รู้จัก“โรงไฟฟ้า SMR ” บทใหม่ความมั่นคงของพลังงานสะอาดไทย

ท่ามกลางความท้าทายจากความผันผวนของราคาพลังงานฟอสซิล วิกฤตสภาพอากาศ  และความต้องการใช้ไฟฟ้าที่พุ่งสูงจากการเติบโตของเทคโนโลยี AI และยานยนต์ไฟฟ้า (EV)  ปัจจุบัน ทั่วโลกกำลังเปลี่ยนผ่านไปสู่ยุทธศาสตร์พลังงานรูปแบบใหม่ ซึ่งโรงไฟฟ้า SMR (Small Modular Reactor) หรือโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ขนาดเล็ก กำลังได้รับการจับตามองในฐานะ เทคโนโลยีที่จะเข้ามาพลิกโฉมระบบพลังงานสู่ความยั่งยืนและความมั่นคงในอนาคต

โรงไฟฟ้า SMR มีจุดเด่นที่สามารถตอบโจทย์ความมั่นคงทางพลังงานได้ใน 4 มิติสำคัญ ดังนี้ :

เสถียรภาพระบบไฟฟ้า 24 ชั่วโมง : SMR สามารถเดินเครื่องผลิตไฟฟ้าได้อย่างต่อเนื่องตลอด 24 ชั่วโมง โดยไม่ขึ้นกับสภาพอากาศ จึงเป็นแหล่งผลิตไฟฟ้า ที่ช่วยอุดรอยต่อของพลังงานหมุนเวียน รักษาความสมดุลของโครงข่ายไฟฟ้า ลดความเสี่ยงปัญหาระบบไฟฟ้าขัดข้อง อีกทั้งการออกแบบในลักษณะโมดูลยังสามารถติดตั้งกระจายได้หลายพื้นที่ ช่วยลดจุดเสี่ยงของระบบโครงข่ายไฟฟ้าได้

ความมั่นคงด้านเชื้อเพลิงระยะยาว : การใช้ "ยูเรเนียม" เป็นเชื้อเพลิงหลัก ซึ่งเป็นแร่ธาตุที่มีปริมาณสำรองสูงและกระจายอยู่ทั่วโลก ช่วยลดความเสี่ยงจากการผูกขาดและการขนส่ง โดยยูเรเนียมเข้มข้นเพียง 1 กิโลกรัม สามารถให้พลังงานเทียบเท่าถ่านหินถึง 100,000 กิโลกรัม ส่งผลให้การเปลี่ยนเชื้อเพลิงหนึ่งครั้งรองรับการใช้งานได้นานหลายปี ลดความเสี่ยงจากความผันผวนของราคาพลังงานโลก

มาตรฐานความปลอดภัยขั้นสูง (Passive Safety) : หัวใจสำคัญของโรงไฟฟ้า SMR คือระบบความปลอดภัยอัตโนมัติที่สามารถระบายความร้อนได้เองโดยไม่ต้องพึ่งพาไฟฟ้าหรือการตัดสินใจของมนุษย์ในภาวะฉุกเฉิน โครงสร้างโมดูลที่ลดความซับซ้อนของท่อและข้อต่อช่วยลดโอกาสการรั่วไหล ทำให้สามารถจำกัดเขตแผนฉุกเฉินไว้ในรัศมีไม่เกิน 1 กิโลเมตร ซึ่งน้อยกว่าโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ดั้งเดิมที่ใช้รัศมีถึง 16 กิโลเมตร

ความมั่นคงที่ยืดหยุ่น : โรงไฟฟ้า SMR สามารถทำงานควบคู่กับพลังงานหมุนเวียนได้อย่างมีประสิทธิภาพ  สามารถเป็นโรงไฟฟ้าฐานได้ เช่นเดียวกับโรงไฟฟ้าฟอสซิล

ปัจจุบัน หลายประเทศทั่วโลก อาทิ สหรัฐอเมริกา สหราชอาณาจักร จีน เกาหลีใต้ สิงคโปร์ และฟิลิปปินส์ อยู่ระหว่างการศึกษาและพัฒนาโครงการ SMR อย่างจริงจัง สำหรับประเทศไทย ได้มีการบรรจุแผนพัฒนาโรงไฟฟ้า SMR ขนาดรวม 600 เมกะวัตต์ ไว้ในร่างแผนพัฒนากำลังผลิตไฟฟ้าของประเทศ (PDP) ในช่วงปลายแผน โดยปัจจุบันการไฟฟ้าฝ่ายผลิตแห่งประเทศไทย (กฟผ.) รัฐวิสาหกิจที่ดูแลความมั่นคงทางพลังงานของประเทศไทยได้เร่งเตรียมความพร้อม ทั้งด้านการศึกษาความเหมาะสมของพื้นที่ การคัดเลือกเทคโนโลยี การปรับปรุงข้อกฎหมาย และการพัฒนาบุคลากร เพื่อรองรับการเปลี่ยนผ่านสู่โครงข่ายพลังงานที่สมดุล ปลอดภัย และยั่งยืนในระยะยาว