ทรงประกอบพิธีปักหมุด วางผังสร้างพระเมรุมาศ

กรมสมเด็จพระเทพฯ ทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ “พระพันปีหลวง” บวงสรวงเป็นสวัสดิมงคล อธิบดีกรมศิลป์เผยยกเสาพระเมรุมาศเมษายนนี้

 เมื่อวันที่ 23 กุมภาพันธ์ 2569 เวลา 13.27 น. สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชดำเนินไปทรงประกอบพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ ในการพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง ณ ท้องสนามหลวง กรุงเทพมหานคร

ในการนี้ ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน เฝ้าฯ รับเสด็จ นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี นายบวรศักดิ์ อุวรรณโณ รองนายกรัฐมนตรี นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม นายประสพ เรียงเงิน  ปลัดกระทรวงวัฒนธรรม และนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร เฝ้าฯ รับเสด็จ ณ ท้องสนามหลวง        

 ท่านผู้หญิงสิริกิติยา เจนเซน, นางสาวธนนนท์ นิรามิษ ภริยานายกรัฐมนตรี, นางสาวซาบีดา ไทยเศรษฐ์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม, นางยุพา ทวีวัฒนะกิจบวร ปลัดสำนักนายกรัฐมนตรี และนางสาวขนิษฐา โชติกวณิชย์ รองอธิบดีกรมศิลปากร ทูลเกล้าฯ ถวายพวงมาลัย

 สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระดำเนินไปยังมณฑลพิธี ทรงจุดเทียนทอง เทียนเงิน และทรงจุดธูปหางปักที่เครื่องบวงสรวง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงสาธุการ ทรงจุดธูปเทียนเครื่องทองน้อย ทรงคม

 จากนั้นเสด็จเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ อ่านโองการบวงสรวงเทพยดาและสมเด็จพระบูรพมหากษัตริยาธิราช โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์ทำเพลงตระสันนิบาต

เมื่ออ่านโองการบวงสรวงจบแล้ว โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร เสด็จออกจากพลับพลาพิธี

ต่อมาสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงพระดำเนินไปยังมณฑลพิธี ทรงสุหร่ายหมุดและเครื่องมือช่าง โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงลงสรง ทรงโปรยข้าวตอกดอกไม้หมุด และเครื่องมือช่าง  โหรหลวงลั่นฆ้องชัย พราหมณ์เป่าสังข์ เจ้าพนักงานภูษามาลาแกว่งบัณเฑาะว์ เจ้าพนักงานประโคมแตร ปี่พาทย์บรรเลงเพลงโปรยข้าวตอก พระราชทานหมุดแก่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี เสด็จเข้าพลับพลาพิธี ประทับพระราชอาสน์

จากนั้นนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ตอกหมุดทั้ง 4 ทิศ สำหรับตัวหมุดทั้ง 4 ทิศทำจากไม้มงคล คือ ไม้สัก ขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง 4 ซม. ยาว 29 ซม.  เหลาปลายแหลมด้านหนึ่ง เครื่องมือที่ใช้ตอกคือไม้สามเกลอ ทำจากไม้สักเช่นกัน ความยาว 39 ซม.ทำมือจับสามด้าน สามเกลอเป็นเครื่องมือสำหรับตอกเสาหรือเสาเข็มไม้ลงพื้นดิน สำหรับการก่อสร้างอาคารจะมีขนาดใหญ่จึงทำมือจับไว้สามด้าน สำหรับให้ช่างก่อสร้างช่วยกันจับและตอกเป็นจังหวะพร้อมกัน จึงเรียกว่า “สามเกลอ” ไม้สามเกลอในพิธีเป็นตัวแทนของเครื่องมือช่างทุกแขนง

จากนั้น สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จออกจากพลับพลาพิธี เสด็จพระราชดำเนินกลับ

สำหรับพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศ ถือเป็นขั้นตอนแรกเพื่อกำหนดตำแหน่งเสาโครงสร้างให้ถูกต้องตามแบบที่กำหนด นอกจากจะเป็นการวางผังตามกระบวนการก่อสร้างแล้ว ยังเป็นการบวงสรวงขออนุญาตก่อสร้างเพื่อบอกกล่าวเทพเทวาทั่วแผ่นดิน และขอความเป็นสวัสดิมงคลให้การดำเนินงานราบรื่นสำเร็จลุล่วงตามวัตถุประสงค์ อีกทั้งเป็นการถวายสักการะบูรพกษัตริยาธิราช พร้อมทั้งเป็นพิธีไหว้ครูช่าง โดยมีการนำเครื่องมือเข้าพิธีเพื่อความเป็นสิริมงคล

ด้านนายพนมบุตร จันทรโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า ตามที่รัฐบาลได้มอบหมายให้ วธ. โดยกรมศิลปากร ดำเนินการออกแบบและจัดสร้างพระเมรุมาศ และสิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ ในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ สมเด็จพระนางเจ้าสิริกิติ์ พระบรมราชินีนาถ พระบรมราชชนนีพันปีหลวง บัดนี้ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ได้ทรงพระกรุณาโปรดเกล้าโปรดกระหม่อมพระราชทานพระบรมราชานุมัติให้จัดสร้างตามรูปแบบที่รัฐบาลกราบบังคมทูลพระกรุณาแล้ว จึงจัดให้มีพิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศตามโบราณราชประเพณี และจะเข้าสู่ขั้นตอนการก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรม ศิลปกรรม และงานภูมิสถาปัตย์ตามลำดับ ซึ่งจะดำเนินการให้สมพระเกียรติสูงสุด

จากนั้นจะเข้าสู่ขั้นตอนการยกเสาพระเมรุมาศ ในช่วงต้นเดือนเมษายน 2569 และดำเนินการก่อสร้างโครงสร้างหลัก งานสถาปัตยกรรม และงานภูมิสถาปัตย์ตามลำดับ การก่อสร้างพระเมรุมาศทั้งหมดจะแล้วเสร็จภายในเดือนตุลาคม 2569 และจะจัดพิธียกฉัตรภายในเดือนพฤศจิกายน 2569 หลังจากนั้นรัฐบาลจะนำความขึ้นกราบบังคมทูลพระกรุณาขอพระราชทานพระบรมราชวินิจฉัย เพื่อกำหนดวันประกอบพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพต่อไป

 "พิธีปักหมุดวางผังก่อสร้างพระเมรุมาศในวันนี้ เป็นหมุด 4 ตำแหน่ง ที่แสดงขอบเขตพระเมรุมาศ เป็นไปตามโบราณราชประเพณี สมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงเป็นองค์ที่ปรึกษาการก่อสร้างพระเมรุมาศ ซึ่งกรมศิลปากรได้ถวายรายงานความคืบหน้าการก่อสร้างให้ทรงทราบเป็นระยะ ซึ่งขณะนี้ถือเป็นการเริ่มต้นเข้าสู่กระบวนการก่อสร้างพระเมรุมาศอย่างเป็นทางการ จากนี้จะมีการก่อสร้างโรงขยายแบบเป็นอันดับแรก เพื่อขยายลวดลายให้มีขนาดเท่าจริงก่อนดำเนินการจัดสร้าง" นายพนมบุตรกล่าว.