สยามพัสตราภรณ์พิไล เทิดไท้พระพันปีฯ ชมสมบัติชาติชิ้นเยี่ยมล้ำค่า

สมบัติชาติที่ต้องมาดูด้วยตาสักครั้งในชีวิต ที่จะทำให้ทุกคนได้สัมผัสถึงความมหัศจรรย์แห่งภูมิปัญญาและความอลังการแห่งศิลปวัฒนธรรมไทยที่ก่อร่างเป็นงานหัตถศิลป์ล้ำค่า ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร  ผลงานชิ้นเยี่ยมมาจากช่างวังหลวงและช่างทอที่เรียนรู้ สืบทอด รังสรรค์ศิลปะชิ้นเอกให้ได้ประจักษ์ถึงศักยภาพคนไทยไม่ด้อยกว่าชาติใด พบกันในนิทรรศการพิเศษ“สยามพัสตราภรณ์พิไล เทิดไท้พระพันปีฯ“ น้อมรำลึกพระมหากรุณาธิคุณสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ทรงอนุรักษ์ ฟื้นฟู สืบทอด พัฒนา และเผยแพร่งานประณีตศิลป์ประเภทผ้าและเครื่องแต่งกาย ให้เป็นสมบัติศิลป์อันงดงามและทรงคุณค่าคู่แผ่นดินไทย  ซึ่งกรมศิลปากร กระทรวงวัฒนธรรม จัดขึ้นภายใต้กิจกรรม”รากนครา มรรคาแห่งรัตนโกสินทร์”  

นายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า วันแม่แห่งชาตินี้ กรมศิลปากร จัดกิจกรรม “รากนครา มรรคาแห่งรัตนโกสินทร์” ชวนตามรอยมรดกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ สัมผัสเรื่องราวประวัติศาสตร์ ศิลปกรรม และวัฒนธรรม ผ่านการเยี่ยมชมพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติและโบราณสถานสำคัญเช่น โรงละครแห่งชาติ สถานที่จัดการแสดงนาฏศิลป์และดนตรีของชาติมากว่า 60 ปี  พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร  ตึกแดง อาคารกรมศิลปากร พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ ศิลป์ พีระศรี อนุสรณ์ พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ หอศิลป ถนนเจ้าฟ้า และวัดบวรสถานสุทธาวาส หรือวัดพระแก้ววังหน้า ประชาชนได้ตระหนักคุณค่าวัฒนธรรมและส่งเสริมท่องเที่ยววัฒนธรรม

สำหรับนิทรรศการพิเศษ“สยามพัสตราภรณ์พิไล เทิดไท้พระพันปีฯ” เสนอความรู้ผ้าและสิ่งทอสุดงดงามของไทย โดยเฉพาะผ้าทอมือชิ้นเยี่ยมแบบต่างๆ ระลึกพระมหากรุณาธิคุณแม่แห่งแผ่นดิน  อธิบดี ศก. กล่าวว่า สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ  กรมศิลปากร คัดสรรจากพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค คลังกลางพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ และสำนักหอสมุดแห่งชาติ รวม 111 รายการ มาจัดแสดง วัตถุชิ้นเยี่ยมควรค่าแก่การมาชม  เช่น ผ้าทรงสะพัก เป็นผ้าตาดทองทอด้วยทองแล่งกับไหมสี ยกดอกสี่เหลี่ยม เรียกว่า “ลายตาตั๊กแตน” ตกแต่งปักเลื่อมและไหมลายช่อดอกไม้ ส่วนใบไม้ปักด้วยปีกแมลงทับใช้สำหรับเจ้านายสตรีบรรดาศักดิ์สูง

ผ้าสมปักปูมท้องนาค ส่งมาจากคลังใน ผ้าสมปักขั้นสูงสุดที่พระมหากษัตริย์ใช้พระราชทานแก่ขุนนางชั้นเสนาบดี นุ่งในการพระราชพิธี ถือเป็นเครื่องใช้ที่ได้รับพระราชทานรายปี เรียกว่า “ผ้าหวัดรายปี” , ผ้าซิ่นทิวมุกจกดาว ผ้าชนิดเดียวของอีสานที่ทอลายขวางลำตัว มีกระบวนการ “วางเครือทิว”ชับช้อนและผสานหลายเทคนิคให้มีระบบลวดลายเท่ากัน ใช้สำหรับสตรีชั้นสูง เชื้อสายเจ้านายเมืองอุบลราชธานี

 “ ผ้าไหมยกดอก มูลนิธิส่งเสริมศิลปาชีพในสมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ให้ยืมจัดแสดง จ.ลำพูนเป็นแหล่งทอผ้าไหมยกดอกที่มีชื่อเสียง มีลวดลายเป็นเอกลักษณ์ เช่น ลายดอกพิกุล หรือดอกแก้ว ลายกลืนลำทวน ลายใบเทศ และลายพุ่มข้าวบิณฑ์ ในนิทรรศการยังจัดแสดงผ้ายกไหมเมืองนครศรีธรรมราช สันนิษฐานเริ่มทอในสมัยอยุธยาตอนปลาย ได้แบบอย่างการทอผ้ามาจากแขกเมืองไทรบุรี มีเอกลักษณ์บริเวณขอบและเชิงผ้าลายกรวยเชิงคั่นด้วยลายประจำยามเกลียวใบเทศ   สมบัติชาติอีกชิ้น ผ้าจวนตานี ผ้ามัดหมี่ชาวไทยมุสลิม หรือ “ผ้ายกตานี” ใช้เทคนิคทอยกสอดดิ้นทอง เป็นเส้นพุ่งเสริม ทำให้เกิดลวดลายเป็นสีทอง เรียกว่า “ลิมาร์” หมายถึง ห้า เป็นลักษณะแถบลายผ้าที่ใช้สีตัดกัน 5 สี งดงามน่าชม  “ นายพนมบุตร กล่าว

ผลงานสุดวิจิตรทั้งหมดเป็นเพียงส่วนหนึ่งของนิทรรศการพิเศษ “สยามพัสตราภรณ์พิไล เทิดไท้พระพันปีฯ “ แบ่งการจัดแสดงเป็นโซน กว่าจะเป็นผ้าทอ เล่าความเป็นมาของผืนผ้าจากฝีมือมนุษย์ นับแต่อดีตผ่านหลักฐานทางประวัติศาสตร์ อาทิ แวดินเผา ลูกกลิ้งดินเผา โซน กระสวย หูก กี่ วิถีการทอ  โซน   ชาติพันธุ์ภูษาภรณ์ โซน ภูษิตศรัทธา อาทิ ผ้าห่อคัมภีร์ ผ้าที่ใช้ประกอบในพิธีกรรมต่าง ๆ เสื้อยันต์หลวงพ่อจง วัดหน้าต่างนอก และโซน  สืบทอดสยามวัตถา ด้วยพระมหากรุณาธิคุณ  เปิดให้เข้าชมตั้งแต่วันที่ 12 สิงหาคม ถึงวันที่ 4 ตุลาคม 2569 ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร