจ (ECG) ที่ซับซ้อนในโรงพยาบาล

3 ผลิตภัณฑ์ใหม่นี้ รุ่น    EZ Series ใช้งานง่าย เหมาะสำหรับผู้ใช้งานเริ่ม มีเทคโนโลยีประหยัดพลังงานที่เพิ่มประสิทธิภาพการใช้พลังงานได้สูงสุด 1.5 เท่าเมื่อเทียบกับรุ่นก่อนหน้า รุ่น     IQ Series เพื่อผู้สูงอายุ พัฒนาสำหรับการติดตามสุขภาพขั้นสูง IQ Series มาพร้อมเทคโนโลยี Intellisense AFib และหน้าจอขนาดใหญ่ที่มองเห็นได้ชัดเจน  อีกทั้งยังติดตั้งเทคโนโลยีผ้าพันแขน IntelliWrap™ เอกสิทธิ์ของ OMRON ซึ่งช่วยให้วัดได้อย่างแม่นยำรอบต้นแขน ลดความคลาดเคลื่อนที่อาจเกิดจากการสวมผ้าพันแขนไม่ถูกตำแหน่งรุ่นพิเศษ    HEM-7383T1 ยกระดับการจัดการ

ความเสี่ยงโรคหลอดเลือดสมองด้วยการเชื่อมต่ออัจฉริยะ HEM-7383T1 รุ่นเรือธง เชื่อมความแม่นยำระดับคลินิกเข้ากับการเชื่อมต่ออัจฉริยะได้อย่างลงตัว มาพร้อมเทคโนโลยี Intellisense AFib และผ้าพันแขน IntelliWrap™Cuff รองรับการเชื่อมต่อ Bluetooth เพื่อซิงก์ผลการวัดได้อย่างสะดวก ผู้ใช้สามารถติดตามแนวโน้มสุขภาพในระยะยาว และส่งต่อข้อมูลในเชิงรุกให้บุคลากรทางการแพทย์เพื่อร่วมวางแผนดูแลสุขภาพได้อย่างทันท่วงที ช่วยให้รับมือความเสี่ยงรุนแรงด้านหัวใจและหลอดเลือดได้ล่วงหน้าอย่างเป็นระบบ

ผลิตภัณฑ์ทุกรุ่นมีการรับประกันมาตรฐาน      3 ปี และรับสิทธิ์คุ้มครองเพิ่มอีก 2–3 ปี เมื่อลงทะเบียนผ่านช่องทางออนไลน์อย่างเป็นทางการของ OMRON