'ไอซ์' จี้ 'ปลัดดีอี' ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษร ไร้พิรุธ TH-AI Passport

“รักชนก ศรีนอก” เผยกรรมาธิการยังไม่ได้ข้อมูลใหม่จากการชี้แจงโครงการ TH-AI Passport วงเงินกว่า 1,600 ล้านบาท พร้อมส่งข้อสังเกตถึง สตง.-ป.ป.ช. และทำหนังสือถึงปลัดดีอี ขอให้ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรว่าประเด็นที่ถูกตั้งข้อสงสัยทั้งหมดไม่มีความผิดปกติ

18 มิถุนายน 2569 - ที่รัฐสภา น.ส.รักชนก ศรีนอก ประธานคณะกรรมาธิการติดตามงบประมาณ สภาผู้แทนราษฎร เปิดเผยภายหลังการประชุมหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง เพื่อชี้แจงข้อมูลโครงการส่งเสริมการเข้าถึงบริการปัญญาประดิษฐ์ หรือ TH-AI Passport แจก AI ใช้ฟรี 5 ล้านสิทธิ วงเงินกว่า 1,600 ล้านบาท ว่า กรรมาธิการไม่ได้รับข้อมูลใหม่เพิ่มเติมจากการประชุมครั้งนี้

น.ส.รักชนก กล่าวว่า แม้จะไม่มีข้อมูลใหม่ แต่สาธารณชนได้รับรู้ข้อเท็จจริงและข้อสังเกตต่าง ๆ จากการตรวจสอบโครงการมากขึ้น ขณะที่มีบางฝ่ายซึ่งมองต่างจากกรรมาธิการ โดยเฉพาะ สส.พรรคภูมิใจไทย ที่ออกมาแสดงบทบาทปกป้องและชี้แจงแทนรัฐมนตรี จนการประชุมเป็นไปอย่างติดขัด

ทั้งนี้ ในการประชุมมีผู้แทนจากสำนักงานการตรวจเงินแผ่นดิน (สตง.) และสำนักงานคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) เข้าร่วมรับฟังข้อมูล โดยกรรมาธิการได้ตั้งข้อสังเกตหลายประเด็นเกี่ยวกับโครงการดังกล่าว

หนึ่งในประเด็นสำคัญคือเงื่อนไข TOR ที่อาจเข้าข่ายล็อกสเปกและขัดต่อ พ.ร.บ.จัดซื้อจัดจ้าง เนื่องจากกำหนดให้ผู้รับงานต้องมีจอ Billboard ทั่วประเทศ และมีจอในร้านสะดวกซื้อทั่วประเทศ ซึ่งมีผู้ประกอบการที่มีคุณสมบัติตรงตามเงื่อนไขเพียงไม่กี่ราย

อีกประเด็นที่กรรมาธิการตั้งข้อสังเกต คือการนำ TOR ของโครงการ National Credit Bank ของกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) มาใช้ในส่วนงานประชาสัมพันธ์ ทั้งที่เป็นโครงการซึ่งมีวัตถุประสงค์แตกต่างกัน

น.ส.รักชนก ยังกล่าวถึงความเชื่อมโยงระหว่างบริษัท ฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ จำกัด และบริษัท Plan B โดยระบุว่า มีข้อมูลว่าตัวแทนบริษัทฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ เคยร่วมงานกับ Plan B มาก่อน อีกทั้งยังมีข้อมูลที่ถูกเปิดเผยก่อนหน้านี้ว่า Plan B เคยดำเนินโครงการ Plan AI Passport มาก่อน และภายหลังมีการเปิดเผยข้อมูลต่อสาธารณะ ข้อมูลบางส่วนเกี่ยวกับแอปพลิเคชันดังกล่าวได้ถูกลบออกไป

ขณะเดียวกัน กรรมาธิการยังตั้งข้อสังเกตว่าทั้งสองบริษัทใช้สถานที่จดทะเบียนเดียวกัน รวมถึงมีผู้รับประโยชน์สูงสุดรายเดียวกัน ซึ่งเห็นว่าเป็นประเด็นที่ควรได้รับการตรวจสอบเพิ่มเติมว่าเข้าข่ายความผิดตามกฎหมายว่าด้วยการฮั้วประมูลหรือไม่

น.ส.รักชนก กล่าวว่า ข้อสังเกตทั้งหมดได้ถูกนำเสนอและทบทวนอีกครั้งในที่ประชุม พร้อมส่งต่อให้ สตง. และ ป.ป.ช. พิจารณา รวมถึงทำหนังสือถึงปลัดกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) เพื่อขอให้ยืนยันเป็นลายลักษณ์อักษรอีกครั้งว่า ประเด็นทั้งหมดที่ถูกตั้งข้อสังเกตนั้นไม่มีความผิดปกติ

ด้านนายรังสิมันต์ โรม ประธานคณะกรรมาธิการกฎหมาย การยุติธรรม และสิทธิมนุษยชน ยังได้ตั้งข้อสังเกตเกี่ยวกับบริษัท Outdoor Media Investment ซึ่งถือหุ้น 49% ในบริษัทฮิวแมน อินเทลลิเจนท์ และจดทะเบียนในเขตปกครองพิเศษฮ่องกง โดยระบุว่าบุคคลผู้ถือหุ้นมีชื่อเดียวกับผู้ถือหุ้นของบริษัท Plan B ที่ปรากฏในงบการเงินปี 2558 จึงเห็นว่ามีความเชื่อมโยงและมีความซับซ้อนที่ควรตรวจสอบ โดยเฉพาะในส่วนของเส้นทางการเงิน

เมื่อถูกถามถึงกรณีที่กระทรวงดีอียืนยันว่าโครงการดำเนินการถูกต้องตามขั้นตอน และไม่สามารถปรับเปลี่ยนรายละเอียดของโครงการได้ น.ส.รักชนก กล่าวว่า ปลัดกระทรวงดีอียังคงยืนยันหลายครั้งว่าทุกอย่างเป็นไปตามระเบียบราชการ และไม่พบความผิดปกติใดในโครงการ

“สิ่งที่กรรมาธิการรู้สึกคือเราไม่รู้จะถามอะไรแล้ว ในเมื่อท่านปลัดย้ำมากกว่า 10 ครั้งว่าถึงอย่างไรก็คงจะเดินหน้าต่อ และไม่พบเห็นความผิดปกติในโครงการนี้” น.ส.รักชนก กล่าว

ส่วนกรณีที่ปลัดกระทรวงดีอีระบุว่า หากมีการปรับเปลี่ยนโครงการอาจทำให้ภาครัฐถูกเอกชนฟ้องร้อง น.ส.รักชนก เห็นว่า ใน TOR มีเงื่อนไขที่เปิดทางให้ภาครัฐสามารถบอกเลิกสัญญาได้อยู่แล้ว แม้อาจมีการฟ้องร้องเกิดขึ้นก็ตาม

น.ส.รักชนก ยืนยันว่า ไม่ได้คัดค้านการส่งเสริมการใช้ AI และเห็นด้วยว่าประชาชนควรมีโอกาสเข้าถึง AI ในระดับมืออาชีพ แต่เห็นว่าโครงการนี้มีข้อพิรุธและข้อสงสัยจำนวนมาก จึงควรชะลอโครงการไว้ก่อน แล้วกลับไปจัดทำ TOR และกระบวนการจัดซื้อจัดจ้างใหม่ให้มีความชัดเจน โปร่งใส และตรวจสอบได้ ก่อนเสนอของบประมาณในปีถัดไป

เมื่อถามถึงแนวทางดำเนินการต่อจากนี้ น.ส.รักชนก กล่าวว่า ในฐานะส่วนบุคคลจะยื่นเรื่องต่อหน่วยงานตรวจสอบต่อไป ขณะที่กรรมาธิการอาจเชิญผู้แทนจากผู้ตรวจการแผ่นดิน สตง. และ ป.ป.ช. เข้าร่วมประชุมในครั้งถัดไป เพื่อไล่เรียงเหตุการณ์และติดตามความคืบหน้าว่าหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้ดำเนินการตรวจสอบไปถึงขั้นตอนไหนแล้ว โดยการดำเนินการของกรรมาธิการและการดำเนินการในฐานะส่วนบุคคลจะเดินหน้าควบคู่กันต่อไป.