'ดร.ณัฏฐ์' ชี้ กกต.ส่งศาล รธน.ตีความอำนาจ ไม่ใช่ 'รัฐประหารซ่อนรูป'

ล่าสุด ดร.ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม หรือ "ดร.ณัฏฐ์" ประธานกรรมการผู้จัดการใหญ่ (MD.) บริษัทสำนักกฎหมาย OMNIX ในฐานะนักกฎหมายมหาชน ได้ให้ความเห็นเพื่อประโยชน์สาธารณะและกล่าวว่า ปัญหาว่ากระบวนการในชั้น กกต.ถึงที่สุดหรือไม่ เป็นอำนาจเฉพาะของ กกต.ซึ่งเป็นองค์กรอิสระ แม้บางกรณีให้อำนาจตุลาการตรวจสอบการใช้อำนาจได้ ต้องพิจารณาแต่ละกรณีไป

ดร.ณัฏฐ์ อธิบายว่า รัฐธรรมนูญกำหนดให้ กกต.ประกาศรายชื่อผู้ได้รับเลือก สว.ในวันที่ 10 กรกฎาคม 2567 นั้น การใช้อำนาจของ กกต.โดยอาศัยอำนาจตามรัฐธรรมนูญมาตรา 224 (1) และ (2) ในการจัดการและควบคุมการเลือกสมาชิกวุฒิสภา เพื่อให้การเลือกโดยสุจริตและเที่ยงธรรม รวมทั้งในการสืบสวนและไต่สวน ประกอบพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ.2561 เป็นกฎหมายให้อำนาจ กกต.ในการจัดการเลือก สว.และประกาศผลการเลือกภายใน 60 วัน ถือว่าเป็นการใช้อำนาจของ กกต.เป็นที่สุดแล้ว

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวอีกว่า ศาลรัฐธรรมนูญเคยวินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐาน ในคำวินิจฉัยศาลรัฐธรรมนูญที่ 14/2566 วันที่ 4 ตุลาคม 2566 ในคดีเลือกตั้งท้องถิ่น โดยวินิจฉัยเกี่ยวกับสิทธิสมัครรับเลือกตั้งเพื่อประกาศรายชื่อ การใช้อำนาจของ กกต.เป็นที่สุด

หากมติ กกต.ส่งให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยและชี้ขาดว่า การใช้อำนาจของ กกต.เป็นที่สุดใน 2 ประเด็น

ประเด็นแรก เมื่อ ผอ.การเลือกตั้งระดับอำเภอ ระดับจังหวัด ระดับประเทศ ได้มีคำสั่งรับสมัครและประกาศรายชื่อผู้สมัคร สว.ว่ามีคุณสมบัติและไม่มีลักษณะต้องห้ามแล้ว คำสั่งดังกล่าวเป็นที่สุดหรือไม่ ตาม พ.ร.ป.สว.มาตรา 63

ส่วนประเด็นที่สอง กรณี กกต.ได้มีคำวินิจฉัยยกคำร้องเกี่ยวกับคุณสมบัติของ สว. เป็นที่สุดหรือไม่ ตาม พ.ร.ป.มาตรา 60 วรรคสอง, 63

ดร.ณัฏฐ์ มองว่า แนวทางทั้งสองประเด็นเกี่ยวกับข้อพิพาทในคดีที่ศาลฎีกาวินิจฉัย หากการใช้อำนาจของ กกต.ไม่เป็นที่สุด เปิดช่องให้ศาลฎีกาตรวจสอบการใช้อำนาจได้ ทำให้เกมพลิก เดือดร้อน สว.ที่ถูกร้องเรื่องคุณสมบัติไม่ตรงปก

หากการใช้อำนาจ กกต.ในสองประเด็นเป็นที่สุด ตามที่ศาลรัฐธรรมนูญเคยวินิจฉัยไว้เป็นบรรทัดฐาน ศาลฎีกาไม่อาจตรวจสอบการใช้อำนาจของ กกต.ได้ ข้อพิพาทในศาลฎีกาตัดสินง่ายขึ้น ศาลฎีกาย่อมมีคำสั่งหรือคำพิพากษายกคำร้อง

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวต่อว่า ปัญหาว่า กกต.มีอำนาจยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญหรือไม่ โดยรัฐธรรมนูญมาตรา 210 (2) บัญญัติอำนาจหน้าที่ของศาลรัฐธรรมนูญปัญหาระหว่างองค์กร โดย พ.ร.ป.ว่าด้วยการพิจารณาของศาลรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2561 ได้รองรับอำนาจไว้ โดย กกต.มีความสงสัยว่า การใช้อำนาจของ กกต.องค์กรอิสระ ในประเด็นดังกล่าวเป็นการใช้อำนาจเป็นที่สุดหรือไม่ ย่อมใช้มติเสียงข้างมากส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญวินิจฉัยชี้ขาดอำนาจขององค์กรได้ ตรงนี้เป็นกลไกของรัฐธรรมนูญ ไม่ใช่เรื่องแปลกอะไร

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวด้วยว่า ส่วนในแง่มิติทางการเมือง อาจมองได้หลายกรณี บางคนยกขึ้นกล่าวอ้างว่า เป็นการรัฐประหารรัฐธรรมนูญก็ดี หรือไปจำกัดอำนาจศาลฎีกาก็ดี หรือปิดช่องมิให้ศาลตรวจสอบคดีฮั้ว สว.ก็ดี เป็นความเห็นแต่ละคน ไม่อาจห้ามความคิดของมนุษย์ได้ อยู่ที่ว่า คุณจะสนับสนุนฝ่ายใด ล้วนเป็นเพียงอารมณ์ร่วมทางการเมือง ไม่ได้อยู่บนพื้นฐานหลักกฎหมายมหาชน

ดร.ณัฏฐ์ ย้ำว่า แต่หากไปดูกลไกรัฐธรรมนูญ เป็นเครื่องมือที่ใช้ในการแก้ปัญหาและผ่านการลงประชามติ ล้วนเป็นเครื่องมือให้ศาลรัฐธรรมนูญเข้ามาแก้ปัญหา เมื่อมีปัญหาระหว่างการใช้อำนาจขององค์กร ระหว่างตุลาการและองค์กรอิสระ กกต.องค์กรอิสระ ย่อมใช้ช่องมาตรา 210 (2) ส่งเรื่องให้ศาลรัฐธรรมนูญตรวจสอบการใช้อำนาจของตนเองว่า การประกาศผลเลือก สว.วันที่ 10 กรกฎาคม 2567 และคำสั่งยกคำร้องของ กกต.ในประเด็นคุณสมบัติของ สว.ผู้ถูกร้อง เป็นที่สุดหรือไม่

พูดภาษาชาวบ้าน คือ คดีที่ สว.สำรองไปร้องต่อศาลฎีกาในคุณสมบัติของ สว.เพื่อสอย สว.ตัวจริงให้หล่นจากเก้าอี้ ส่งผลทำให้ สว.สำรองเสียบตำแหน่งแทน การใช้อำนาจของ กกต.เป็นที่สุดหรือไม่

ดร.ณัฏฐ์ ชี้ว่า ประเด็นว่า การใช้อำนาจของ กกต.ในเรื่องตรวจสอบคุณสมบัติและลักษณะต้องห้ามของผู้สมัคร สว. และขั้นตอนการประกาศรายชื่อ สว.ไปแล้ว รวมถึงการร้องคุณสมบัติของ สว.ไม่ตรงปก โดย กกต.ยกคำร้อง การใช้อำนาจของ กกต.เป็นที่สุดหรือไม่ เป็นข้อสำคัญแก่คดี

ดร.ณัฏฐ์ กล่าวอีกว่า เพราะหาก กกต.ไม่มีมติให้ยื่นคำร้องต่อศาลรัฐธรรมนูญ หากคู่ความเห็นเอง อาจใช้ช่องรัฐธรรมนูญมาตรา 212 สมาชิกวุฒิสภาผู้ถูกร้อง ซึ่งเป็นคู่ความในศาลฎีกา สามารถยื่นคำร้องต่อศาลฎีกาและส่งให้ศาลฎีกาส่งคำร้องไปยังศาลรัฐธรรมนูญเพื่อวินิจฉัยชี้ขาดก่อนพิพากษา ย่อมสามารถกระทำได้ ซึ่งรัฐธรรมนูญเปิดช่องให้คู่ความสามารถกระทำได้.