ค้นพบ '5บัวบา 'ชนิดใหม่ของโลกในไทย

นักวิจัย มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ (มก )นำโดย รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี จากภาควิชาพฤกษศาสตร์ คณะวิทยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ค้นพบบัวบาชนิดใหม่ของโลกจำนวน 5 ชนิด โดยตีพิมพ์เผยแพร่การค้นพบนี้ในวารสาร Aquatic Botany ฉบับปี 2026 การค้นพบครั้งนี้เป็นการบูรณาการวิจัยร่วมระหว่างหน่วยงานซึ่งประกอบด้วย ดร. ณัฐพล นพพรเจริญกุล นักวิจัย จากองค์การพิพิธภัณฑ์วิทยาศาสตร์แห่งชาติ (อพวช) และ Prof. Dr. Trevor R. Hodkinson จากทรินิตี้คอลเลจ มหาวิทยาลัยแห่งกรุงดับลิน ประเทศไอร์แลนด์ โดยเป็นการบูรณาการวิจัยร่วมทางด้านอนุกรมวิธานพืช สัณฐานวิทยาและเซลล์วิทยา

รศ.ดร. เฉลิมพล สุวรรณภักดี  กล่าวว่า พืชสกุลบัวบา (Nymphoides) วงศ์ Menyanthaceae เป็นพืชน้ำที่มีการใช้ประโยชน์ทางด้านการใช้เป็นพืชประดับ และผักพื้นบ้าน ในประเทศไทยเคยมีรายงาน 5 ชนิด จากการศึกษาวิจัยพบว่า บัวบาของประเทศไทยมีทั้งหมด 10 ชนิด และเป็นพืชชนิดใหม่ของโลก 5 ชนิด แต่ละชนิดมีศักยภาพในการนำไปใช้ประโยชน์ทางด้านการใช้เป็นพืชประดับสวนขวด สวนกระจก และตู้ไม้น้ำ อีกทั้งยังเน้นให้ตระหนักถึงการอนุรักษ์แหล่งน้ำจืด ซึ่งเป็นที่อยู่ของพืชชนิดเหล่านี้ บ่งชี้ถึงความร่ำรวยทรัพยากรพืชของประเทศไทย และความสำคัญของงานวิจัยวิทยาศาสตร์พื้นฐาน ซึ่งบัวบา 5 ชนิดนี้ประกอบด้วย

1. Nymphoides chumphonense Suwanph. มีชื่อว่าไทยว่า สายติ้ง หรือ สายติ่ง พบในแหล่งน้ำจืดตื้นๆ บริเวณ จ. ชุมพร และสุราษฎร์ธานี  โดยตั้งชื่อตาม จ. ชุมพร สถานที่พบตัวอย่างเป็นที่แรก พืชชนิดนี้มีการใช้ประโยชน์เป็นผักพื้นบ้าน โดยกินสดกับน้ำพริก และมีขายในตลาด ถูกจัดสถานะใกล้สูญพันธุ์ (Endangered: EN) เนื่องจากการสูญเสียแหล่งที่อยู่ และการรุกรานของน้ำเค็ม อีกทั้งติดผลและเมล็ดได้น้อย

2. Nymphoides crucioides Suwanph. & Hodk. มีชื่อไทยว่าบัวบาหัวลูกศร พบในแหล่งน้ำจืดตื้นๆ และในนาข้าว บริเวณ จ. ปราจีนบุรี และยะลา โดยตั้งชื่อตามลักษณะดอกที่คล้ายกากบาท  พืชชนิดนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นไม้ประดับสวนขวด สวนกระจก และตู้ไม้น้ำ มีทั้งที่มีฟอร์มน้ำและฟอร์มบก ถูกจัดสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered – CR) เนื่องจากการสูญเสียแหล่งที่อยู่ และการใช้สารกำจัดวัชพืช  

3. Nymphoides miniata Noppornch. & Suwanph มีชื่อไทยว่า บาจิ๋ว เป็นบัวบาที่มีขนาดเล็กที่สุดของโลก พบในแหล่งน้ำจืดตื้นๆ และในนาข้าว บริเวณ จ. ปราจีนบุรี โดยตั้งชื่อตามลักษณะดอกที่มีขนาดเล็กที่สุดของโลก พืชชนิดนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นไม้ประดับสวนขวด สวนกระจก และตู้ไม้น้ำ มีทั้งที่มีฟอร์มน้ำและฟอร์มบก ถูกจัดสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered – CR) เนื่องจากการสูญเสียแหล่งที่อยู่ และการใช้สารกำจัดวัชพืช  

4. Nymphoides  thailandica Suwanph. มีชื่อไทยว่า บาสยาม เป็นบัวบาที่มีขนาดเล็ก พบในแหล่งน้ำจืดตื้นๆ และในนาข้าว บริเวณ จ. ปราจีนบุรี กระบี่ และยะลา โดยตั้งชื่อตามประเทศไทย พืชชนิดนี้มีศักยภาพในการนำไปใช้เป็นไม้ประดับสวนขวด สวนกระจก และตู้ไม้น้ำ มีทั้งที่มีฟอร์มน้ำและฟอร์มบก ถูกจัดสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered – CR) เนื่องจากการสูญเสียแหล่งที่อยู่ และการใช้สารกำจัดวัชพืช  

5. Nymphoides thungyaiense Suwanph & Noppornch. มีชื่อไทยว่า ดาวรดา เป็นบัวบาที่มีขนาดค่อนข้างใหญ่ พบในแหล่งน้ำจืดตื้นๆ บริเวณ จ. ตาก โดยตั้งชื่อตามแหล่งที่พบ ถูกจัดสถานะใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง (Critically Endangered – CR) เนื่องจากพบประชากรเพียงแหล่งเดียว