อิหร่านเปิดน่านฟ้า เรือผ่าน ‘ฮอร์มุซ’ ให้ดีใจได้แป๊บเดียวทั้ง2ฝ่ายปิดอีกแล้ว

โลกยังไม่พ้นจากความปั่นป่วน หลัง  "ทรัมป์" ยืนยันจะคงการปิดล้อมช่องแคบฮอร์มุซต่อไป หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงสันติภาพกับเตหะรานได้ และอาจไม่ขยายเส้นตายหยุดยิง  อิหร่านที่เปิดก่อนหน้านี้สวนกลับทันที ปิดฮอร์มุซอีกรอบหลังเรือแล่นผ่านได้ไม่กี่ลำ ขณะที่สำนักงานการบินพลเรือนของอิหร่านแถลงเมื่อวันเสาร์ว่าได้เปิดน่านฟ้าบางส่วนให้แก่เที่ยวบินระหว่างประเทศที่บินผ่านทางตะวันออกของประเทศแล้ว

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวเมื่อวันศุกร์ว่า สหรัฐอเมริกาและอิหร่านจะร่วมกันกำจัดยูเรเนียมออกจากโรงงานนิวเคลียร์ของเตหะรานโดยใช้รถขุด ภายใต้ข้อตกลงสันติภาพใดๆ ก็ตาม ก่อนที่จะมีการขนย้ายวัสดุดังกล่าวไปยังดินแดนของสหรัฐ

คำกล่าวของทรัมป์เกิดขึ้นแม้ว่าก่อนหน้านี้กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านจะระบุว่า คลังสะสมยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของสาธารณรัฐอิสลามจะไม่ถูกถ่ายโอนไปยัง "ที่ใดก็ตาม"

“มีคนถามว่า เราจะเอาฝุ่นนิวเคลียร์มาได้อย่างไร? เราจะเอามาโดยการร่วมมือกับอิหร่าน โดยใช้รถขุดจำนวนมาก” ทรัมป์กล่าวในการชุมนุมของกลุ่มอนุรักษนิยม Turning Point USA ในเมืองฟีนิกซ์ รัฐแอริโซนา

เขากล่าวเสริมว่า "เราต้องการรถขุดขนาดใหญ่ที่สุดเท่าที่จะนึกภาพออก"

"แต่เราจะร่วมมือกับอิหร่าน เราจะเอามันมา  และเราจะนำมันกลับไปที่สหรัฐอเมริกาในเร็วๆ นี้"

คำกล่าวของทรัมป์เป็นการขยายความจากคำกล่าวอ้างของเขาเมื่อวันพฤหัสบดีที่ผ่านมาที่ว่า  อิหร่านตกลงที่จะส่งมอบยูเรเนียมเสริมสมรรถนะแล้ว แต่ไม่ได้ให้รายละเอียดใดๆ เกี่ยวกับการส่งมอบดังกล่าว

ผู้นำสหรัฐใช้คำว่า "ฝุ่นนิวเคลียร์" เป็นประจำเพื่ออ้างถึงยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่อิหร่านกักตุนไว้ ซึ่งสหรัฐกล่าวหาว่าอิหร่านสะสมไว้เพื่อสร้างระเบิดปรมาณู

แต่บางครั้งเขาก็ใช้คำนี้เพื่ออ้างถึงเศษวัสดุที่หลงเหลือจากการโจมตีโรงงานนิวเคลียร์ของอิหร่านโดยสหรัฐเมื่อเดือนมิถุนายนปีที่แล้ว

ทรัมป์แสดงท่าทีมองโลกในแง่ดีมากขึ้นในวันศุกร์เกี่ยวกับโอกาสที่จะบรรลุข้อตกลงสันติภาพกับอิหร่าน โดยกล่าวกับสำนักข่าวเอเอฟพีในวันศุกร์ว่า "ไม่มีประเด็นติดขัด" และข้อตกลง "ใกล้จะเสร็จสมบูรณ์แล้ว"

คำกล่าวของเขาเกี่ยวกับอิหร่านเกิดขึ้นระหว่างการกล่าวสุนทรพจน์ต่อกลุ่ม Turning Point USA ซึ่งเขาได้รับการแนะนำตัวโดยเอริกา เคิร์ก ภรรยาม่ายของชาร์ลี เคิร์ก ผู้ก่อตั้งกลุ่ม ซึ่งเป็นพันธมิตรของทรัมป์ที่ถูกลอบสังหารในเดือนกันยายน

ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ กล่าวเมื่อคืนวันศุกร์ว่า เขาตั้งใจที่จะคงการปิดล้อมท่าเรืออิหร่านต่อไป หากไม่สามารถบรรลุข้อตกลงสันติภาพกับเตหะรานได้ พร้อมเสริมว่า เขาอาจจะไม่ขยายเวลาหยุดยิงหลังจากหมดอายุลง

อิหร่านเปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งในวันศุกร์  ภายหลังข้อตกลงหยุดยิงระหว่างอิสราเอลและเลบานอน แม้ว่าเตหะรานจะขู่ว่าจะปิดเส้นทางน้ำสำคัญนี้อีกครั้งหากสหรัฐยังคงปิดล้อมต่อไป

ข้อตกลงหยุดยิงระหว่างเตหะรานและวอชิงตันจะหมดอายุในวันพุธนี้

"บางทีผมอาจจะไม่ขยายเวลาหยุดยิง แต่การปิดล้อมจะยังคงอยู่" ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวบนเครื่องบินแอร์ฟอร์ซวัน เมื่อถูกถามว่าการหยุดยิงจะถูกขยายเวลาออกไปหรือไม่

จีนมีความสุขมาก

เมื่อถูกถามเกี่ยวกับความเป็นไปได้ของข้อตกลง ทรัมป์กล่าวว่า "ผมคิดว่ามันจะเกิดขึ้น"

ยังคงมีข้อแตกต่างที่สำคัญระหว่างข้อเรียกร้องของสหรัฐอเมริกาและอิหร่าน ซึ่งก่อนหน้านี้ไม่สามารถบรรลุข้อตกลงได้ในการเจรจาที่ปากีสถาน

ทรัมป์กล่าวกับผู้สื่อข่าวว่า "อิหร่านจะไม่เรียกเก็บค่าธรรมเนียม" จากเรือที่แล่นผ่านช่องแคบฮอร์มุซ ซึ่งเป็นสิ่งที่สาธารณรัฐอิสลามอิหร่านเคยเสนอไว้ในแผนการเจรจาสันติภาพครั้งก่อน

ในโพสต์บนแพลตฟอร์ม Truth Social ของเขา ทรัมป์กล่าวว่า ประธานาธิบดีสี จิ้นผิง ของจีน "มีความสุขมาก" เกี่ยวกับการเปิดเส้นทางขนส่งน้ำมันโลกอีกครั้ง

"การประชุมของเราในจีนจะเป็นการประชุมที่พิเศษ และอาจเป็นการประชุมครั้งประวัติศาสตร์" ทรัมป์กล่าวเสริม โดยอ้างถึงการประชุมสุดยอดที่วางแผนไว้ในปักกิ่งในเดือนพฤษภาคม

ทรัมป์ยังยืนยันว่าวอชิงตันและเตหะรานจะร่วมกันถ่ายโอนยูเรเนียมเสริมสมรรถนะที่เก็บไว้ในอิหร่านไปยังสหรัฐอเมริกา ภายใต้แผนการยุติสงครามที่เริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์

ก่อนหน้านี้ กระทรวงการต่างประเทศของอิหร่านกล่าวว่า คลังยูเรเนียมของอิหร่านจะไม่ถูกขนย้าย "ไปที่ใด"

ขณะที่กองทัพอิหร่านประกาศปิดช่องแคบฮอร์มุซอีกครั้งในวันเสาร์ ตามรายงานของกองบัญชาการทหาร หลังจากเพิ่งเปิดช่องแคบดังกล่าวได้ไม่กี่ชั่วโมง และมีเรือพาณิชย์กว่า 10 ลำแล่นผ่านเส้นทางน้ำสำคัญนี้

การเจรจาที่ยืดเยื้อและไม่แน่นอนบริเวณช่องแคบทำให้เกิดข้อสงสัยเกี่ยวกับความมองโลกในแง่ดีของประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ เมื่อวันก่อนที่ว่าข้อตกลงสันติภาพเพื่อยุติสงครามระหว่างสหรัฐและอิสราเอลกับอิหร่านนั้น "ใกล้จะสำเร็จแล้ว"

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา เตหะรานได้ประกาศเปิดช่องแคบ ซึ่งปกติแล้วเป็นเส้นทางขนส่งน้ำมันและก๊าซธรรมชาติเหลวหนึ่งในห้าของโลก หลังจากมีการตกลงหยุดยิงในเลบานอนเพื่อยุติสงครามระหว่างอิสราเอลกับฮิซบอลเลาะห์

ราคาน้ำมันดิ่งลง

เหตุการณ์นี้สร้างความยินดีในตลาดโลกและทำให้ราคาน้ำมันดิ่งลง แต่เนื่องจากทรัมป์ยืนยันว่ากองทัพเรือสหรัฐจะยังคงปิดล้อมท่าเรืออิหร่านต่อไปจนกว่าจะมีการบรรลุข้อตกลง เตหะรานจึงขู่ว่าจะปิดช่องแคบอีกครั้ง

จากนั้น ในช่วงสายของวันเสาร์ สถานีโทรทัศน์ของรัฐบาลอิหร่านรายงานโดยอ้างคำแถลงจากกองบัญชาการทหารส่วนกลางว่า "การควบคุมช่องแคบฮอร์มุซกลับคืนสู่สถานะเดิมแล้ว" และ "อยู่ภายใต้การบริหารจัดการและการควบคุมอย่างเข้มงวดของกองทัพ" โดยระบุว่าการตัดสินใจดังกล่าวเป็นการตอบโต้การปิดล้อมอย่างต่อเนื่องของสหรัฐ

นอกจากนี้ ยังมีการเตือนว่าหากเรือรบของสหรัฐสกัดกั้นเรือที่มาจากท่าเรือของอิหร่าน ช่องแคบฮอร์มุซซึ่งเป็นเส้นทางคมนาคมสำคัญของโลกที่น้ำมันดิบและก๊าซธรรมชาติเหลวประมาณหนึ่งในห้าของโลกมักผ่าน อาจถูกปิดอีกครั้ง

รองรัฐมนตรีต่างประเทศอิหร่านกล่าวว่า ยังไม่มีการกำหนดวันสำหรับการเจรจาสันติภาพรอบต่อไประหว่างอิหร่านและสหรัฐ ซึ่งมีปากีสถานเป็นผู้ไกล่เกลี่ย หลังจากการเจรจารอบแรกประสบความล้มเหลว

"จนกว่าเราจะตกลงกันในกรอบการทำงานได้ เราก็ยังกำหนดวันไม่ได้" ซาอีด คาติบซาเดห์ กล่าวกับนักข่าวระหว่างการประชุมทางการทูตประจำปีของตุรกีในจังหวัดอันตัลยาทางตอนใต้ของประเทศ

“ขณะนี้เรากำลังมุ่งเน้นไปที่การสรุปกรอบความเข้าใจระหว่างทั้งสองฝ่าย เราไม่ต้องการเข้าสู่การเจรจาหรือการประชุมใดๆ ที่นำไปสู่ความล้มเหลว ซึ่งอาจเป็นข้ออ้างสำหรับการยกระดับความขัดแย้งรอบใหม่” เขากล่าว

เขายังกล่าวว่า ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ แห่งสหรัฐ "ทวีตข้อความเยอะมาก" หลังจากที่วอชิงตันขู่ว่าจะโจมตีเพิ่มเติมหากไม่มีข้อตกลงกับเตหะราน

"ฝ่ายอเมริกันทวีตเยอะมาก พูดเยอะมาก บางครั้งก็ทำให้สับสน บางครั้งก็ขัดแย้งกันเอง" ซาอีด คาติบซาเดห์ กล่าวกับนักข่าวระหว่างการประชุมทางการทูตประจำปีของตุรกีในจังหวัดอันตัลยาทางตอนใต้

ฮอร์มุซจะไม่เปิดตลอดเวลา

โมฮัมหมัด บาเกอร์ กาลีบาฟ ประธานรัฐสภา  เขียนบนเว็บไซต์ X ว่า "เนื่องจากการปิดล้อมยังคงดำเนินต่อไป ช่องแคบฮอร์มุซจะไม่เปิดตลอดเวลา"  พร้อมเสริมว่า การผ่านช่องแคบนี้จำเป็นต้องได้รับการอนุญาตจากอิหร่าน

เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงการต่างประเทศอิหร่าน กล่าวว่า "สิ่งที่พวกเขาเรียกว่าการปิดล้อมทางทะเล จะได้รับการตอบโต้ที่เหมาะสมจากอิหร่านอย่างแน่นอน" โดยเรียกการปิดล้อมทางทะเลนี้ว่า "การละเมิดข้อตกลงหยุดยิง" ที่อิหร่านทำไว้กับวอชิงตันเป็นเวลาสองสัปดาห์เพื่อเปิดโอกาสให้มีการเจรจา

เมื่อเวลา 10.30 น. ตามเวลาท้องถิ่นของวันเสาร์ เรือบรรทุกน้ำมันและก๊าซอย่างน้อย 8 ลำได้แล่นผ่านช่องแคบ แต่ก็มีเรืออีกไม่น้อยที่หันกลับหลังจากเริ่มออกจากอ่าวเปอร์เซีย

จอมพลอาซิม มูนีร์ ผู้บัญชาการทหารสูงสุดของอิสลามาบัด เสร็จสิ้นการเยือนอิหร่านเป็นเวลา 3 วันเมื่อวันเสาร์ที่ผ่านมา โดยมีเป้าหมายเพื่อบรรลุข้อตกลงสันติภาพ ซึ่งในระหว่างการเยือนนั้น เขาได้พบกับผู้นำระดับสูงของอิหร่าน

ขณะที่มูนีร์อยู่ในอิหร่าน นายกรัฐมนตรีเชห์บาซ ชารีฟ แห่งปากีสถาน ได้เดินทางเยือนซาอุดีอาระเบีย กาตาร์ และตุรกี เพื่อผลักดันกระบวนการสันติภาพ

อียิปต์ซึ่งมีส่วนร่วมในความพยายามทางการทูตเช่นกัน ก็ดูมีท่าทีในแง่ดีในวันเสาร์ โดยรัฐมนตรีต่างประเทศ บาดร์ อับเดลัตตี กล่าวว่า ไคโรและอิสลามาบัดหวังที่จะบรรลุข้อตกลงขั้นสุดท้าย "ในอีกไม่กี่วันข้างหน้า"

อิสลามาบัดได้กลายเป็นตัวกลางสำคัญในการไกล่เกลี่ยความขัดแย้ง โดยเป็นเจ้าภาพจัดการเจรจาสันติภาพโดยตรงรอบยาวนานเมื่อสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา ซึ่งมีรองประธานาธิบดีสหรัฐ เจดี แวนซ์ เข้าร่วมด้วย

คาดว่าจะมีการเจรจารอบที่ 2 ในกรุงธากาของปากีสถานในสัปดาห์หน้า โดยผู้แทนหวังที่จะยุติสงครามที่สหรัฐและอิสราเอลเริ่มขึ้นเมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์

ใกล้จะบรรลุข้อตกลงแล้ว

พันธมิตรได้เปิดฉากโจมตีอิหร่านอย่างไม่ทันตั้งตัวเป็นวงกว้าง แม้ว่าวอชิงตันและเตหะรานจะกำลังเจรจาทางการทูตอยู่ก็ตาม การโจมตีครั้งนั้นส่งผลให้ผู้นำสูงสุดของอิหร่าน อาลี คาเมเนอี และผู้นำระดับสูงอีกหลายคนเสียชีวิต

สงครามได้ลุกลามไปทั่วภูมิภาคอย่างรวดเร็ว  โดยอิหร่านมุ่งเป้าโจมตีผลประโยชน์ของสหรัฐในอ่าวเปอร์เซีย และฮิซบอลเลาะห์ได้ดึงเลบานอนเข้าสู่ความขัดแย้งด้วยการยิงจรวดใส่อิสราเอล

อย่างไรก็ตาม ประเด็นสำคัญสองประเด็นในการเจรจาสันติภาพยังคงไม่แน่นอน ได้แก่ ปริมาณยูเรเนียมเสริมสมรรถนะเกือบเทียบเท่าระดับที่ใช้ผลิตอาวุธของอิหร่าน และอนาคตของช่องแคบฮอร์มุซ

เมื่อวันศุกร์ที่ผ่านมา ทรัมป์กล่าวทางโทรศัพท์กับสำนักข่าวเอเอฟพีว่า "เราใกล้จะบรรลุข้อตกลงแล้ว" และเสริมว่า "ไม่มีประเด็นติดขัดใดๆ เหลืออยู่แล้ว" กับเตหะราน

ต่อมาในวันเดียวกันนั้น ในงานอีเวนต์แห่งหนึ่งในรัฐแอริโซนา ประธานาธิบดีประกาศว่าอิหร่านตกลงที่จะส่งมอบยูเรเนียมเสริมสมรรถนะ 60 เปอร์เซ็นต์ประมาณ 440 กิโลกรัม ซึ่งใกล้เคียงกับปริมาณที่จำเป็นสำหรับการสร้างระเบิดปรมาณู

"เราจะได้มันมาโดยการร่วมมือกับอิหร่าน พร้อมกับรถขุดจำนวนมาก" เขากล่าว

เอสมาอิล บากาอี โฆษกกระทรวงต่างประเทศอิหร่าน กล่าวกับสถานีโทรทัศน์ของรัฐว่า "ยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่านจะไม่ถูกส่งไปที่ใด"

อิหร่านเปิดน่านฟ้า

"การถ่ายโอนยูเรเนียมเสริมสมรรถนะของอิหร่านไปยังสหรัฐไม่เคยถูกหยิบยกขึ้นมาในการเจรจาเลย"

ขณะเดียวกัน ชาวอิหร่านทั่วไปยังคงถูกตัดขาดจากอินเทอร์เน็ตระหว่างประเทศ โดย Netblocks ซึ่งเป็นหน่วยงานตรวจสอบได้ประกาศเมื่อวันเสาร์ว่า การปิดระบบอินเทอร์เน็ตที่เริ่มใช้ตั้งแต่ต้นสงครามได้ดำเนินมาถึงวันที่ 50 แล้ว

ราคาน้ำมันลดลงไปแล้วจากความหวังว่าจะมีการเจรจาเพื่อยุติความขัดแย้ง และราคาน้ำมันก็ลดลงอย่างรวดเร็วในวันศุกร์ ส่งผลให้ราคาหุ้นปรับตัวสูงขึ้น เนื่องจากนักลงทุนต่างมองโลกในแง่ดี

เมื่อช่วงดึกวันศุกร์ สหรัฐได้ออกคำสั่งยกเว้นอีกครั้งหนึ่ง อนุญาตให้ขายน้ำมันและผลิตภัณฑ์ปิโตรเลียมของรัสเซียที่อยู่บนเรือแล้ว ซึ่งเป็นการเคลื่อนไหวที่น่าจะส่งผลให้ราคาน้ำมันลดลงอีก โดยการเพิ่มอุปทานในตลาดโลก

สำนักงานการบินพลเรือนของอิหร่านแถลงเมื่อวันเสาร์ว่า อิหร่านได้เปิดน่านฟ้าบางส่วนให้แก่เที่ยวบินระหว่างประเทศที่บินผ่านทางตะวันออกของประเทศแล้ว

แถลงการณ์ระบุว่า "เส้นทางบินในส่วนตะวันออกของน่านฟ้าประเทศเปิดให้บริการสำหรับเที่ยวบินระหว่างประเทศที่ผ่านอิหร่านแล้ว" พร้อมเสริมว่า สนามบินบางแห่งได้เปิดให้บริการอีกครั้งเมื่อเวลา 07.00 น. (0330 GMT)

อย่างไรก็ตาม แม้จะผ่านไปกว่า 3 ชั่วโมงแล้ว เว็บไซต์ติดตามเที่ยวบินก็ยังคงไม่แสดงว่ามีเที่ยวบินระหว่างประเทศใดบินผ่านน่านฟ้าของอิหร่าน และหลายเที่ยวบินก็หลีกเลี่ยงน่านฟ้าของอิหร่านโดยการบินอ้อมเป็นระยะทางไกล.