หมอสมิทธิ์ ชี้หาสารเสพติดในร่างกาย จากปัสสาวะได้ผลชัดกว่าเลือด

3 ก.ย.2566-ผศ.นพ.สมิทธิ์ ศรีสนธิ์ หัวหน้าห้องปฏิบัติการนิติเวชศาสตร์ ภาควิชาพยาธิวิทยา คณะแพทยศาสตร์ โรงพยาบาลรามาธิบดี และนายกสมาคมแพทย์นิติเวชแห่งประเทศไทย โพสต์ข้อความผ่านแฟนเพจ Smith Fa Srisont ระบุว่า มีประเด็นที่คนทั่วไปยังเข้าใจผิดเกี่ยวกับการตรวจหายาเสพติดในร่างกาย จึงขอสรุปสั้นๆ ดังนี้

1. ปกติเมื่อเสพสารเสพติดใดๆ ไม่ว่าด้วยวิธีใดๆ เช่น กิน สูด สูบนั้น สารเสพติดจะเข้าสู่เส้นเลือด แล้วไปออกฤทธิ์ทั่วร่างกาย รวมถึงหล่อเลี้ยงรากผมแล้วขึ้นมาตามเส้นผม ต่อมาร่างกายก็มีกระบวนการกำจัดออกจนหมด สุดท้ายจะถูกขับถ่ายออก โดยสารเสพติดส่วนใหญ่จะถูกขับถ่ายออกทางปัสสาวะ

2. สรุปคือ สารเสพติดจะอยู่ในเลือดได้สั้นกว่าอยู่ในปัสสาวะ

3. หากสงสัยว่าใครใช้สารเสพติด ปกติจึงตรวจจากปัสสาวะเป็นหลัก เพราะจะมีโอกาสตรวจเจอมากกว่า เช่น เราจะตรวจยาบ้าจะเจอในปัสสาวะได้เฉลี่ยนานสุดไม่เกินสามวัน แต่ในเลือดจะเฉลี่ยนานสุดไม่เกินหนึ่งถึงสองวัน

4. การตรวจเส้นผมก็เป็นอีกวิธี แต่ไม่นิยม เพราะมีขั้นตอนมากกว่า และเสียค่าใช้จ่ายมากกว่า มักจะใช้กับกรณีต้องการติดตามผู้เคยเสพสารเสพติด ในไทยมีที่ตรวจได้ไม่กี่แห่ง เช่น สถาบันนิติวิทยาศาสตร์

5. การตรวจปัสสาวะแบบชุด kit ที่ทำกัน เป็นการตรวจคัดกรอง หากผลเป็นบวกต้องตรวจยืนยันต่อเสมอ เพราะอาจเป็นผลบวกลวง โดยใช้เครื่องมือตรวจตามห้องปฏิบัติการเช่น LC/MS

สุดท้ายไม่อยากให้เข้าใจว่า ควรตรวจเลือดแทนปัสสาวะในกรณีพิสูจน์ว่าคนใดใช้สารเสพติด เพราะเคยเจอพนักงานบริษัท ที่ถูกสุ่มตรวจโดยใช้ชุด kit แล้วผลเป็นบวก จนจะถูกไล่ออก แต่บริษัทบอกว่า ถ้าไม่อยากให้โดนไล่ออกให้มาตรวจเลือดยืนยัน แล้วมาพบแพทย์ขอตรวจเลือดอีกหนึ่งอาทิตย์ต่อมา คือจะบอกว่า นอกจากไม่ควรเอาเลือดมาใช้ตรวจแล้ว ผลการตรวจเลือดหรือปัสสาวะนี้ก็ยังใช้ไม่ได้ในการตรวจหาสารเสพติด เพราะผ่านเป็นเวลานานแล้วจากการตรวจเจอเป็นบวกครั้งนั้น ร่างกายกำจัดออกไปหมดแล้ว ทางที่ดีควรเอาปัสสาวะที่ตรวจเจอเป็นบวกจากชุด kit มาตรวจยืนยันดีกว่า