ผนึกรัฐ-เอกชน ตั้งคณะทำงาน ป้องภัยไซเบอร์

รมว.ดีอีผนึก 8 หน่วยงานรัฐ 14  บริษัทเอกชนระดับโลกตั้งคณะทำงานรับมือภัยไซเบอร์ หลัง AI โจมตีหนักข้อ ลุยส่งแจ้งเตือน 5  กลุ่มธุรกิจสำคัญเร่งตรวจระบบ-ซ้อมแผนวิกฤต    หวั่นกระทบความเชื่อมั่นเศรษฐกิจดิจิทัล ยันรัฐบาลไม่เกี่ยวส่ง "สปายแวร์" โจมตีล้วงข้อมูลประชาชน โต้ฝ่ายค้านไร้หลักฐาน ลั่นไม่มีนโยบายพัฒนาเครื่องมือรุกล้ำสิทธิส่วนบุคคล

ที่กระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) วันที่ 12 พฤศจิกายน นายไชยชนก ชิดชอบ  รมว.ดีอี กล่าวภายหลังการหารือร่วมกับ 8 หน่วยงานภาครัฐ และ Global Anti-Scam Alliance (GASA) ซึ่งมี 14 บริษัทเอกชนชั้นนำ ทั้งกลุ่มผู้ให้บริการเทคโนโลยี แพลตฟอร์ม และผู้ให้บริการเครือข่ายสื่อสาร 14  บริษัทภาคเอกชน เพื่อกำหนดแนวทางป้องกันภัยคุกคามทางไซเบอร์ว่า  ที่ประชุมเห็นชอบให้มีการตั้งคณะทำงานร่วม (Joint Working Group) ระหว่าง 8 หน่วยงานรัฐ  และ 14 บริษัทเอกชน โดยมีสภาความมั่นคงแห่งชาติ (สมช.) เป็นประธาน สำหรับเป็นพื้นที่ให้สามารถหารือกันและประสานงานร่วมกันได้ตลอดเวลาสำหรับทุกสถานการณ์ ทุกประเด็นที่เกิดขึ้น และเพื่อสามารถหาแนวทางรับมือสถานการณ์ฉุกเฉินได้อย่างทันท่วงที

นอกจากนี้ ในการประชุมครั้งนี้ยังได้มีการพูดคุยเพื่อแลกเปลี่ยนประสบการณ์และกำหนดแนวทางความร่วมมือในการรับมือกับภัยคุกคามทางออนไลน์ ซึ่งขณะนี้พบว่า ทุกบริษัทและทุกหน่วยงานต่างเผชิญกับปัญหาภัยคุกคามทางไซเบอร์อย่างต่อเนื่อง แต่ในช่วงที่ผ่านมาวิวัฒนาการของเทคโนโลยีและการเข้ามาของปัญญาประดิษฐ์  (AI) ทำให้รูปแบบการโจมตีมีความฉลาดและมีความถี่สูงขึ้นอย่างเห็นได้ชัด ทุกฝ่ายจึงเห็นตรงกันว่าต้องมีการทำงานร่วมกันข้ามพรมแดน (Cross Border) และข้ามอุตสาหกรรม (Cross Sector) ในหลากหลายอุตสาหกรรมและหลากหลายประเทศให้ทำงานร่วมกันในการรับมือภัยคุกคามที่เกิดขึ้นขณะนี้

 “จะมีการวางแนวทางการเสริมความพร้อม  เสริมศักยภาพ และสร้างความพร้อมในการรับมือภัยไซเบอร์ผ่านคณะทำงานที่ตั้งขึ้นมาร่วมกันครั้งนี้ ผ่านรัฐบาลไทย สมช. สำนักงานคณะกรรมการการรักษาความมั่นคงปลอดภัยไซเบอร์แห่งชาติ (สกมช.) และกลุ่มบริษัทระดับโลกที่มาร่วมกันในวันนี้ ทั้งในรูปแบบของการบูรณาการความร่วมมืออย่างต่อเนื่อง การรับมือเหตุการณ์ที่มีความเร่งด่วนเพื่อแก้ไขป้องกันได้อย่างทันท่วงที”

นายไชยชนกกล่าวอีกว่า ขณะเดียวกัน ภาครัฐได้มีการยกระดับการทำงานร่วมกัน โดยได้มีการหารือร่วมกันระหว่าง สมช. สกมช. เหล่าทัพ และกระทรวงดีอี โดยจะมีการหารือถึงศักยภาพในด้านต่างๆ ของแต่ละหน่วยงาน เพื่อหาข้อสรุปในการทำงานร่วมกันได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมถึงจะมีการนำสิ่งที่ได้หารือร่วมกับภาคเอกชนในครั้งนี้ไปเป็นข้อมูลด้วย และเชื่อว่าหลังจากนี้จะมีมาตรการที่ชัดเจนออกมาในอนาคตอย่างแน่นอน

นอกจากนี้ ในการประชุมครั้งนี้ บริษัท Apple และ Google ยังได้ร่วมแชร์ข้อมูลเกี่ยวกับภัยคุกคามและการพยายามแฮ็กอุปกรณ์ โดยกรณี Apple มีการส่งสัญญาณแจ้งเตือนไปยังผู้ใช้งานมากกว่า 150 ประเทศทั่วโลก โดย Apple ได้สันนิษฐานจาก Metadata ที่พบพฤติกรรมการพยายามเข้าถึงอุปกรณ์ในลักษณะ Non-click  (ไม่ต้องกดลิงก์หรือเชื่อมต่อเครือข่ายเปิด) ซึ่งเป็นเทคนิคระดับสูงที่มีการลงทุนมหาศาล ทำให้ทาง Apple ระบุว่าเป็นการโจมจากสปายแวร์ชื่อ Pegasus ส่วนหนึ่งเพราะรูปแบบการแฮ็กที่คล้ายคลึงกันและเป็นที่รู้จักทั่วโลก แต่ไม่ได้มีข้อมูลยืนยันเจาะจงว่าเป็น Pegasus แต่อย่างใด

ด้าน Google ได้มีการติดตามเรื่องการพยายามแฮ็ก Device มาโดยตลอด และได้มีการยกระดับมาตรฐาน รวมถึงแนวทางการรับมืออย่างต่อเนื่อง โดยยอมรับว่าในช่วง 1-2 ปีที่ผ่านมา มีปริมาณความพยายามแฮ็ก Device เพิ่มขึ้นไม่แตกต่างจากแพลตฟอร์มอื่นๆ

โดยกรณีการแจ้งเตือนบนอุปกรณ์ผ่านระบบปฏิบัติการ เช่น Google  Android หรือ Apple  ได้มีการส่งสัญญาณเตือนไปยังผู้ใช้งานจริง แต่ผู้ให้บริการไม่สามารถระบุได้ว่าการแฮ็กสำเร็จหรือไม่ หรือมีข้อมูลใดรั่วไหลบ้าง เนื่องจากติดนโยบายความเป็นส่วนตัว (Privacy Policy) ซึ่งห้ามเข้าไปตรวจสอบข้อมูลส่วนบุคคลในอุปกรณ์  ดังนั้นจึงทำได้เพียงส่งคำเตือนเพื่อให้ประชาชนเร่งตรวจสอบอุปกรณ์ของตัวเอง

 “สิ่งที่มีการแนะนำคือ อยากให้ใครที่ได้รับการแจ้งเตือนความสงสัย ควรจะต้องนำ Device  ของตัวเองไปตรวจ ซึ่งจะตรวจกับทาง Third  Party ที่ท่านไว้วางใจ หรือจะมาตรวจกับทาง สกมช. ก็มีระบบและแนวทางตรวจสอบให้ โดยต้องนำ Device มาให้เช็กในเรื่องของ System Log ก็จะสามารถเช็กได้ว่ามีมัลแวร์เจาะเข้ามาหรือไม่”

นายไชยชนกกล่าวถึงกรณีที่ฝ่ายค้านระบุว่ารัฐบาลอยู่เบื้องหลังการส่งสปายแวร์โจมตีทางไซเบอร์ว่า ไม่ได้มีข้อเท็จจริง หรือไม่มีหลักฐานอะไร ยืนยันว่ารัฐบาลไม่ได้มีส่วนเกี่ยวข้องกับระบบใดๆ ในการโจมตีแบบนี้ และรัฐบาลหรือกระทรวงดีอีไม่ได้มีนโยบายที่จะลงทุนหรือพัฒนาเครื่องมือใดๆ ที่จะเป็นการบุกรุก รุกล้ำสิทธิส่วนบุคคลของประชาชนแต่อย่างใด

รมว.ดีอีกล่าวด้วยว่า การโจมตีทางไซเบอร์ไม่ได้สร้างความเสียหายเพียงแค่ทรัพย์สินหรือข้อมูลเท่านั้น แต่ส่งผลกระทบโดยตรงต่อความเชื่อมั่นและความไว้วางใจ (Trust &  Confidence) ในระบบเศรษฐกิจดิจิทัล หากผู้ใช้งานและภาคธุรกิจขาดความเชื่อมั่น ก็จะส่งผลชะลอการพัฒนานวัตกรรม (Innovation) และบั่นทอนความร่วมมือในการสร้างโอกาสใหม่ๆ ในอุตสาหกรรมดิจิทัลโดยรวม             

นายพชร อนันตศิลป์ ปลัดดีอี กล่าวว่า ก่อนหน้านี้ได้มีการส่งหนังสือแจ้งเตือน หรือแจ้งยกระดับในการรองรับวิกฤตต่างๆ จากการโจมตีทางไซเบอร์ ที่มีแนวโน้มความรุนแรงเพิ่มมากขึ้นเรื่อย ๆ ไปยัง 5 กลุ่มธุรกิจสำคัญ ได้แก่ กลุ่มตลาดเงิน,  กลุ่มตลาดทุน, กลุ่มสาธารณสุข, กลุ่มโครงสร้างพื้นฐาน และกลุ่มพลังงาน ยืนยันว่าการแจ้งยกระดับดังกล่าวไม่ได้ต้องการสร้างความตื่นตระหนกให้กับหน่วยงานหรือภาคธุรกิจ แต่เป็นการแจ้งเตือนให้ทุกหน่วยงานเร่งตรวจสอบความพร้อมของแผนรองรับวิกฤตที่ทุกหน่วยงานมีอยู่แล้ว เหมือนเป็นการกระตุ้นและเน้นย้ำให้มีการเตรียมความพร้อม ซักซ้อมการใช้แผนรองรับวิกฤตดังกล่าวหากมีกรณีฉุกเฉินเกิดขึ้นเท่านั้น.