ดร.ณัฏฐ์ ฟันธง ‘เกศกมล’ รอดยาก!

นักกฎหมายมหาชน ชี้คดีเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง สว. “พญ.เกศกมล” ศาลฎีกาใช้สำนวนไต่สวน กกต.เป็นหลัก แม้เปิดช่องนำพยานใหม่ แต่เอกสารราชการมัดแน่น โอกาสรอดคดีมีน้อยมาก ย้ำบทเรียนคนการเมือง ควรตรวจสอบวุฒิก่อนใช้คำว่า “ดร.”

2 พฤษภาคม 2568 - จากกรณี คณะกรรมการการเลือกตั้ง (กกต.) มีมติส่งคำร้องไปยังศาลฎีกา ตามมาตรา 62 ของพระราชบัญญัติประกอบรัฐธรรมนูญว่าด้วยการได้มาซึ่งสมาชิกวุฒิสภา พ.ศ. 2561 เพื่อวินิจฉัยเพิกถอนสิทธิเลือกตั้งของ พญ.เกศกมล เปลี่ยนสมัย สมาชิกวุฒิสภา (สว.) กรณีหลอกลวงให้เข้าใจผิดเกี่ยวกับคุณสมบัติ โดยอ้างวุฒิปริญญาเอกจาก California University ในการสมัคร สว.

คณะกรรมการสืบสวนของ กกต. รายงานว่า California University ไม่ใช่สถาบันที่มีการเรียนการสอนตามมาตรฐานที่รับรองในประเทศไทย แต่เป็นมหาวิทยาลัยที่ใช้ระบบส่งรายงานและเทียบโอนเกรด อีกทั้งยังไม่มีการรับรองจากสำนักงาน ก.พ. หรือ สกอ. ซึ่งเป็นหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง

ดร.ณัฏฐ์ ณัฐวุฒิ วงศ์เนียม นักกฎหมายมหาชน ให้ความเห็นว่า กรณีนี้อยู่ภายใต้บทบัญญัติรัฐธรรมนูญมาตรา 226 วรรคสอง ซึ่งระบุให้ศาลฎีกายึด สำนวนการสืบสวนหรือไต่สวนของ กกต. เป็นหลักในการพิจารณา แต่ศาลยังสามารถสั่งไต่สวนเพิ่มเติมได้ หากเพื่อประโยชน์แห่งความยุติธรรม

ในขั้นตอนการพิจารณา เมื่อศาลฎีกามีคำสั่งรับคำร้อง พญ.เกศกมลฯ จะต้องหยุดปฏิบัติหน้าที่ทันที และหากศาลพิพากษาว่ากระทำผิดจริง สมาชิกภาพจะสิ้นสุดลงตั้งแต่วันที่หยุดปฏิบัติหน้าที่ ตามมาตรา 62 วรรคสอง ของ พ.ร.ป. สว.

ดร.ณัฏฐ์ อธิบายว่า คดีนี้แตกต่างจากกรณี ส.ส. ซึ่งต้องไปสู่การวินิจฉัยของศาลรัฐธรรมนูญหลังประกาศผลเลือกตั้ง ขณะที่คดีของ สว.ให้ศาลฎีกาเป็นผู้พิจารณาโดยตรง โดยใช้พยานหลักฐานจาก กกต. เป็นฐานหลักในการพิจารณา ซึ่งหมายความว่า พยานหลักฐานสำคัญทั้งสองฝ่ายได้ถูกใช้จนเกือบครบถ้วนในชั้น กกต. แล้ว

แม้รัฐธรรมนูญจะเปิดช่องให้ศาลรับฟังพยานใหม่ แต่พยานหลักฐานเหล่านั้น ต้องเป็นข้อมูลใหม่ที่ไม่เคยนำเสนอมาก่อน และมีน้ำหนักเพียงพอที่จะหักล้างข้อมูลของ กกต.

นอกจากนี้ ดร.ณัฏฐ์ ยังชี้ว่า ในคดีเลือกตั้ง ฝ่ายกฎหมายของ กกต.จะทำหน้าที่เป็นโจทก์เอง โดยไม่ใช่อัยการเช่นคดีอาญาทั่วไป แม้ พ.ร.ป.สว.จะกำหนดโทษอาญาด้วยก็ตาม

ส่วนการใช้คำนำหน้า “ดอกเตอร์” นั้น พญ.เกศกมลฯ ได้ชี้แจงผ่านทนายความว่า ไม่ได้ไปเรียนจริงที่ California University แต่ได้วุฒิโดยการส่งรายงานและเทียบเกรด ซึ่งยังไม่ได้รับการรับรองจากหน่วยงานรัฐไทย จึงเป็นข้อเท็จจริงที่ยากจะหักล้าง

การอ้างว่า “สำคัญผิดในข้อเท็จจริง” หรือ “ไม่ทราบมาก่อน” ก็เป็นข้ออ้างที่อ่อนแรง เพราะผู้สมัครสามารถตรวจสอบความถูกต้องของสถาบันการศึกษาก่อนยื่นสมัครได้ แม้จะอ้างว่ามีตัวแทนในประเทศไทยก็ตาม

ดร.ณัฏฐ์ ระบุว่า ควรถือกรณีนี้เป็น บทเรียนสำคัญของนักการเมือง เพราะยังมีหลายคนใช้คำนำหน้านามว่า “ดร.” ในเอกสารหรือบัตรแนะนำตัว โดยไม่ตรวจสอบคุณสมบัติให้ชัดเจน

แม้ว่า พญ.เกศกมลฯ จะเคยลงมติในวุฒิสภาก่อนหยุดปฏิบัติหน้าที่ การลงมตินั้นยังคง มีผลสมบูรณ์ในทางกฎหมายมหาชน และไม่ถูกย้อนกลับไปล้มล้างภายหลัง

อย่างไรก็ตาม หากศาลมีคำพิพากษาเพิกถอนสิทธิเลือกตั้ง เงินเดือน เงินค่าตอบแทนผู้ช่วย รวมถึงงบประมาณต่าง ๆ ที่เคยได้รับ จะต้องคืนให้สำนักงานเลขาธิการวุฒิสภา เพราะเป็นเงินภาษีของประชาชน

เมื่อถามถึงแนวโน้มของคดีนี้ ดร.ณัฏฐ์ ตอบชัดว่า “โอกาสรอดของ พญ.เกศกมล มีน้อยมาก หรือแทบไม่มีเลย”