อดีตรมว.คลัง ตรวจการบ้าน 'ครม.มาดามแพ' ราคาก๊าซหุงต้ม-น้ำมัน ควรลดตั้งนานแล้ว

10 ก.ย.2567- นายธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล อดีตรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการคลัง และประธานกรรมการด้านวิชาการ พรรคพลังประชารัฐ โพสต์เฟซบุ๊ก Thirachai Phuvanatnaranubala – ธีระชัย ภูวนาถนรานุบาล เรื่อง ธีระชัย-หม่อมกร อภิปรายนอกสภา: เรื่องพลังงาน

วันที่ 10 กันยายน 2567 ตามที่นายกรัฐมนตรีได้มีหนังสือ ด่วนที่สุด ที่ นร ๐๕๐๗/ท ๔๙๒๗ เรื่อง การแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภา ส่งคำแถลงนโยบายของคณะรัฐมนตรีต่อรัฐสภาประธานรัฐสภา โดยกำหนดวันที่พร้อมจะแถลงนโยบายต่อรัฐสภาตั้งแต่วันที่ ๑๒ กันยายน ๒๕๖๗ เป็นต้นไป นั้น ผมและ ดร.ม.ล.กรกสิวัฒน์ เกษมศรี กรรมการบริหาร พรรคพลังประชารัฐ มีข้อสังเกตเกี่ยวกับการดำเนินการนโยบายของคณะรัฐมนตรีดังกล่าว แต่เนื่องจากเราไม่ได้เป็นสมาชิกรัฐสภา จึงอภิปรายนอกสภาไว้ ณ ที่นี้

นโยบายที่สาม ที่รัฐบาลจะเสนอต่อรัฐสภา “เร่งออกมาตรการเพื่อลดราคาค่าพลังงานและสาธารณูปโภค” ปรับโครงสร้างราคาพลังงานควบคู่กับการเร่งรัดจัดทำปรับปรุงกฎหมายและระเบียบที่เกี่ยวข้อง เช่น ข้อกำหนดเกี่ยวกับการทำสัญญาซื้อขายพลังงานได้โดยตรง (Direct PPA) รวมทั้งการพัฒนาระบบสำรองน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ของประเทศ (Strategic Petroleum Reserve: SPR)

ผมและ ดร.ม.ล.กรกสิวัฒน์ เกษมศรี ตั้งข้อสังเกต ดังนี้

หนึ่ง ควรลดราคาน้ำมันนานแล้ว

รัฐมนตรีพลังงานโฆษณาผลงานหนึ่งปีที่ผ่านมาว่า ใช้เวลาเก็บข้อมูล ร่างกฏหมาย เพื่อจะปรับโครงสร้างธุรกิจ
ผมและ ดร.ม.ล.กรกสิวัฒน์ เกษมศรี เคยแนะนำไว้แล้วว่า การปรับโครงสร้างธุรกิจ นั้น ส่วนใหญ่สามารถทำได้ภายใต้กรอบกฎหมายปัจจุบันอยู่แล้ว เพียงแต่ต้องรู้ว่าจะสั่งการอย่างไร

น่าเสียดายเวลาหนึ่งปี ที่เน้นการร่างและแก้ไขกฎหมาย และยังจะต้องใช้เวลาอีกนานในการผ่านรัฐสภา

เราขอเรียนย้ำว่า รัฐมนตรีพลังงานสามารถลดราคาน้ำมันได้ทันที โดยยกเลิกราคาขายคนไทยที่สมมติว่า น้ำมันที่กลั่นในเมืองไทยที่ บางจาก ศรีราชา และระยอง เป็นน้ำมันที่กลั่นและนำเข้าจากสิงคโปร์ ซึ่งเท่ากับปล่อยให้กลุ่มทุนพลังงานบวกค่าใช้จ่ายในการนำเข้าน้ำมันสำเร็จรูปทิพย์ ทำให้คนไทยต้องจ่ายแพงขึ้นปีละเป็นพันเป็นหมื่นล้านบาท

ปัญหาอยู่ที่ รัฐบาลจะกล้าทำหรือไม่

สอง ควรลดราคาก๊าซหุงต้มนานแล้ว

เราขอเรียนว่า รัฐมนตรีพลังงานสามารถลดราคาก๊าซหุงต้มแก่ครัวเรือนได้ทันที เพราะก๊าซหุงต้มที่ผลิตจากก๊าซอ่าวไทยนั้น เพียงพอใช้สำหรับครัวเรือนไทยอยู่แล้ว

ในอดีต ครัวเรือนเป็นผู้ได้สิทธิใช้ก๊าซอ่าวไทยเป็นคิวแรกในราคาต่ำกว่าตลาดโลก โดยโรงแยกก๊าซธรรมชาติของ ปตท. ที่ขายราคานี้ ก็ไม่เคยขาดทุน แต่เกิดมีรัฐบาลหนึ่งเปิดช่องให้บริษัทปิโตรเคมีบางกลุ่มแซงคิวตัดหน้าครัวเรือน ทำให้ครัวเรือนต้องใช้ก๊าซแหล่งอื่นมาผสมในราคาแพงขึ้น

นอกจากนี้ มีอีกรัฐบาลหนึ่งที่ปรับสูตรสำหรับครัวเรือน ทั้งที่ก๊าซผลิตในเมืองไทย แต่สมมติว่านำเข้าจากซาอุดิฯ การบวกค่านำเข้าทิพย์นี้ทำให้ราคาครัวเรือนพุ่งสูงขึ้นเป็นเท่าตัว ปรากฏว่า รัฐบาลแก้ปัญหาโดยบังคับให้ประชาชนผู้ใช้น้ำมันต้องควักกระเป๋าจ่ายเข้ากองทุนน้ำมันเพื่อช่วยเหลือผู้ใช้ก๊าซหุงต้ม ทำเช่นนี้จนถึงปัจจุบัน

เราขอย้ำว่า รัฐมนตรีพลังงานจะลดราคาก๊าซหุงต้มได้ทันที โดย (ก) ยกเลิกการอิงการสมมติว่านำเข้าจากซาอุดิฯ เพราะก๊าซหุงต้มที่ครัวเรือนใช้นั้น เป็นก๊าซอ่าวไทย (ข) เปลี่ยนกลับไปใช้เพดานคุมราคาสำหรับครัวเรือนในระดับที่เหมาะสม และ (ค) ยกเลิกสิทธิพิเศษบริษัทปิโตรเคมีบางกลุ่มที่แซงคิวตัดหน้าใช้ก๊าซในประเทศก่อนประชาชน
ปัญหาอยู่ที่ รัฐบาลจะกล้าทำหรือไม่

นอกจากนี้ เราขอแนะนำให้รัฐบาลจัดตั้งองค์กรก๊าซแห่งชาติ ให้เป็นผู้มีสิทธิรับซื้อและจัดสรรก๊าซอ่าวไทยแต่ผู้เดียว แทนที่จะปล่อยให้เป็นสิทธิและกำไรของบริษัทเอกชนดังที่เกิดขึ้นมาช้านาน ถึงเวลาเปลี่ยนแปลงได้แล้ว
สาม ควรลดราคาค่าไฟฟ้านานแล้ว

เราขอเรียนว่า รัฐมนตรีพลังงานสามารถลดค่าไฟฟ้าให้แก่ครัวเรือนได้ทันที โดยเปิดเสรีไม่มีลิมิตให้ครัวเรือนติดโซล่าร์รูฟท็อป ที่ขายไฟฟ้าให้แก่รัฐบาลในระบบ’หักกลบลบหน่วย’ (net metering) และควรอนุญาตทั่วไปโดยไม่ต้องยื่นขอเป็นรายๆ

ทั้งนี้ การเปิดเสรีโซล่าร์รูฟท็อป รวมทั้งหลักการ Direct PPA ที่ให้ผู้ผลิตไฟฟ้าขายไฟฟ้าโดยตรงให้แก่ผู้ซื้อรายใหญ่นั้น ถึงแม้ excess capacity ที่เพิ่มชั่วคราวจะทำให้กำไรกลุ่มทุนไฟฟ้าลดลงบ้าง แต่ประโยชน์โดยรวมแก่ประเทศชาติจะมากขึ้น

สี่ ควรระวังเรื่องสำรองน้ำมันเชื้อเพลิงเพื่อความมั่นคงทางยุทธศาสตร์ของประเทศ (Strategic Petroleum Reserve: SPR)

รัฐมนตรีพลังงานเคยเผยแพร่ว่า คิดเตรียมจะใช้ SPR เพื่อรักษาเสถียรภาพราคาน้ำมัน

แนวคิดนี้จะสำเร็จได้ จำเป็นจะต้องเริ่มต้นโดยมีบรรษัทพลังงานแห่งชาติเสียก่อน ซึ่งต้องออกกฎหมายให้เอกสิทธิเข้าครอบครองแหล่งพลังงานที่สัมปทานหมดอายุทันที วิธีนี้จะทำให้รัฐมีปิโตรเลียมเป็นของตนเองโดยไม่ต้องซื้อหา
แต่หากเป็นโครงสร้างในปัจจุบันแล้ว

เราขอเตือน แนวคิดที่จะเอาน้ำมัน SPR มารักษาเสถียรภาพราคาน้ำมันแทนกองทุนน้ำมันฯ นั้น เป็นเรื่องที่อันตรายมาก เพราะตกเป็นเครื่องมือสร้างคะแนนนิยมทางการเมืองได้ รวมทั้งอาจเกิดปัญหาผู้มีอำนาจด้านพลังงานหาประโยชน์ส่วนตัว โดยการเลือกจังหวะแทรกแซงราคาน้ำมันเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่กลุ่มทุนพลังงาน.