ดร.ณัฏฐ์ ไขปม ‘ยิงโจรในบ้าน’ ชี้อ้างป้องกันตัวต้องพิสูจน์ในชั้นศาล

“ดร.ณัฏฐ์” หนุนนโยบายคุมอาวุธปืนเพิ่มความปลอดภัยประชาชน ไขข้อกฎหมายปมโพสต์ “อนุทิน” เรื่องยิงโจรในบ้าน ชี้การอ้างป้องกันตัวไม่ใช่ข้อยกเว้นโดยอัตโนมัติ ผู้ต้องหาหรือจำเลยต้องนำพยานหลักฐานพิสูจน์ให้เข้าเงื่อนไขตามกฎหมาย

12 สิงหาคม 2569 - สืบเนื่องจากนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว ตั้งค่าเป็นสาธารณะว่า “ป้องกันตัวในบ้าน จริงๆ ก็ไม่ได้ ยิงโจรในบ้าน ก็ผิดอยู่ดี กฎหมายไม่ได้คุ้มครองตรงนั้น” ทำให้กระแสร้อนแรงทางการเมือง โดยพรรคการเมืองฝ่ายค้านออกมาแสดงความคิดเห็นว่า ยิงโจรในบ้านไม่เป็นความผิดนั้น

ล่าสุด ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ “ดร.ณัฏฐ์” นักกฎหมายมหาชน ได้ให้ความเห็นเพื่อประโยชน์สาธารณะ โดยกล่าวว่า กรณี นายฉลอง เรี่ยวแรง อดีต สส. 3 สมัย จังหวัดนนทบุรี ได้ใช้อาวุธปืนสังหาร พ.ต.อ.ธงชัย เย็นประเสริฐ นายก อบจ.นนทบุรี เสียชีวิตที่ผ่านมา เป็นจุดเริ่มต้นที่นายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี กำหนดนโยบายรัฐบาลในการควบคุมอาวุธปืนเพิ่มความปลอดภัยแก่ประชาชน ผลต่อเนื่องจากโศกนาฏกรรมหมู่ กรณีเด็กนักเรียนรายหนึ่งได้ใช้อาวุธปืนเถื่อนสังหารตาและยายในบ้านพัก และนำอาวุธปืนติดตัวไปโรงเรียน แล้วก่อเหตุยิงผู้บริหารการศึกษาและครู รวมถึงนักเรียนในโรงเรียนแห่งเดียวกัน

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า นโยบายควบคุมอาวุธปืนเพิ่มความปลอดภัยแก่ประชาชน โดยประเทศไทยมีกฎหมายควบคุมอาวุธปืนและเป็นความผิดเฉพาะตัว ตาม พ.ร.บ.อาวุธปืน เครื่องกระสุนปืน วัตถุระเบิด ดอกไม้เพลิง และสิ่งเทียมอาวุธปืน พ.ศ. 2490 และฉบับแก้ไขเพิ่มเติม ม.7, 8 ทวิ, 12, 24, 72, 72 ทวิ โดยมีปืนและพกปืน เป็นคนละความผิดกัน

หากออกแบบปรับปรุงกฎหมายอาวุธปืนฯ มี 2 วิธี วิธีแรก แก้ไขรายมาตรา หรือปรับปรุงใหม่ทั้งฉบับเพื่อให้สอดคล้องกับยุคสมัย แต่ใช้ระยะเวลาล่าช้า เพราะต้องดำเนินการฝ่ายนิติบัญญัติ ส่วนวิธีที่สอง นายอนุทินฯ ในฐานะ รมว.มหาดไทย ตรากฎหมายฝ่ายบริหาร ที่เรียกว่า “กฎกระทรวงมหาดไทย” สามารถกระทำได้ทันที เพราะเป็นอำนาจโดยตรงของท่าน เป็นวิธีการที่เหมาะสมและลดอาชญากรรมโดยเร่งด่วน

ส่วนที่ถามว่า ปมกรณีนายอนุทิน ชาญวีรกูล นายกรัฐมนตรี ได้โพสต์เฟซบุ๊กส่วนตัว เปิดเป็นสาธารณะว่า “ป้องกันตัวในบ้าน จริงๆ ก็ไม่ได้ ยิงโจรในบ้าน ก็ผิดอยู่ดี กฎหมายไม่ได้คุ้มครองตรงนั้น” ในแง่กฎหมาย เป็นความผิดหรือไม่ อย่างไร

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวว่า กรณีฆ่าผู้อื่นโดยเจตนา เป็นความผิด ตาม ป.อ. ม.288 หากเป็นเหตุฉกรรจ์ เช่น ฆ่าเจ้าพนักงาน หรือฆ่าผู้อื่นโดยไตร่ตรองไว้ก่อน เพิ่มโทษหนักขึ้น ตาม ป.อ. ม.289 ระวางโทษประหารชีวิตสถานเดียว

ดร.ณัฐวุฒิ กล่าวต่อว่า ส่วนการใช้อาวุธปืนยิงเพื่อป้องกันชีวิตและทรัพย์สิน เป็นเหตุยกเว้นความผิด พฤติการณ์แห่งคดีต้องดูการกระทำแต่ละเรื่องๆ ไป ไม่อาจเหมารวมทุกเรื่อง เพราะเป็นการสนับสนุนให้ประชาชนไปกระทำความผิดว่าการยิงโจรไม่เป็นความผิด ตรงนี้ หลายคนไม่เข้าใจกฎหมาย ต้องเอานักการเมืองมาเรียนกฎหมายอาญาพื้นฐานในโครงสร้างความรับผิดทางอาญา แม้จะมีกฎหมายบัญญัติในเรื่องป้องกัน หรือจำเป็น หรือบันดาลโทสะ แต่ภาระการพิสูจน์เป็นหน้าที่ของผู้ต้องหาหรือจำเลยในชั้นศาล มิได้หมายความว่า ยิงโจรแล้วไม่ผิดเลย แต่ยังมีหน้าที่ในการพิสูจน์เพื่อให้เข้าข้อยกเว้น ต้องมีพยานหลักฐานมาแสดงให้ศาลเชื่อว่า เป็นการกระทำโดยป้องกันตัว ตาม ป.อ. ม.69 โดยต้องเข้าเงื่อนไข ต้องเป็นภยันตรายอันประทุษร้ายอันละเมิดต่อกฎหมายและภัยอันใกล้จะถึง หากเป็นการกระทำพอสมควรแก่เหตุ โดยศาลฎีกาวางแนวไว้ พิจารณาจากทฤษฎีวิถีทางน้อยที่สุดและสัดส่วนที่เหมาะสม หากยิงโจร ต้องยิงในระดับต่ำ มิใช่ยิงศีรษะ หรืออวัยวะสำคัญ หากเกินสมควรแก่เหตุ ป.อ. ม.69 ยังเป็นความผิด ศาลลงโทษน้อยกว่าที่กฎหมายกำหนดเพียงใดก็ได้ แต่มีข้อยกเว้น ตื่นตระหนกตกใจ ไม่เป็นความผิด แต่ต้องมีหลักฐานยืนยันการกระทำของตนเองด้วย

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวอีกว่า พูดภาษาชาวบ้าน คือ ยิงโจรมีความผิด แต่คนยิงตกเป็นผู้ต้องหาและจำเลย โดยต้องไปพิสูจน์ในชั้นศาลและมีภาระการพิสูจน์ให้เข้าข้อยกเว้นว่า เป็นการป้องกันตัว หรือจำเป็น ในชั้นพนักงานสอบสวนและชั้นพนักงานอัยการ สั่งฟ้องดำเนินคดีทุกราย ให้เข้าใจตรงกันนะครับ กฎหมายมีความศักดิ์สิทธิ์

ดร.ณัฐวุฒิ กล่าวด้วยว่า เทียบเคียงกับกรณีของนายฉลอง เรี่ยวแรง อดีต สส.นนทบุรี ยิง พ.ต.อ.ธงชัย นายก อบจ.นนทบุรี ปรากฏชัด ขณะไปสอบถาม พ.ต.อ.ธงชัย ขึ้นไปบนรถ โดยถืออาวุธปืนไขว้หลัง โดยอ้างว่า คนขับรถมีปืนกำลังจะชักปืน ภาษานักเลง นายฉลองฯ “ยิงปืนเร็วกว่า” ภายหลังอ้างป้องกัน ผู้ต้องหาจะให้การอย่างไรก็ได้ แต่คดีนี้มีกล้องวงจรปิดบันทึกเหตุการณ์ไว้ทั้งหมด พฤติการณ์แห่งคดีร้ายแรง ศาลจะไม่ปล่อย เพราะเกรงจะหลบหนีและอัตราโทษสูง

ส่วนนายฉลองฯ ก่อเหตุจะอ้างเหตุป้องกัน หรือจำเป็น หรือบันดาลโทสะ ต้องไปพิสูจน์ในชั้นศาล อ้างลอยๆ ไม่ได้

บรรทัดฐานที่ผ่านมา พฤติการณ์แห่งคดีลักษณะนี้ อ้างเหตุป้องกันหรือบันดาลโทสะไม่ได้ เพราะก่อภัยให้เกิดขึ้นก่อน ส่วนอ้างเรื่องหนี้สิน ยังไม่ชัดว่ามีจริงหรือไม่ ต้องว่ากันตามพยานหลักฐาน ฟังความทั้งสองฝ่าย เพราะผู้ตายพูดไม่ได้

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวด้วยว่า ข้อหาฆ่าผู้อื่นโดยไตร่ตรองไว้ก่อน ยี่ต๊อกศาลวางโทษประหารชีวิต ส่วนพยายามฆ่าผู้อื่นโดยไตร่ตรองไว้ก่อน วางโทษจำคุกตลอดชีวิต หากรับสารภาพลดกึ่งหนึ่ง หากต่อสู้คดียิ่งติดนาน ศาลไม่ลดโทษให้นายฉลอง แม้เคยทำคุณงามความดี เป็น สส.มา 3 สมัยแล้วก็ตาม.